Հայաստանում մեկնարկել է ընտրությունների հետհաշվարկը
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Մինչև Հայաստանի խորհրդարանական ընտրությունները մնացել է մեկ տարուց էլ պակաս։ Դրանք կանցկացվեն 2026 թվականի հունիսի 7-ին։ Երկրի բոլոր քաղաքական ուժերն են արդեն սկսել ընտրարշավը, գրում է Ng.ru–ն։
Ընդ որում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն է առայժմ ամենաակտիվը։ Մասնավորապես, նա հարձակում է սկսել Հայ Առաքելական Եկեղեցու (ՀԱԵ) դեմ` պահանջելով կաթողիկոս Գերեգին II-ի հրաժարականը, ով հայկական այն էլիտայի վերջին ներկայացուցիչն է, որը պահպանել է իր պաշտոնը թավշյա հեղափոխությունից ի վեր։ Վարչապետի խոսքով` եկեղեցու առաջնորդն ունի ապօրինի զավակ, իսկ կուսակրոնությունը խախտած քահանան իրավունք չունի միջնորդ լինել ժողովրդի և Աստծո միջև։ Ի պատասխան, եկեղեցին մեղադրել է Փաշինյանին հայ ազգի հիմքերից մեկը ոչնչացնելու փորձի մեջ։ Ավելին, ՀԱԵ-ն չի բացառել, որ Հայաստանի ղեկավարը կարող է գործել Ադրբեջանի շահերից ելնելով։
Ընդդիմությունը նույնպես քահանաներին կողմ է արտահայտվել։ Օրինակ նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանի Հանրապետական կուսակցությունը մատնանշել է Փաշինյանի գործողությունների և Բաքվի միջև կապը։ «Ներկայիս ամոթալի իրականությունը կրկին կարևոր է դարձնում ժողովրդի պահանջով նոր կառավարություն ձևավորելու անհրաժեշտությունը։ Եկել է միասնության, վճռականության և գործողությունների ժամանակը, որպեսզի ձևավորվի կառավարություն, որը առաջնահերթություն կտա մեր երկրի, ժողովրդի բարեկեցությանը և ազգային արժեքների պաշտպանությանը», - ասված է կուսակցության հայտարարության մեջ։
Բացի այդ, ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն է հանդիպել Գարեգին II-ի հետ և հայտնել նրան իր աջակցությունը։ Միևնույն ժամանակ, նա կտրականապես դատապարտել է «ՀՀ իշխանությունների կողմից 1700-ամյա եկեղեցու նկատմամբ հակասահմանադրական ոտնձգությունները»։ «Լևոն Տեր-Պետրոսյանը ՀՀ-ում ընտրությունները կեղծելու պրակտիկայի հիմնադիրն է, և նա, իհարկե, պետք է աջակցի իր նման ժողովրդին ատող կեղծարարին», - նրանց հանդիպումն է մեկնաբանել վարչապետը։ Միևնույն ժամանակ, Փաշինյանը իր քաղաքական կարիերան սկսել է որպես Տեր-Պետրոսյանի կողմնակից։ Նա նույնիսկ հույս ուներ դառնալ նրա իրավահաջորդը և ղեկավարել է նրա ընտրական շտաբը 2008 թվականի նախագահական ընտրություններում, բայց խաղաքարտերը խառնվել են ապագա վարչապետի «մարտի 1-ի գործով» բանտարկության պատճառով։ Զանգվածային անկարգություններ կազմակերպելու և առաջին նախագահից աջակցություն չստանալու մեղադրանքով մեկ տարի բանտարկությունից հետո Փաշինյանը որոշեց ինքնուրույն հասնել իշխանության։
Եկեղեցական հակամարտությանը զուգահեռ Հայաստանի կառավարության ղեկավարը շարունակում է փորձել քաղաքական միավորներ վաստակել` մերձենալով Ադրբեջանի հետ։ Նախևառաջ, նա ձգտում է խաղաղության պայմանագիր կնքել նրա հետ։ Իր մտադրությունների անկեղծության վերաբերյալ Բաքվի կասկածները ցրելու համար Փաշինյանը անգամ Հայաստանի պատմության մեջ առաջին անգամ շնորհավորել է իր հարևաններին Կուրբան Բայրամի կապակցությամբ։ «Շնորհավորում եմ Ադրբեջանի Հանրապետությանը և Ադրբեջանի ժողովրդին Կուրբան Բայրամի տոնի կապակցությամբ։ Մաղթում եմ խաղաղություն և բարգավաճում մեր երկրներին և ժողովուրդներին», - ասել է նա:
Չի կարելի ասել, որ Փաշինյանի ջանքերը բացարձակապես օգտակար չեն։ Առնվազն, նա հասել է Ադրբեջանի հետ սահմանի մի հատվածի սահմանազատմանը և խաղաղության պայմանագրի տեքստի շուրջ համաձայնությանը։ Բացի այդ, հունիսի 6-ի գիշերը երկու անչափահասներ էին մոլորվել Հայաստանի Սյունիքի մարզում և թափառեցին Ադրբեջան։ Հայ հանրությունը, որը սովոր էր հարևանների հետ թշնամանքին, անմիջապես ենթադրեց ամենավատը. երեխաները առևանգվել են, բանտարկվել, պատանդներ դարձել... Սակայն Հայաստանի իշխանությունները արագ համաձայնության եկան իրենց գործընկերների հետ և կարողացան կորած երեխաներին տուն վերադարձնել առանց որևէ պայմանի։
Ռազմավարական հետազոտությունների և նախաձեռնությունների վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Հայկ Խալաթյանը կարծում է, որ խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ Փաշինյանը կառաջադրի երկու հիմնական կարգախոս. խլել ամեն ինչ նախկին իշխանություններից և պաշտպանել Հայաստանի ինքնիշխանությունը Ռուսաստանից։ Նա նաև կընդգծի հայերի վախը Ադրբեջանի հետ պատերազմից։ «Միևնույն ժամանակ, պետք է նշել, որ իշխանությունները շատ ցածր վստահության վարկանիշ ունեն։ Կան լուրջ կասկածներ, որ նույնիսկ իշխանությունների հետ սերտորեն կապված արևմտամետ կուսակցությունների օգնությամբ Փաշինյանը կկարողանա պահպանել իշխանությունը։ Օրինակ Շիրակում նրա «ՔՊ»–ն պարտվեց չնայած վարչական ռեսուրսներին և ընտրողներին վախեցնելու բոլոր փորձերին։ Հնարավոր է, որ նույնը կարող է տեղի ունենալ նաև հանրապետական մակարդակով։ Ընտրական արգելքը հաղթահարած մի քանի ընդդիմադիր ուժեր միասին ավելի շատ ձայներ կստանան, քան Փաշինյանի կուսակցությունը և այդպիսով կձևավորեն նոր կառավարություն», - կարծիք է հայտնել Խալաթյանը։
Փորձագետը նշել է, որ հայրենասիրական ընդդիմությունից բացի, որը միշտ դեմ է եղել Փաշինյանին, կան նաև ընտրողներ, ովքեր հիասթափված են նրանից կոռուպցիոն սկանդալների, երկրի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի անբավարար բարելավման, Փաշինյանի իշխանության տարիներին պետական պարտքի կտրուկ աճի պատճաառով։
Իր հերթին, Կովկասի ինստիտուտի գիտաշխատող Հրանտ Միքայելյանը կասկածում է ընդդիմության խորհրդարանական ընտրություններում հաղթելու կարողությանը։ «Իմ կարծիքով մենք կտեսնենք ընտրությունների կրկնություն ոչ թե Շիրակում, այլ Երևանում, որտեղ «ՔՊ»–ն կարողացավ ստեղծել կոալիցիա սպոյլերի հետ։ Այս անգամ «Հանրապետություն» կուսակցությունը կարող է հավակնել այդ դերին։ Ավելին, Փաշինյանի դիրքերը բավականին կայուն են, քանի որ «ՔՊ»–ի վարկանիշը, հավանաբար, չի իջնի ներկայիս 15%-ից», - կարծիք է հայտնել փորձագետը։
Իսկ ընդդիմությունը, ընդահակառակը, լուրջ խնդիրներ ունի ոչ միայն իր ներկայիս ժողովրդականության, այլ նաև այն առաջնորդների հետ, ովքեր կարող էին բարձրացնել նրան: «Ընդդիմությունը պատառոտված է ներքին հակասություններով, այն չունի ռազմավարական օրակարգ... Բացի այդ, Շիրակում ընդդիմությունն ուներ մի քանի ուժեղ առաջնորդներ, որոնք կարողացան խլել ընտրողների ձայները: Ազգային մակարդակով նման քաղաքական գործիչներ չկան, և դժվար թե մեկ տարի անց հայտնվեն», - եզրափակել է Միքայելյանը:
