Ինչպես է զարգանում դեղագործական արդյունաբերությունը Հայաստանում

Gxpnews.net-ը գրում է, որ Հայաստանում դեղագործական արդյունաբերությունը վերջին տասնամյակում կայուն աճ է ցույց տվել և դարձել է երկրի տնտեսության ամենադինամիկ զարգացող ոլորտներից մեկը։ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2021 թվականի նոյեմբերի 18-ի 1902-Լ որոշմամբ դեղագործական արդյունաբերությունը հաստատվել է որպես արդյունաբերության զարգացման հինգ առաջնահերթ ոլորտներից մեկը։

Վերջին տարիներին հայկական դեղերի վաճառքը կայուն աճ է գրանցել: Այսպես, IQVIA-ի տվյալներով՝ 2019 թվականին դեղատոմսով, առանց դեղատոմսի դեղերի և սննդային հավելումների մանրածախ վաճառքը կազմել է 162,4 միլիոն դոլար, 2020 թվականին՝ 173,5 միլիոն դոլար, 2021 թվականին՝ 184,2 միլիոն դոլար, իսկ 2022 թվականի առաջին չորս ամիսներին՝ 64,2 միլիոն դոլար։ Բացարձակ մեծությամբ՝ 2019 թվականին մանրածախ վաճառքում վաճառվել է 43,023 միլիոն տուփ, 2020 թվականին՝ 47,192 միլիոն տուփ, 2021 թվականին՝ 48,853 միլիոն տուփ, իսկ 2022 թվականի առաջին չորս ամիսներին՝ 16,339 միլիոն տուփ դեղորայք։

Նյութը հրապարակման պատրաստաեց Կամո Խաչիկյանը

Հայաստանում գործում է 24 դեղագործական ընկերություն, որոնք ունեն դեղերի արտադրության լիցենզիա։ Միևնույն ժամանակ, արտադրության մեջ օգտագործվող հումքի և քիմիական միացությունների մեծ մասը ձեռք են բերվում ԵՄ-ից և ԱՄՆ-ից։ Իր հերթին, տեղական արտադրության դեղերի մոտ 50%-ն արտահանվում է։ Հայկական ընկերությունների առանցքային արտաքին շուկաները ԱՊՀ երկրներն են, որտեղ գերակշռում են Կենտրոնական Ասիայի երկրները (Ուզբեկստան, Ղազախստան, Թուրքմենստան և Տաջիկստան): Հայկական ընկերությունները ներկայացված են Վրաստանում, Բելառուսում, Ռուսաստանում և Ուկրաինայում։ Կարևոր մրցակցային առավելությունը ԵԱՏՄ-ին անդամակցությունն է՝ զրոյական մաքսատուրքի պատճառով։ 2018 թվականին Հայաստանն արտահանել է մոտ 21,3 մլն դոլարի դեղագործական արտադրանք։

2021 թվականին հայտարարվել է IFC-ի Հայաստանի աճի ծրագիրը, որը, մասնավորապես, կաշխատի Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի (ՄԵՆԱ) արտահանման շուկաների ուսումնասիրության, անհրաժեշտ գործիքների մշակման ուղղությամբ՝ օգնելու հայ արտադրողներին մուտք դեպի այս շուկաներ: