Երևանը Բաքվին է վերադարձնում 4 գյուղ. արդյո՞ք կլինի խաղաղության պայմանագիր
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայաստանը համաձայնել է Տավուշի մարզի չորս գյուղ փոխանցել Ադրբեջանին։ Որոշումն ընդունվել է երկու երկրների սահմանի սահմանազատման պետական հանձնաժողովի ութերորդ նիստից հետո։ Մինչ այդ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Տավուշի Ոսկեպար գյուղի բնակիչների հետ հանդիպմանը հայտարարել էր նոր հակամարտության հավանականության մասին, եթե հայկական կողմը հրաժարվի քննարկել Ադրբեջանի հետ սահմանի սահմանազատման հարցը։ Արդյո՞ք դա նշանակում է, որ երկու երկրները պատրաստվում են խաղաղության պայմանագիր ստորագրել։
iarex.ru-ի սյունակագիր Ստանիսլավ Տարասովն է մեկնաբանել այդ հարցը։ «Մանրամասներն են կարևոր այդ գործընթացում։ Հայաստանի վարչապետի աշխատակազմի մեկնաբանությունում նշվում է, որ պետական հանձնաժողովները քարտեզի վրա վերարտադրել են այն սահմանները, որոնք եղել են Խորհրդային Միության տարիներին, և «հաջորդ փուլում այդ սահմանները պետք է հստակեցվեն և արտացոլվեն տեղում»։
Բայց միևնույն ժամանակ հատուկ ընդգծվում է, որ սահմանի սահմանազատման վերաբերյալ գործող համաձայնագիրը «երկու երկրների միջև խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման բանակցային գործընթացի մաս չէ», և որ «այդ համաձայնագրի շուրջ բանակցություններն ընթանում են ավելի բարձր մակարդակով»:
«Թեև տրամաբանությունը հուշում է, որ ի սկզբանե պետք է հասնել խաղաղության համաձայնագրի ստորագրմանը, որը վերջ կդնի երկու կողմերի միջև պատերազմական վիճակին, այնուհետև ավելի բարենպաստ պայմաններում բանակցել սահմանների սահմանազատման համար»,- նշել է Տարասովը։
Ըստ փորձագետի՝ «հետևաբար ստեղծված իրավիճակում չի կարելի բացառել լոկալ բախումների և սահմանային փոխհրաձգության հնարավորությունը, եթե խաղաղության պայմանագրի շուրջ բանակցային գործընթացը կանգ առնի կամ կասեցվի»։
Ի դեպ, դա եղել է 2023 թվականի սեպտեմբերին Լաչինի միջանցքի խնդրի և Ղարաբաղի նկատմամբ լիակատար վերահսկողության հաստատման ժամանակ, հիշեցրել է նա։
«Երկրորդ հերթին: Բոլոր նշաններից երևում է, որ Երևանն ակնկալում է, որ Միացյալ Նահանգները և ԵՄ-ն հանդես կգան որպես խաղաղության գործընթացի պահպանման երաշխավորներ, սակայն իրենց կողմից հաստատված բանակցային շրջանակի ձևաչափով։
Միևնույն ժամանակ, Երևանը կարծում է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանի սահմանազատումը «կհիմնվի Ալմա-Աթայի 1991 թվականի հռչակագրի վրա», և դա արձանագրված է որպես սահմանների սահմանազատման գործընթացի հիմնարար սկզբունք։ Բայց այդ դեպքում ի՞նչն է խանգարում Ադրբեջանին այդ սահմաններում հայտարարել հայկական պետականության ճանաչման մասին։ Ճիշտ է, նշվում է, որ այդ սկզբունքը կարձանագրվի միայն սահմանազատման գործընթացի կանոնակարգում, որը կողմերի միջև կհամաձայնեցվի առաջիկա ամիսներին և կանցնի անհրաժեշտ ներքին հաստատումներ, այդ թվում՝ խորհրդարանում վավերացման գործընթացով։ Մի խոսքով, սահմանների սահմանազատման և խաղաղության պայմանագրի բանակցությունները տարանջատվել են»,- ամփոփել է Տարասովը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
