Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ… լողազգեստ
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Նորաձևության պատմության մասնագետները գտնում են, որ առաջին լողազգեստները հայտնվել են անցյալ դարում: Իհարկե, լողանալու հագուստները շատ ավելի վաղ են հայտնվել՝ մոտ երկու հազար տարի առաջ, բայց դրանք ոչ մի կապ չունեն ժամանակակից լողազգեստների հետ: Օրինակ Հին Հռոմում լոգանքի համար օգտագործվում էին տոգա, որը իրենից ներկայացնում է կիսաշրջանաձև գործվածք գլխի համար կտրվածքով: Այնուամենայնիվ, ավելի հաճախ մարդիկ ջրային պրոցեդուրաներ են ընդունել առանց հագուստի կամ էլ օգտագործել են պարզ անկողնային ծածկոցներ կամ էլ իրենց ամենօրյա հագուստը:
Կանայք մինչև 20-րդ դարի սկիզբը սահմանափակված են եղել արգելքներով և նախապաշարմունքներով, ըստ որոնց էլ մինչ այդ պահը անգամ այնպիսի հասկացություն չի եղել ինչպիսին է լողազգեստը: Կանայք ստիպված են եղել լողալ իրենց առօրյա զգեստներով: Անգամ հաճախ զգեստի փեշերին ծանր առարկաներ են կարել, որպեսի փեշը ջրի մեջ չբարձրանա: Լոգանքի կոստյումի հայտնվելուն նպաստել է տեխնոլոգիական առաջընթացը: Երկաթուղիների զարգացումով մարդիկ սկսել են արագ տեղաշարժվել, ինչն էլ հնարավոր է դարձրել դեպի ծովափեր հաճախ ճանապարհորդելը: Այդ փաստն էլ հենց խթանել է լողի համար հատուկ հագուստի ստեղծումը: Այդ հագուստը պետք է լիներ համեստ, բայց միևնույն ժամանակ թեթև և շարժումները չկաշկանդող:
Կանանց առաջին լողազգեստները ծնկից ներքև հասնող պանտալոններ են եղել: Բացի դա զգեստներին կցվել են սև գուլպաներ: Միայն ամենախիզախ կանայք են խիզախել ջրի մեջ մտնել առանց կոշիկների: Տղամարդկանց առաջին լողազգեստները եղել են սովորաբար կապույտ կամ կարմիր, առանց թևերի մինչև ծնկները հասնող գծավոր տրիկոները: 19-րդ դարի վերջին լողը պաշտոնապես ընդգրկվել է օլիմպիական մարզաձևերի ցանկում: Այդ պահից էլ սկսվել է լողազգեստային նորաձևության արագ զարգացումը: Առաջինը արմատական փոփոխությունների են ենթարկվել տղամարդկանց լողազգեստները: Հենց պրոֆեսիոնալ լողի մարզիկներն են առաջին անգամ հանրության առջև հայտնվել կարմիր գույնի կարճ եռանկյունաձև վարտիքով, ինչը մեծ քննարկումների տեղիք է տվել: Այնուհետև դրան հաջորդել է կանացի լողազգեստների նորաձևության փոփոխությունները: 19-րդ դարի 80-ական թվականներին ստեղծվել է առաջին մեկ կտորից բաղկացած կանացի լողազգեստը, որը նման է եղել իրար կարված շորտիկի և կոֆտայի:
Նրա լրացումն են եղել գլխարկը և ծնկերից կարճ շրջազգեստը: Այնուամենայնիվ, լողազգեստի պատմության մեջ իսկական հեղափոխություն տեղի է ունեցել 20-րդ դարի առաջին կեսին, երբ լողափերում արձակուրդը դարձել է սիրված հանգիստ հսկայական թվով մարդկանց համար: Լողազգեստների չափերը արագորեն նվազել են, և արդյունքում նորաձև են դարձել ավելի ու ավելի կարճ տեսակները: 1920-ականներին լողազգեստները սկսել են ավելի շատ նմանվել իրենց ներկա ժամանակակիցներին: Միևնույն ժամանակ հայտնվում է առաջին առանձնացված լողազգեստը: Երիտասարդ դիզայներները նախ հրաժարվել են թևքերից, իսկ հետո երկար տաբատից և ստեղծել փայլուն, ընդգրկող լողազգեստ: Սա կանանց թույլ է տվել ցուցադրել բազուկները, ապա նաև ազդրերը: Այն ժամանակ սինթետիկ գործվածքներ չեն եղել, ուստի լողազգեստները պատրաստվել են բացառապես բնական նյութերից `բամբակ, տրիկոտաժ, բուրդ:
Հասարակության մեջ իսկական սենսացիա է առաջացրել 1946 թվականին Լուի Ռեարի կողմից ստեղծած լողազգեստ «բիկինիին»: Դա եղել է նեղ վարտիք և կրծկալ: Լողազգեստի դիզայնն այդ ժամանակ աներևակայելի համարձակ էր, ինչը լուրջ հակասություններ է առաջացրել զանգվածների շրջանում: Ինչու է լողավարտիքը կոչվում «բիկինի»: Ըստ պատմության Փարիզում լողազգեստի շնորհանդեսի ներկայացման նախօրեին ամերիկյան բանակը միջուկային փորձարկումներ է իրականացրել Խաղաղ օվկիանոսում ՝ Բիկինի կոչվող ատոլի տարածքում: Քանի որ լողազգեստի հայտնվելը հասարակության մեջ իսկական պայթյուն է առաջացրել, որոշվել է այն անվանել համապատասխան անունով: 20-րդ դարի 60-ականներին նորաձևության դիզայներ Ռուդի Հենրին ավելի հեռուն է գնացել և ստեղծել լողազգեստ, որը կոչվել է «մոնոկինի»: Այս մոդելի մեջ վերին մաս չկար, և դրանից հետո ակնհայտ է դարձել, որ պարզապես անհնար է հետագայում ևս կրճատել լողազգեստի չափերը: Որպես արդյունք հետագայում նորաձևության դիզայներները սկսել են ավելի մեծ ուշադրություն դարձնել գունային սխեմայի վրա, փորձարկումներ կատարելով գործվածքների, զարդարանքի և այլնի հետ: Այդ ամենի հետևանքը կարելի է տեսնել այսօր: Ժամանակակից դիզայներները ներկայումս առաջարկում են լողազգեստների մեծ ընտրություն` ցանկացած ճաշակի համար` սկսած բավականին համեստից մինչև սադրիչ:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
