Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ… պիցցա

ՖՈՏՈ

Պիցցան իրոք հայտնագործել են իտալացիները 19-րդ դարում, և նրա հայրենիքը համարվում է իտալական Նեապոլ քաղաքը։ Նեապոլում գտնվող հանրահայտ «Պիցցերիա դի Պիետրո» սննդի կետի տնօրեն Ռաֆֆաելե Էսպոզիտոն 1880 թվականին, ի պատիվ Իտալիայի թագուհի Մարգարիտա Սավոյացու, հաճախորդներին է մատուցել հայրենասիրական եռագույնով ուտելիք, որը մատնանշում էր Իտալիայի դրոշի գույները՝ կարմիր (տոմատ), սպիտակ (մոցցառելա պանիր) և կանաչ (ռեհան)։ Ինքը՝ թագուհին ևս իր այցի ժամանակ բարձր գնահատական է տվել այդ վերևից տարբեր սննդատեսակներով պատված տափակ հացին։ Իտալական pizza բառը ծագում է, կա՛մ հունական բարբառային plax բառից, որը նշանակում է հարթ, կա՛մ էլ լատինական pinsere հարթեցնել բայից։  Չնայած բառի ծագումը մինչև վերջ պարզ չէ, բայց, այսպես կոչված, «ուտելու սեղան» հասկացությունը հայտնի է եղել դեռևս Հին Հռոմում։ Նման ուտեստի առաջին տեսակը եղել է միջուկով խմորը: Հավանաբար, պիցցայի նախորդը եղել է ֆոկաչան, կամ տափակ հացը, որը հռոմեացիներին հայտնի էր որպես panis focacius, որը լցոնել են միջուկով: Սակայն այնպես չէ, որ նման ուտեստ հնում եղել է միայն իտալացիների մոտ։ Պիցցայի նման ուտելիքն առաջին անգամ հայտնվել է նոր քարե դարում: Հիմնականում դա եղել է լոշ, որին հնագույն մարդիկ ավելացրել են տարբեր բաղադրամասեր այն ավելի համեղ դարձնելու համար: Հին հույներն ունեին plakous կոչվող տափակ հաց: Այդ հացը հաճախ համեմում են սխտորով, սոխով և տարբեր կանաչեղենով: Մ. թ. ա. 6-րդ դարում պարսից Դարեհ արքայի զորքը թխում էր պանիրով բարակ լոշ: Միջերկրածովային հին աշխարհից մինչև մեր օրերը հասած պիցցայի օրինակներ են ինչպես հռոմեական ֆոկաչան, այնպես էլ հունական պիտան, բալկանյան լոշիկը և այլն: Ամբողջ Եվրոպայում գոյություն են ունեցել այս թխվածքի տարբեր ձևեր, որոնց ընդհանուր գաղափարը մեկն է. խմորի տափակ շերտը ծածկված է պանրով, մսով, բանջարեղենով և համեմունքներով: Մինչկոլոմբոսյան Ամերիկայում հնդկացիներն օգտագործում էին կլոր տափակ լոշ, որին կոնկիստադորներն անվանել են տորտիլյա։ Արաբները պատրաստել են իրենց պիտան, իսկ կովկասի ժողովուրդները՝ լավաշները։ Ընդ որում, այս բոլոր հացատեսակներն օգտագործվել են որպես ափսեներ՝ նրանց վրա սննդամթերք է դրվել, և կերվել այդ «ափսեի» հետ։ Նեապոլցի ձկնորսներն ավելի հեռուն են գնացել. նրանք հացի միջուկը հանելով՝ այն լցնել են խխունջներից պատրաստված ապուրով և այն այդպես կերել։ Իհարկե, այս նկարագրված ամեն ինչը չի կարելի համարել դասական պիցցա, բայց ի վերջո իմաստը բոլոր դեպքերում նույնն է։ Այնպես որ, չի կարելի պնդել, որ առաջինն իտալացիներն են հացն օգտագործել որպես ափսե։ Ավելացնենք միայն, որ Նյու Յորքում առաջին պիցցերիան բացվել է 1905 թվականին։ Ընդ որում, այդ ժամանակ պիցցա ուտեստին բուն Իտալիայում ծանոթ են եղել միայն հարավային երկու-երեք շրջաններում։ Իտալիայի տարածքում «պիցցայական բում» սկսվել է միայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Ինչքան էլ զարմանալի է, բայց պիցցան իր հայրենի Նեապոլ է մտել ԱՄՆ-ի զինվորներով բեռնված նավերով։ Հետագայում պիցցայի գովազդն ապահովել են իտալա-ամերիկացի կինոգործիչները, օրինակ՝ Ֆրենկ Սենատրան ու Դին Մարտինը: Ներկայումս պիցցան Իտալիայում մի տեսակ կոլեկտիվ խնջույքի խորհրդանիշ է, չնայած այնտեղ ընտանեկան խնջույքի խորհրդանիշն, այնուամենայնիվ, մնում է սպագետտին: Կամ, այլ կերպ ասած, պիցցան դրսում է խորհրդանիշ, իսկ սպագետտին ընտանիքում։ Այնպես որ, իտալական խոհանոցի թագուհին այնքան էլ առաջին տեղը չէ իտալական խոհանոցում։
 Нет описания.
