«Կորցրել են տունը, բայց ոչ հյուրընկալությունը». ինչպե՞ս են մարդիկ ապրում Հայաստանի և Ադրբեջանի նոր սահմանին
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
rtvi.com-ը գրում է, որ Լեռնային Ղարաբաղում մի քանի ամիս է պահպանվում է լռության ռեժիմը: Բախումներից հետո Հայաստանի շատ բնակավայրեր սահմանակից են դարձել Ադրբեջանին: Մի քանի գյուղերի բնակիչներ թողել են իրենց տները և տեղափոխվել, բայց կան նաև մարդիկ, ովքեր որոշել են մնալ:
Լեռնային Ղարաբաղի տարածքի զգալի մասի կորստից հետո Հայաստանի շատ բնակավայրեր դարձել են սահմանամերձ: Անգամ Գորիս-Կապան մայրուղու որոշ տարածքներ իրականում հայտնվել են ադրբեջանական բանակի վերահսկողության տակ: Գրեթե հինգ կիլոմետրանոց հատվածում խորհուրդ չի տրվում կանգ առնել: Այդ մասին նախազգուշացնում են Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցները:
Երևում են Ադրբեջանի դրոշները, ռազմական վրանները և բեռնատարները: Հայաստանի հյուսիսը հարավի հետ կապող հանրապետական մայրուղին, ըստ խորհրդային քարտեզների՝ տեղ-տեղ հայտնվում էր Ադրբեջանի տարածքում: Համենայն դեպս, դա է ցույց տալիս GPS-ը: Պատերազմում կրած պարտությունից հետո այս տարածքները հնարավոր չի եղել պաշտպանել բանակցությունների սեղանի շուրջ: Չնայած պայմանագիրը ստորագրելու պահին հայկական ուժերը ճանապարհից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա են եղել, բայց ստիպված են եղել հանձնել ամբողջ Կուբատլուի շրջանը: Արդյունքում որոշ բնակավայրեր հայտնվելկ են հենց սահմանին:
Շուռնուխ գյուղն այժմ բաժանված է երկու մասի: Աջ կողմում Ադրբեջանն է, ձախում Հայաստանը, իսկ սահմանագծին տեղակայված են ռուս սահմանապահները: Նրանք են դարձել անվտանգության երաշխավոր և համարվում է, որ այնտեղ ամեն ինչ հանգիստ է: Մի քանի ամիս է, որ ոչ մի միջադեպ չի պատահել, բայց Հայաստանի և Ադրբեջանի նման մոտիկությունն անսովոր է:
Հնարավո՞ր է վստահ լինել սեփական անվտանգության մեջ, երբ թշնամուց բաժանված ես միայն ճանապարհով և մի քանի ռուս սահմանապահներով. դա է գյուղացիների հիմնական հարցը: Սահմանազատումից հետո Շուռնուխի 12 տուն անցել է Ադրբեջանին: Նրանց տերերը ժամանակավոր ապաստան են ստացել, իսկ ոմանք էլ ստիպված ինքնուրույն են լուծել բնակարանային խնդիրը:
Նարինե Խուրշուդյանը Շուռնուխ գյուղի բնակիչ է, և նոր տուն է գնել, և հիմա տեղավորվում է: Տարածքը վեց քառակուսի մետր է, երկհարկանի մահճակալ, ինչպես զորանոցում, և պատերին ճաքեր, բայց Խուրշուդյանների ընտանիքը գիտի, թե ինչպես գոյատևել ձմեռը նման պայմաններում:
Նուռինե Խուրշուդյան, Շուռնուխ գյուղի բնակիչ. «Մեզ քիչ ժամանակ տվեցին, և հաջողվեց հանել միայն այն ամենը, ինչ մեզ պետք էր, - պատմում է Նարինեն, - մենք ունեինք անասնագլխաքանակ, բայց ստիպված էինք ամեն ինչ վաճառել, պահելու տեղ չկար: Հիմա մենք առանց տան ենք, բայց ես, ըստ էության, լավատես եմ»:
Լավի հույսն է միայն մնացել այն մարդկանց համար, որոնք չեն ուզում լքել գյուղը: Իշխանությունները, որոնք այժմ կառուցում են նոր թաղամաս, նույնպես դա չեն ցանկանում: Ութ ամսվա ընթացքում 12 տուն պատրաստ կլինի: Բնակիչների անվտանգությունն ապահովելու համար ԱԱԾ-ի սահմանապահ զորքեր են տեղակայվել հենց գյուղում: Առնոլդ Կարապետյանը ծնվել է Բաքվում և 1990 թվականին փախել ջարդերից: Նա չի պատրաստվում տուն փոխել արդեն երրորդ անգամ:
«Մենք այստեղ հավերժ կապրենք: Հիմա ոչ ոք չի պատրաստվում հեռանալ: Բոլորն ուզում են այստեղ մնալ: Ո՞ւր գնալ: Սա մեր գյուղն է, մեր տները: Ես անձամբ դեմ եմ դրան», - ասում է նա:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
