Ռազմական փորձագետները գնահատել են HIMARS-ի հեռանկարները Հարավային Կովկասում
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Kavkaz-uzel.eu-ն գրում է, որ «Քամին Աբշերոնից» հեռագրային ալիքի բլոգերը իր «HIMARS-ը նոր արժանի լեգենդ» գրառման մեջ գրել է, որ ամերիկյան HIMARS հրթիռային համակարգը «բայրաքթարներից» հետո դառնում է նոր լեգենդ։ «Դա հաստատում է այն, որ հիմա ուկրաինական իրադարձություններում շրջադարձային կետ է դարձել Hymars-ի կիրառումը... Իրականությունն այն է, որ ռուսական Համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգերը խփում են թիրախից հեռու, ԽՍՀՄ-ում պարծենում էին իրենց համակարգերի տարածքների ծածկելու, այլ ոչ թե թիրախներ խփելուհնարավորությամբ»,- գրել է նա։
Ռուսաստանը, Ադրբեջանը և Հայաստանը զինված են նորացված «Սմերչ» բազմակի օգտագործման հրթիռային համակարգերով, «kavkaz-uzel»-ի թղթակցին ասել է ռազմական փորձագետ Ալեքսանդր Խրամչիխինը։ «Սմերչը» տեխնիկական և մարտավարական բնութագրերով շատ մոտ է HIMARS -ին։ Բայց HIMARS-ը կարող է մի քիչ ավելի բարձր ճշգրտություն ունենալ»,- կարծիք է հայտնել նա։ Ըստ Խրամչիխինի Ադրբեջանը ղարաբաղյան պատերազմում ակտիվորեն է օգտագործել «Սմերչ»-ը, և դա նպաստել է հաղթանակին։ Փորձագետը կասկածում է, որ կարող են լինել HIMARS-ի մատակարարումներ ղարաբաղյան հակամարտության կողմերին՝ Հայաստանին կամ Ադրբեջանին։ «Չեմ կարծում, դա գրեթե բացառվում է, դա չափազանց արժեքավոր զենք է, և դրանք բավականին քիչ են: Բացի այդ, ամերիկացիները չեն ցանկանա ղարաբաղյան հակամարտությունում որևէ մեկին ուժեղացնել», - ասել է Խրամչիխինը: Նա նաև կասկած է հայտնել Վրաստանի ՆԱՏՕ մտնելու հեռանկարի վերաբերյալ։ «Վրաստանը երբեք չի միանա ՆԱՏՕ-ին, սակայն սպառազինության մատակարարումները բոլորովին կախված չեն անդամակցությունից»,- ասել է Խրամչիխինը:
Իր հերթին ռազմական փորձագետ Պավել Ֆելգենհաուերը «kavkaz-uzel»-ի թղթակցի հետ զրույցում ասել է, որ Ադրբեջանն արդեն ունի HIMARS-ի անալոգները։
«Դրանք իսրայելական հրթիռային համակարգերն են, այդ թվում՝ LORA-ները: Դրանք նույնիսկ ավելի լավն են, քան HIMARS-ը: Նրանք ունեն մինչև 400 կիլոմետր հեռահարություն և բարձր ճշգրտություն: Վերջին պատերազմի ժամանակ ադրբեջանական բանակը օգտագործել է այդ համակարգերը հայկական R17 օպերատիվ հրթիռների մարտկոցը ոչնչացնելու համար Հայաստանի տարածքում, վնասել են Քալբաջարի ռազմավարական կամուրջը, այլ ձեռքբերումներ ևս եղել են: Ուկրաինայում այդ հեռահարության հրթիռներ դեռ չկան»,- ասել է նա։ Բացի այդ, և՛ Ադրբեջանը, և՛ Հայաստանը զինված են «Գրադ»-ներով և «Սմերչ»-ներով, նշել է փորձագետը։ Նրա կարծիքով, HIMARS-ի մատակարարումներ Անդրկովկասում հակամարտող կողմերին դժվար թե իրագործելի լինեն։ «ԱՄՆ-ը կամ Իսրայելը Հայաստանին դրանք չեն մատակարարի, քանի որ Հայաստանը լավ հարաբերություններ ունի Իրանի հետ, իսկ Ադրբեջանն արդեն ունի նման համակարգեր»,- ասել է Ֆելգենհաուերը։ Նա նաև նշել է, որ Իրանը ևս ունի համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգեր, բայց թերևս դրանք ոչ այնքան բարձր ճշգրտության են։ «Բացի դա արդյո՞ք Իրանը կցանկանա որևէ մեկին նման զենք մատակարարել»,- կասկած է հայտնել Ֆելգենհաուերը:
Նա նաև մատնանշել է, որ Հայաստանում կան «Իսկանդեր» հրթիռներ։ «Դրանք ունեն մինչև 500 կիլոմետր հեռահարություն և բավականին բարձր ճշգրտություն: Նրանք կարող են բարձր ճշգրտությամբ թիրախներ խոցել ոչ ավելի, քան 10 մետր սխալով, բայց հաջող օգտագործման համար անհրաժեշտ է ունենալ տարածքի ճշգրիտ թվայնացված քարտեզ նշանակված թիրախներով: Իսկ առանց դրա, «Իսկանդերների» ճշգրտությունը մոտավորապես նույնն է, ինչ «Տոչկա Ու»-ինը (մոտ 250 մետր): Երբ չգիտես թե ինչի վրա կրակես՝ արդյունք չկա, առանց այդ էլ ճշգրիտ հրթիռների մարտագլխիկները ավելի փոքր են, քան սովորական հրթիռներինը, օրինակ՝«Սկադ»-ն ունի 1 տոննանոց, «Իսկանդեր»-ը՝ կես տոննանոց, իսկ իսրայելական և ամերիկյան գերճշգրիտ հրթիռները 250 կգ-ոց մարտագլխիկներ»,- պարզաբանել է Ֆելգենգաուերը։ Նա նաև նշել է, որ որոշակի քանակությամբ իսրայելական բարձր ճշգրտությանռեակտիվ համակարգեր են առաքվել Վրաստան։ «Ներկայումս Վրաստանը չի պատրաստվում որևէ մեկի հետ կռվել, և HIMARS-ի մատակարարումների կարիքը չկա»,- եզրափակել է Ֆելգենգաուերը։
Ռազմական փորձագետ Վասիլի Դանդիկինը նույնպես ռուսական «Սմերչ»-ը համարել է է HIMARS-ի անալոգը։«Եթե վերցնենք վեց ուղղորդիչներով ստանդարտ HIMARS-ը, ապա դրանք թռչում են 65-70 կիլոմետր: «Սմերչ»-ը նման է դրան, և Ադրբեջանը նման համակարգեր է գնել Ռուսաստանից: Երևի Հայաստանը ևս ուներ, ես հստակ չգիտեմ»,- «kavkaz-uzel»-ի թղթակցի հետ զրույցում ասել է նա: Դանդիկինի խոսքով, օբյեկտիվորեն ամենահզոր և հագեցած, այդ թվում՝ բարձր ճշգրտության, համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգեր Հարավային Կովկասում ունի Ադրբեջանի բանակը։ «Դրա համար էլ Ադրբեջանը հաջողության հասավ ղարաբաղյան տարածաշրջանում ռազմական գործողությունների ժամանակ»,- հավելել է փորձագետը։ Նրա խոսքով, Հարավային Կովկասի որևէ պետություն HIMARS-ի մատակարարումների կարիք չունի։
«Վրաստանում «Գրադներ» եղել են: Բայց դեռ 2008 թվականին այնտեղ շատ տեխնիկա է ոչնչացվել կամ կորել: Եվ քիչ հավանական է, որ Վրաստանին այժմ մատակարարել են նույն համակարգերը, ինչ Ուկրաինային: Վրաստանը դեռևս հետաքրքրված չէ զենքով: Այո, և նրա ՆԱՏՕ-ին ինչպես նաև ԵՄ-ին անդամակցությունը հետաձգվել է:Վրաստանը չի աջակցել Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցներին, թեև հավակնություններ ունի Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի նկատմամբ և շփումներ ՆԱՏՕ-ի հետ։ Բայց, հավանաբար, Վրաստանում դժգոհություն կա այն բանից, որ երկրի ԵՄ ընդունումը հետաձգվել է»,- կարծիք է հայտնել Դանդիկինը։ Նա նաև կարծիք է հայտնել, որ չնայած ԱՄՆ-ի և Հայաստանի միջև որոշակի կոմպլեմենտար հարաբերություններին, նման զենքի մատակարարման պետք չէ սպասել։ «Հայաստանը Ռուսաստանի դաշնակիցն է, և նրա տարածքում տեղակայված է ռուսական ռազմաբազա, ի դեպ, Գյումրիի բազայում տեղակայված է ժամանակակից սպառազինության ողջ տեսականին՝ հակաօդային պաշտպանություն, Համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգեր, ավիացիա և այլն»,- պարզաբանել է Դանդիկինը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
