«Մենք այսօր ունենք ոլորտը փլուզումից փրկելու խնդիր». Մեխակ Ապրեսյան
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
1or.am կայքի զրուցակիցը Տուրիզմի հայկական ֆեդերացիայի նախագահ Մեխակ Ապրեսյանն է։
— Տուրզմը համաճարագով պայմանավորված ամենատուժած ոլորտներից է։ Ինչ խնդիրների առջև եք կանգնել այս շրջանում։
— Ճիշտ եք նկատել, ես կասեի ոչ թե ամենատուժածներից, այլ ամենատուժածը, քանի որ համավարակով պայմանավորված մարդկանց տեղաշարժը արգելափակվել է, փակվել են սահմանները։ Լավ է, որ գոնե որոշ ժամանակ հետո կարողացանք ստեղծել ներքին զբոսաշրջության վերականգման պրոցես։ Դա ինչ որ չափով նպաստեց որոշ խնդիրների մեղմացման։ Բայց ոլորտում առկա խնդիրները չեն կարող լուծվել միայն ներքին զբոսաշրջությամբ։ Խնդիրներից մեկը այն է, որ տնտեսվարողների մեծամասնությունը, ընդհանրապես զրկվել են եկամուտներից, բայց ունեն պարտավորություններ։ Նրանցից շատերը ունեն վարկային պարտավորություններ և նաև ունեն աշխատատեղերը պահպանելու հրամայական։ Մենք այսօր ունենք խնդիր COVID-19-ով պայմանավորված տնտեսական բացասական խնդիրները չեզոքացնելու, ոլորտը փլուզումից փրկելու խնդիր։ Մինչև համավարակի ի հայտ գալը մենք ունեինք խնդիր ոլորտում ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների՝ համաշխարհային զբոսաշրջության արդյունաբերության մեջ և Հայաստանում, նաև մեր զբոսաշրջության ոլորտում առկա մարտահրավերների և զարգացումների պայմաններում ունենք ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներ անելու կարիք։
— Ինչպիսի աջակցություն պետք է լինի տուրիզմի ոլորտին, որ ոլորտը կարգավորվի։
— Ոլորտը փլուզումից փրկելու համար, ոլորտի սուբեկտների գործունեությունը պահպանելու և աշխատատեղերը չփակելու համար, այսօր մի կարևոր որոշում եղավ կառավարության կողմից, որը այս ամբողջ միջոցառումների շրջանակներում ամենահասցեականն ու նպատակային զբոսաշրջությանն ուղղված առաջին միջոցառումն էր՝ 23-րդ միջոցառումը, որի նպատակը հենց աշխատատեղերի պահպանումն է։ Բայց այս առաջարկությունը, երբ ներկայացնում էինք կառավարություն մեր խնդրանքն էր նաև, որ պետք է զուգահեռաբար աշխատելու հնարավորություն տալ, որ միջոցառումները լինեն համալիր, փոխլրացնող և արդյունավետ։ Մի կողմից կարողանան կամաց-կամաց վերսկսել գործունեությունը, իսկ մյուս կողմից պետական աջակցությունը և աշխատավարձերը սուբսիդավորելու, համաֆինանսավորելու, դա կլիներ փայլուն արդյունք։ Այսօր ներքին զբոսաշրջության ոլորտում ներգրավված սուբեկտների համար բավականին է ստացվում այն իմաստով, որ այս միջոցառումները համալիր է։ Փոքր ինչ կարողանում են աշխատել, կարողանում են եկամուտներ գեներացնել, ինչպես նաև կարողանում են աշխատողներին վերականգնել և զուգահեռաբար պետությունն էլ աջակցություն է ցուցաբերում։ Բայց նրանք, ովքեր, որ այսօր միայն ներգրավված են միջազգային զբոսաշրջության մեջ դեռևս չեն կարողացել վերսկսել իրենց գործունեությունը և դեռևս չունեն եկամուտներ և այս պահին գտնվում են անորոշության մեջ։ Նրանք չգիտեն, թե արդյոք կարող են աշխատողներին վերականգնել և կարող են օգտվել աշխատավարձը ֆինանսավորելու պետական աջակցությունից։ Առաջին քայլը կարծես թե արված էր, այն որ կառավարության որոշմամբ երկարաձգվեց արտակարգ դրությունը, զուգահեռաբար որոշ սահմանափակումներ թուլացվեցին և հանվեց նաև օտարերկրացիների մուտքի արգելքը։ Կարծես թե առաջին քայլն արվեց միջազգային զբոսաշրջությունը վերականգնելու ուղղությամբ, բայց այստեղ այս որոշումը փոքր ինչ բարեփոխելու անհրաժեշտություն կա, որ իրականում կարողանանք միջազգային զբոսաշրջությունը վերականգնել։ Ես շատ մեծ հույս ունեմ, որ մեզ կհաջողվի դա անել և գոնե արտակարգ դրության ավարտից հետո միջազգային զբոսաշրջության վերականգնման համար հնարավորություններ կնձեռնենք՝ կսկսենք վերականգնել միջազգային օդային ուղևորափոխադրումները, կվերականգնվեն կանոնավոր չվերթները նաև չարտերայինը, բայց կանոնավորները շատ կարևոր են։ Ներսում նույնպես պետք է լրջորեն մտածել հայ մշակութային միջոցառումների, փառատոների կազմակերպմանը նույնպես պետք է հնարավորություն տալ։ Իհարկե այս ամեն ինչը բոլոր անվտանգ նորմերը պահպանելու պայմաններում։
Սոնա Գիշյան
