Թուրքիայում ոչ մեկին պետք չէ զավթել Հյուսիսային Կովկասը
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
eadaily.com-ը գրում է, որ Թուրքիայի աշխարհաքաղաքական ազդեցության ընդլայնման քարտեզը, որը ավելի վաղ ցուցադրվել էր թուրքական հեռուստաընկերությամբ և որտեղ, ի թիվս այլ տարածքների, ներառված է եղել Ռուսաստանի հարավային և Հյուսիսային Կովկասի տարածաշրջանները, սադրիչ քայլ է և չունի տրամաբանական հիմք: Այս կարծիքն են հայտնել փորձագետները, որոնք հարցազրույց են տվել EADaily-ին:
«Այդ պատմության ծագումը դասական կեղծիք է: Հեռուստաալիքը, որտեղ ցուցադրվել է դա, TRT-ն չէ, այսինքն` դա ոչ թե Թուրքիայի պետական հեռուստաընկերությունն է, այլ TGRT-ն է, որը Ihlas Holding մասնավոր ընկերության մաս է կազմում: Երկրորդ հերթին ցույց տրվածը ամերիկյան Stratfor վերլուծական կենտրոնի ուսումնասիրությունն է, այլ ոչ թե SETA-ի նման պետական վերլուծական կենտրոնների եզրակացությունը,- ասել է Ժամանակակից Թուրքիայի ուսումնասիրության կենտրոնի քաղաքական ուղղության ղեկավար Յուրի Մավաշևը,- ուղերձը, որն ուղղված է Ռուսաստանի քաղաքական շրջանակներում անառողջ հետաքրքրություն առաջացնելուն, կարող է սրել Ռուսաստանի և Թուրքիայի առանց այդ էլ լարված հարաբերությունները»:
Փորձագետի խոսքով՝ Ռուսաստանի որոշ ներկայացուցիչներ ևս նպաստում են միջպետական հարաբերություններում լարվածության սրմանը:
«Ռուսաստանում շատ են այնպիսի ազդեցիկ ուժեր, որոնք, ցավոք, բացասաբար են անդրադառնում ռուս-թուրքական հարաբերություններին և ստեղծում են նման ֆոն: Ոչ մի մասնագետ կամ փորձագետ լրջորեն չի դիտարկի որոշակի թուրքական մասնավոր հեռուստաընկերության սյուժեն, որտեղ նույնիսկ ըստ էության ոչ մի նոր բան չի ասվում: Stratfor-ի այս բոլոր վերլուծական հաշվարկները հայտնի են եղել վաղուց»,- շեշտեց Մավաշևը:
Այնուամենայնիվ, Թուրքիան ամեն տարի ուժեղացնում և ընդլայնում է իր ազդեցությունը այլ երկրներում և տարածաշրջաններում, այդ թվում նաև «փափուկ ուժի» քաղաքականության միջոցով:
«Թուրքիան կշարունակի զբաղվել Անդրկովկասում, Կենտրոնական Ասիայում և Մերձավոր Արևելքում իր ազդեցությունն ընդլայնելու հարցերով, ինչը հիմա շատ լավ է անում, բայց պարտադիր չէ, որ ռազմական առաջխաղացում լինի և այդ տարածքներում թուրքական ռազմական կոնտինգենտի հայտնվելը: Թուրքիան «փափուկ ուժ»-ը հաջողությամբ օգտագործում է օրինակ՝ Պակիստանում և Աֆղանստանում: «Փափուկ ուժի» նմանատիպ երևույթ է նկատվում նաև Ռուսաստանի տարածքում. դրանք են թուրքական դպրոցները, թուրքական կինոն, զբոսաշրջությունը, և այդ առումով Թուրքիան հաջողությամբ առաջ է մղում իր շահերը», - ասել է «Վալդայ» ակումբի փորձագետ Ֆարհադ Իբրահիմովը:
Ինչ վերաբերում է իրադարձությունների զարգացման ավելի ագրեսիվ սցենարին, փորձագետները կարծում են, որ դա քիչ իրատեսական է և չունի լուրջ և խորը հիմքեր:
«Թուրքիայում իրատեսները վարում են միջազգային քաղաքականություն, ուստի ոչ ոք կարիք չունի գրավել Հյուսիսային Կովկասը, նման խնդիր չկա»,- ասել է Մավաշևը:
Իբրահիմովի խոսքով՝ հանուն իրատեսական նպատակների իրագործման Ռուսաստանի տարածքում իր ազդեցության ոլորտի ընդլայնման տեսքով, Թուրքիան չի փչացնի հարաբերությունները տարածաշրջանի և միջազգային ամենակարևոր դերակատարներից մեկի հետ:
«Չեմ կարծում, որ Թուրքիան գոհ կլինի արդեն ձեռք բերածով, բայց կան որոշակի «կարմիր գծեր», որոնք Թուրքիան չի հատի: Այդ համատեքստում Թուրքիան շատ է գնահատում հարաբերությունները Մոսկվայի հետ, Անկարան անում է հնարավոր ամեն ինչ, որպեսզի դրանք չվատթարանան և զարգանան: Նույնիսկ եթե Թուրքիան զարգացնի իր շահերը, ապա առավելագույնը կսահմանափակվի այն տարածաշրջաններով, որտեղ մրցում է Ռուսաստանի հետ, բայց չի ներխուժի Ռուսաստանի տարածք իր ազդեցությունն ընդլայնելու տեսանկյունից», - եզրափակել է Իբրահիմովը:
Ավելի վաղ հաղորդվել էր, որ թուրքական հեռուստաալիքի եթերում ցուցադրվել է Անկարայի ազդեցության ոլորտների ընդլայնման քարտեզը, որը պատրաստել է ամերիկյան Stratfor ընկերությունը: Ընկերության կանխատեսումների համաձայն՝ մինչև 2050 թվականը Թուրքիայի ազդեցությունը կտարածվի դեպի Մերձավոր Արևելք, Լիտվա, Անդրկովկաս, Կիպրոս, Հունաստան, Վրաստան, Հայաստան, Ադրբեջան, Հյուսիսային Աֆրիկա, Բալկաններ, Կենտրոնական Ասիա, ինչպես նաև ասիական հանրապետություններ, նախկին ԽՍՀՄ և Ռուսաստան, մասնավորապես Ղրիմ, Հյուսիսային Կովկաս, Կրասնոդարի և Ստավրոպոլի երկրամասեր, Կալմիկիայի, Ռոստովի և Աստրախանի մարզեր և Ռուսաստանի հարավում տեղակայված այլ շրջաններ:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