Կ․ Խաչիկյան

 

Ճշմարտությունը որկորից մեծ գնահատող գործարարների հետ նույնպես կհանդիպեմ. Բագրատ ՍրբազանՎլադիմիր Պուտինը Իրանի նախագահի պաշտոնակատարի հետ քննարկում է ունեցել․ մանրամասներՍտեփանակերտի քաղաքապետի նկատմամբ կիրառվեց 2 ամիս ժամկետով տնային կալանք․ փաստաբանՀայաստան կժամանի Պետքարտուղարի առաջին տեղակալ Ռիչարդ ՎերմանՀունիսի 17-ին, ժամը 18:30-ին հավաքվելու ենք Բաղրամյան պողոտայում․ ԱԺ արտահերթ նիստ է նշանակված․ Բագրատ ՍրբազանԱրդյո՞ք նորանկախ պատմության և միջազգային բանակցությունների մասին ճշմարտությունը նենգափոխող և աղավաղող ստախոս ղեկավարը իրավունք ունի շարունակել կառավարել ՀՀ-ում․ Հայ Ազգային ԿոնգրեսՎաղվանից Բաղրամյան պողոտան կբացվի. այս ավանը չի լինի․ 4 օրը լրացավ․ Բագրատ ՍրբազանՈրևէ պայմանավորվածություն ինձ հետ չի կարող լինել. Սուրեն Պետրոսյան (տեսանյութ)«Մեր շարժման նպատակը հայկական պետականության պահպանումն է». Արշակ Կարապետյան Ադրբեջանի ՊՆ-ն կրկին ապատեղեկատվություն է տարածել․ ՀՀ ՊՆՄենք չենք որոշի, թե ինչ պայմաններով է Ուկրաինան խաղաղություն կնքելու․ ՍտոլտենբերգՀայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին ունի ազգային եկեղեցու կարգավիճակ ու սահմանադրական ամրագրում. Մայր Աթոռի վարկաբեկման համար իշխանությունն իր համար «պատեհ» առիթներ է փնտրում. ԹաթոյանՀայ գործարարը շուտով կարող է դառնալ Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի ակումբի սեփականատերԱ'յ ստախոս, 2018-ին չես ասել, որ ԼՂ-ն Ադրբեջանի կազմում է, բա ինչու՞ ես տարել մարդկանց կոտորել. ՍրբազանՓաշինյանը և նրան սպասարկող խորհրդարանական մեծամասնությունը կորցրել են քաղաքական լեգիտիմությունը և պետք է անհապաղ հրաժարական տան․ «Հայաստան», «Պատիվ ունեմ» խմբակցությունների հայտարարությունՓաշինյանը լավ գիտի, որ Արցախի ՊԲ-ն մինչև վերջին օրը ենթարկվել է ՀՀ Կառավարությանը․ մենք մենակ էինք մնացել․ Արցախի նախագահէժան և անարժան հնարք է. Զախարովան անդրադարձել է Փաշինյանի՝ ՀԱՊԿ-ին «փուչիկ դաշինք» կոչելու հայտարարությանըԲաքվում գտնվող Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը կենդանի պատանդ է մնացել և ապահովել բնակչության դուրս բերումը. ԱՀ նախագահը՝ ՓաշինյանինՌուսաստանին չկարողացավ սադրել Նիկոլը, հիմա փորձում է Լուկաշենկոյին սադրել, թեպետ Լուկաշենկոյին հասնում է. ԱշոտյանՀայաստանը մնում է կազմակերպության լիիրավ անդամ. ՀԱՊԿՀորդորում ենք ցnւցարարներին հավաքների ազատության իրենց իրավունքն իրացնել պատասխանատու կերպով՝ զերծ մնալով անհամաչափ nւժ կիրառելուց․ ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատունԱԺ աշխատակազմի ղեկավարն ունի փաստաթուղթ, որի համաձայն ՔՊ-ն կարող է մտնել Դեմիրճյան փողոցի կողմից. Սեյրան Օհանյան (տեսանյութ)Փաշինյանի Հայաստանը ՀԱՊԿ-ից դուրս բերելու ուղղվածությունը դատապարտված է ձախողմանՔենիայից ժամանած Սարգսյան եղբայրներն ազատ արձակվեցին․ պաշտպան«Շրջադարձերին զգույշ. ԱՄՆ-ը շտապում է աջակցել Փաշինյանին բողոքի ակցիաների ֆոնին» Բելառուսը հետ է կանչում Հայաստանում իր դեսպանինՊետդումայում բացատրել են, թե ինչո՞ւ ՀԱՊԿ-ից դուրս գալն առաջին հերթին կհարվածի հենց Հայաստանին. «Բարի ճանապարհ»Այս իշխանությունը տեղ չունի Հայաստանի ղեկին և օր առաջ պետք է հեռանա կամ հեռացվի. «Որդիների կանչ»«Եթե Պուտինը կարծում է՝ կարող է հաղթել Ուկրաինային աջակցող կոալիցիային, ապա սխալվում է». ԱՄՆ-ն և Ուկրաինան անվտանգության 10-ամյա համաձայնագիր կստորագրենՀաթերքի գյուղապետն ազատ է արձակվել Արթուր և Արտակ Սարգսյաններն ազատ արձակվեցին «Land Rover Sport»-ը բախվել է բետոնե արգելապատնեշներին, շրջել դրանք. կան վիրավորներՈստիկանությունը «Զարյա 3» լուսաձայնային նռնակ է կիրառել ցուցարարների դեմ. ըստ արտադրողի՝ այն օգտագործվում է զինված հանցագործների դեմ Կատարվածը ևս մեկ անգամ փաստում է, որ գործող իշխանությունը չունի հանրային նվազագույն լեգիտիմություն․ ՀՅԴ ԳՄ Փաշինյանի ինքնախոստովանանքը. ինչպե՞ս է հրահրել 44-օրյա պատերազմըՄարիամ Մկրտչյանը` շախմատի աշխարհի մինչև 20 տարեկանների առաջնության արծաթե մեդալակիր Հայաստանը վերածվել է ոստիկանապետությանԲագրատ սրբազանը հանդիպել է NEWS.am-ի օպերատորին. ինչ վիճակում է հիմա նա Ամբերդ գյուղում կյանքից զրկել են նախկին գյուղապետի եղբորը․ ինչն է պատճառը (տեսանյութ)Բաղրամյան պողոտայում դաժան ծեծի են ենթարկել 44-օրյա պատերազմի հերոս Արշակ Մելիքյանի եղբորը (լուսանկար) «Fly Arna»-ն արդեն երկու ամիս է չի վճարում աշխատավարձերը Սահմանադրական փոփոխությունները պետք է բխեն ազգային բարոյականության սկզբունքներից Դաժանորեն ծեծել և սպանել են Զելենսկու անձնական ոճաբանին ՀԱՊԿ-ն լքելու ծրագիրը գործի են դրել «Փորձեցի օգնել, բայց երկուսով էինք խեղդվելու, ջուրը քաշում էր»․ մահացած տղայի ընկերը մանրամասնում է Վարչախումբն ինքն է վնասում Հայաստանի ինքնիշխանությանը ՈՒՂԻՂ․ Բաղրամյան պողոտան շարունակում է փակ մնալ (տեսանյութ) Հնարավոր է կարճատև անձրև ու ամպրոպ․ օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա Ինչու է ԱՄՆ փոխպետքարտուղարն այցելել Հայաստան․ արձագանքներ ՌուսաստանիցԱլավերդիի երեկվա երկնային հրաբուխը․ Գագիկ Սուրենյան (տեսանյութ)
Ամենադիտված