Русский
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ… պիցցա

ՖՈՏՈ

Պիցցան իրոք հայտնագործել են իտալացիները 19-րդ դարում, և նրա հայրենիքը համարվում է իտալական Նեապոլ քաղաքը։ Նեապոլում գտնվող հանրահայտ «Պիցցերիա դի Պիետրո» սննդի կետի տնօրեն Ռաֆֆաելե Էսպոզիտոն 1880 թվականին, ի պատիվ Իտալիայի թագուհի Մարգարիտա Սավոյացու, հաճախորդներին է մատուցել հայրենասիրական եռագույնով ուտելիք, որը մատնանշում էր Իտալիայի դրոշի գույները՝ կարմիր (տոմատ), սպիտակ (մոցցառելա պանիր) և կանաչ (ռեհան)։ Ինքը՝ թագուհին ևս իր այցի ժամանակ բարձր գնահատական է տվել այդ վերևից տարբեր սննդատեսակներով պատված տափակ հացին։ Իտալական pizza բառը ծագում է, կա՛մ հունական բարբառային plax բառից, որը նշանակում է հարթ, կա՛մ էլ լատինական pinsere հարթեցնել բայից։  Չնայած բառի ծագումը մինչև վերջ պարզ չէ, բայց, այսպես կոչված, «ուտելու սեղան» հասկացությունը հայտնի է եղել դեռևս Հին Հռոմում։ Նման ուտեստի առաջին տեսակը եղել է միջուկով խմորը: Հավանաբար, պիցցայի նախորդը եղել է ֆոկաչան, կամ տափակ հացը, որը հռոմեացիներին հայտնի էր որպես panis focacius, որը լցոնել են միջուկով: Սակայն այնպես չէ, որ նման ուտեստ հնում եղել է միայն իտալացիների մոտ։ Պիցցայի նման ուտելիքն առաջին անգամ հայտնվել է նոր քարե դարում: Հիմնականում դա եղել է լոշ, որին հնագույն մարդիկ ավելացրել են տարբեր բաղադրամասեր այն ավելի համեղ դարձնելու համար: Հին հույներն ունեին plakous կոչվող տափակ հաց: Այդ հացը հաճախ համեմում են սխտորով, սոխով և տարբեր կանաչեղենով: Մ. թ. ա. 6-րդ դարում պարսից Դարեհ արքայի զորքը թխում էր պանիրով բարակ լոշ: Միջերկրածովային հին աշխարհից մինչև մեր օրերը հասած պիցցայի օրինակներ են ինչպես հռոմեական ֆոկաչան, այնպես էլ հունական պիտան, բալկանյան լոշիկը և այլն: Ամբողջ Եվրոպայում գոյություն են ունեցել այս թխվածքի տարբեր ձևեր, որոնց ընդհանուր գաղափարը մեկն է. խմորի տափակ շերտը ծածկված է պանրով, մսով, բանջարեղենով և համեմունքներով: Մինչկոլոմբոսյան Ամերիկայում հնդկացիներն օգտագործում էին կլոր տափակ լոշ, որին կոնկիստադորներն անվանել են տորտիլյա։ Արաբները պատրաստել են իրենց պիտան, իսկ կովկասի ժողովուրդները՝ լավաշները։ Ընդ որում, այս բոլոր հացատեսակներն օգտագործվել են որպես ափսեներ՝ նրանց վրա սննդամթերք է դրվել, և կերվել այդ «ափսեի» հետ։ Նեապոլցի ձկնորսներն ավելի հեռուն են գնացել. նրանք հացի միջուկը հանելով՝ այն լցնել են խխունջներից պատրաստված ապուրով և այն այդպես կերել։ Իհարկե, այս նկարագրված ամեն ինչը չի կարելի համարել դասական պիցցա, բայց ի վերջո իմաստը բոլոր դեպքերում նույնն է։ Այնպես որ, չի կարելի պնդել, որ առաջինն իտալացիներն են հացն օգտագործել որպես ափսե։ Ավելացնենք միայն, որ Նյու Յորքում առաջին պիցցերիան բացվել է 1905 թվականին։ Ընդ որում, այդ ժամանակ պիցցա ուտեստին բուն Իտալիայում ծանոթ են եղել միայն հարավային երկու-երեք շրջաններում։ Իտալիայի տարածքում «պիցցայական բում» սկսվել է միայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Ինչքան էլ զարմանալի է, բայց պիցցան իր հայրենի Նեապոլ է մտել ԱՄՆ-ի զինվորներով բեռնված նավերով։ Հետագայում պիցցայի գովազդն ապահովել են իտալա-ամերիկացի կինոգործիչները, օրինակ՝ Ֆրենկ Սենատրան ու Դին Մարտինը: Ներկայումս պիցցան Իտալիայում մի տեսակ կոլեկտիվ խնջույքի խորհրդանիշ է, չնայած այնտեղ ընտանեկան խնջույքի խորհրդանիշն, այնուամենայնիվ, մնում է սպագետտին: Կամ, այլ կերպ ասած, պիցցան դրսում է խորհրդանիշ, իսկ սպագետտին ընտանիքում։ Այնպես որ, իտալական խոհանոցի թագուհին այնքան էլ առաջին տեղը չէ իտալական խոհանոցում։
 Нет описания.
Կ․ Խաչիկյան

 

Historical Dates ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
Арцах был у вас под носом, почему не признали? «Турция надеется, что мирный договор между Ереваном и Баку будет подписан как можно скорее»: Эрдоган На Кубани отметят праздник «Абрикос» В МИД России прокомментировали конфликт между Ереваном и Минском Бренд Hasbro выпустит настольную игру «Армянская монополия» Армянский футбольный клуб «Ноа» обыграл команду «Шкендия» из Северной Македонии Нет ни одной системы, где бы не было «бардака»: КарапетянВидео: Мощная президентская власть, наряду с применением демократических норм, может улучшить государственное управление и обеспечить стабильную, качественную работу государственного аппарата. Аршак КарапетянЗемлю сдал, говорит, мы победили: Аршак Карапетян Глава государства, выражая волю всего армянского народа, должен взять на себя ответственность за страну, восстановить боеспособность национальной армии, обеспечить верховенство закона и стабильное и непрерывное развитие экономики: Аршак КарапетянГосударственный долг Армении превысил отметку в 12 миллиардов долларовГлавы МИД Армении и Азербайджана и госсекретарь США встретятся в Вашингтоне В юбилейном сезоне театра «МОСТ» Георгий Долмазян представит премьеру спектакля «Дни Турбиных» США продолжают работать над дипломатическим урегулированием между Ереваном и Баку: Миллер Секретарь Совбеза РА и глава USAID обсудили гуманитарную ситуацию в результате этнической чистки Арцаха со стороны Баку Армянские спортсмены из Грузии победили на международном турнире по кикбоксингу Инициатива «Перекресток мира» — это всего лишь выражение, придуманное на Западе: Аршак Карапетян"Паст". Какие риски могут возникнуть для Армении в результате президентских выборов в Иране? Действующему режиму Армении не удается получить желаемую «мирную повестку дня», Азербайджан и Турция продолжают предъявлять новые требования: Аршак КарапетянВ Армянском музее Москвы пройдет персональная выставка художницы Дельфи Геворкян Боец Паргев Хачатрян нокаутировал противника и защитил титул чемпиона UNF В течение нескольких дней станет ясно, будет ли создана коалиция с партией Макрона или нет: Анаит Акопян Дети из семей насильственно депортированных арцахцев прибыли в Россию на летнюю смену Известны уточненные результаты второго тура выборов во Франции Следуя за руководством турецко-азербайджанского тандема, власть Армении замораживает сотрудничество с Россией в сфере прибыльной атомной энергетики: Аршак КарапетянВеликий человек, посвятивший жизнь медицинским наукам: Левон Орбели Участники движения «Тавуш во имя Родины» проведут завтра встречу у церкви Св. Анны Михаил Мхитарян победил на международном турнире по карате в Грузии Ось Армения-Россия-Иран может обеспечить прочный и стабильный мир: важно сосредоточиться на национальных интересах: Аршак КарапетянМасуд Пезешкиан стал девятым президентом ИранаВсе происходящее не может не беспокоить Россию, как инициатора и главного интересанта интеграционных объединений на Евразийском пространстве: Андрей АрешевАрмянские спортсмены завоевали серебро и бронзу на «Кубке Черного моря»На ВДНХ в Москве пройдет фестиваль национального гостеприимства «Яркость Армении» Пианистка Ева Геворгян выступит в Москве Конституция определяет развитие страны сегодня и в будущем. Послание Аршака Карапетяна Приказом минспорта России спортивное звание «Мастер спорта России» присвоено армянским спортсменамВ Иране проходит второй тур выборов президента В Турции задержали 45 подозреваемых в связях с ИГМИД РФ прокомментировал вопрос о смене посла Армении в Москве Тигран Кеосаян снял новый фильм по мотивам рассказа Маргариты СимоньянПолитика Тегерана в отношении Еревана с новым президентом не изменится – посол Мехди СобханиЧем объяснить резкое повышение интереса к российским вузам в Армении? Видео: Неудавшийся бастион: Пашинян не может быть демократом Евгения Медведева выступит в главной роли ледового шоу в Краснодаре «Сказки Шахерезады» Неудавшийся бастион: Пашинян не может быть демократомЭлина Аванесян прошла во второй круг Уимблдона Власть Никола Пашиняна является продолжением его политической линии: Ара Погосян В селе Карцах в Грузии отметили День Дживани Телевидение Арцаха станет рупором арцахцев: Нарек СаакянДвухпартийная делегация Конгресса США прибыла в Армению
Самое популярное