Վաղը Եկեղեցին տոնելու է Բուն Բարեկենդանը․ ի՞նչ տոն է այն
ՄՇԱԿՈՒՅԹ
Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին այս տարի փետրվարի 15-ին տոնելու Բուն Բարեկենդանը, որին հաջորդելու է քառասնօրյա Մեծ պահքը:
Բարեկենդանը բառացի նշանակում է բարի կենդանություն, ուրախություն, մարդու երջանկության հիշատակն է, որը դրախտում վայելում էին Ադամն ու Եվան:
Շաբաթապահքերի եւ Մեծ Պահքի նախընթաց օրերը կոչվում է Բարեկենդան։ Մեծ Պահքի Բարեկենդանը կոչվում է Բուն Բարեկենդան, քանի որ այն նախորդում է ամենամեծ պահքին։ Մեծ Պահքը տևում ք 48 օր եւ ավարտվում է Սուրբ Հարության տոնին՝ Զատկին։ Բարեկենդանին թույլատրվում են չափավոր վայելքներ, խաղեր եւ ուտեստներ։
Քանի որ Հայ Առաքելական Եկեղեցու որոշ եկեղեցական տոներ ունեն իրենց պահքերը, այդ իսկ պատճառով Բուն Բարեկենդանը կոչվում է Ճշմարիտ եւ տոնվում է կիրակի օրը՝ Մեծ Պահք։
Բարեկենդանը դրախտային կյանքի օրինակ է, որտեղ մարդուն արտոնված էր ճաշակել բոլոր պտուղները, բացառությամբ բարու և չարի գիտության ծառի պտղից, որը պահքի խորհրդանիշն է: Այդ օրը մարդիկ սգից անցնում են ուրախության, չարչարանքից` խաղաղության: Այս ընկալմամբ է, որ յուրաքանչյուր քրիստոնյա հոգու խոնարհումով, ապաշխարությամբ, պահքով և ողորմության հույսով սկսում է Մեծ պահքի ճանապարհը: Պահքի շրջանում օգտագործում են բացառապես բուսական ծագում ունեցող սննդամթերք, հրաժարվում են ոչ միայն որոշակի կերակուրներից, այլև մոլի սովորություններից, շատախոսությունից, ստախոսությունից, հայհոյանքից և այլ մեղքերից:
Պետք է հիշել, որ սննդային պահք պահելն առանց մեղքից հետ կանգնելու՝ անօգուտ է:
Շաբաթ օրը, մինչև Բուն Բարեկենդանը, երեկոյան ժամերգությանը, վարագույրով փակում են եկեղեցու խորանը, խորանը ծածակվում է մինչև քառասունօրյա պասի ավարտը և բացվում է միայն Քրիստոսի Հարության օրը։
Բուն Բարեկենդանի օրը Պատարագը տեղի է ունենենում փակ վարագույրի ետևում։ Նշվում է միշտ կիրակի օրը և ավարտվում է նույն օրվա երեկոյան։ Բուն Բարեկենդանի նախորդող շաբաթ օրը տեղի է ունենում նորապսակների օրհնության կարգ։
