Ի՞նչ մասնագիտություններ են անհետանում Հայաստանում
ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ
Աշխատաշուկան ավելի ու ավելի արագ է փոխվում․ ժամանակակից տեխնոլոգիաների զարգացման և աշխատանքի օպտիմալացման միտումների հետ մեկտեղ՝ շատ մասնագիտություններ դառնում են պակաս ժողովրդական։ Նշենք, թե Հայաստանում որ մասնագիտություններն են անհետացման եզրին, գրում է vestikavkaza.ru-ն։
Գյուղատնտես
Խորհրդային տարիներին արդյունաբերական Հայկական ԽՍՀ-ում գյուղատնտեսի մասնագիտությունը այնքան էլ պահանջված չէր։ Այնուամենայնիվ՝ նույնիսկ նման հանրապետությունում, որը ոչ հարմար էր խոշոր գյուղատնտեսության համար, կային կոլեկտիվ և պետական տնտեսություններ։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Հայաստանում տեղի ունեցավ ապաարդյունաբերականացման երկարատև գործընթաց, որը հանգեցրեց մասնավոր հողային սեփականության և գյուղատնտեսական հողերի ձևավորմանը՝ հայ գյուղացիների համեմատաբար երիտասարդ դասի համար։
Սակայն ոչ ոք չի ցանկանում մշակել հողը՝ ամբողջ հանրապետությունը կերակրելու համար, հատկապես երբ անհրաժեշտ ռեսուրսները դեռևս բացակայում են։ Սննդի պակասը ծածկվում է Իրանից ներմուծմամբ։ Նրանք, ովքեր դեռևս տարված են գյուղատնտեսական գործունեությամբ, նախընտրում են ոչ թե ավանդական գյուղատնտեսությունը, այլ բարձր մասնագիտացված ֆերմաներ, որոնք արտադրում են արագ վաճառքի համար նախատեսված հատուկ արտադրանք։
Լեզվաբան
Հայերը մի ժամանակ տիրապետել են լեզուների գիտական մակարդակով։ Այսօրվա երիտասարդներն այլևս կարիք չեն զգում ուսումնասիրելու ռոմանական լեզուների գաղտնիքները, քանի որ օտար լեզվի իմացությունը բավական է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում հեղինակավոր աշխատանք ապահովելու համար։ Անգլերենը, գերմաներենը և ֆրանսերենը շարունակում են մնալ ամենատարածված լեզուները, քանի որ շատ հայեր ունեն ազգականներ, որոնք բնակություն են հաստատել եվրոպական երկրներում և Միացյալ Նահանգներում։ Վերջին միտումները ցույց են տալիս չինարենի նկատմամբ հետաքրքրության աճ, ինչը հաստատում է Չինաստանի առաջատար դիրքը համաշխարհային առևտրում և տնտեսությունում։ Այնուամենայնիվ՝ հայերը պատրաստ չեն խորանալ չինարենի ուսումնասիրության մեջ, ինչպես կանեին այլ օտար լեզուների դեպքում։
Երկրաբան
Լեռնային Հայաստանում խորհրդային ժամանակներից ի վեր երկրաբանները հիմնականում ռուս մասնագետներն էին։ Տեղացի երկրաբանները միշտ էլ քիչ են եղել։ Հայերի համար լեռները ճշմարտության, մշակույթի և պատմության խորհրդանիշ են՝ ոչ թե ուսումնասիրության առարկա։ Հայերը քիչ են հետաքրքրվում ապարներով և ժայռային կազմավորումներով։ Քչերն են, ովքեր կարող են պարծենալ հանքանյութերի հավաքածուներով, քանի որ հայկական մտածելակերպում լեռները մշտական են՝ «միշտ եղել են, կան և կլինեն»։
Քիմիկոս
Հայաստանի ամենամեծ քիմիական համալիրները՝ հսկա «Նաիրիտ» և «Վանաձոր-Խիմպրոմ» գործարանները, անվերականգնելի են։ Ընդհանուր առմամբ՝ քիմիայի մասնագիտությունը Հայաստանում անկում է ապրել, քանի որ երկիրը զարգացման կամ մրցակցության որևէ հեռանկար չի տեսնում այդ ոլորտի համար։ Էներգիայի խիստ պակաս ունեցող երկրում աշխատատար քիմիական արդյունաբերության պահպանումը չափազանց դժվար է։
Բացի այդ՝ Հայաստանը գրեթե ներդրողներ չունի, որոնք կարող են ներդրումներ կատարել այդ ոլորտում, քանի որ երկիրը շարունակում է դժվարություններ ունենալ լոգիստիկայի և երկաթուղային տրանսպորտի հետ կապված։ Ներկայիս պայմաններում քիմիկոսի մասնագիտությունը դարձել է ոչ ժողովրդական, և այդ ոլորտի մասնագետները ստիպված են դիտարկել արտագնա աշխատանքի տարբերակներ։ Պոլիմերային արտադրանքով զբաղվող փոքր ձեռնարկություններ ստեղծելու փորձերը չեն կարողացել վերականգնել այդ մասնագիտության նկատմամբ հետաքրքրությունը, քանի որ արտադրանքի պահանջարկը բավարարվում է մատչելի չինական ներմուծմամբ։
Մեքենավար, կռունկավար, եռակցող
Հայ երիտասարդները ընտրում են նորաձև մասնագիտություններ՝ կառավարում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ և զբոսաշրջություն։ Բանվորական մասնագիտությունները դառնում են անցյալի մաս․ այդ աշխատատեղերը հիմնականում զբաղեցնում են տարեց մարդիկ կամ Հնդկաստանից ժամանած միգրանտ աշխատողներ։ Շինարարական շուկայում մշտապես պահանջված մասնագիտությունները դարձել են ոչ գրավիչ հայերի համար, ովքեր նախընտրում են կիրառել իրենց գիտելիքները միջառարկայական ոլորտներում։ Քչերն են ցանկանում աշխատել շինհրապարակներում, չնայած որ բարձր որակավորում ունեցող մասնագետի աշխատանքը լավ վարձատրվում է։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց՝ Կամո Խաչիկյան
www.1or.am
