Հայերեն
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ… համեմունք դարչին

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Դարչինը կամ ցեյլոնյան դարչնածառը (լատ.՝ Cinnamomum verum), դափնազգիների ընտանիքի ծառ է, որի չորացրած կեղևը դարչինն է, որն օգտագործում են որպես համեմունք։ Աճում է Շրի-Լանկայում և Հարավային Հնդկաստանում, մշակվում է Սեյշելյան կղզիներում, Վեստ Ինդիայում և արևադարձային Ասիայում։ 

Դարչինը հայտնի է հնուց ի վեր։ Այն բավականին բարձր է գնահատվել հին ազգերի կողմից, այդ պատճառով էլ հաճախ այն նվիրել են միապետներին ու այլ իշխանավորներին։ Դարչինը ներմուծվել է Հին Եգիպտոս Հին Չինաստանից մինչև մթա 2-րդ հազարամյակը և հիշատակված է կտակարանում, երբ Մովսես մարգարեին խորհուրդ է տրվում օգտագործել քաղցր դարչին։ Դարչինի մասին գրել է նաև Հերոդոտը և այլ հին հեղինակներ։ Դարչինը օգտագործել են Հին Հռոմում դիակիզումների ժամանակ, իսկ Ներոն կայսրը որոշ աղբյուրների համաձայն 65 թվականին այրել է դարչինի տարեկան պաշարը իր կնոջ՝ Պոպպեյ Սաբինի մահվան ժամանակ։ Միջին դարերում արևմուտքի երկրների համար դարչնի ծագումը հանելուկ է եղել։ Արաբ վաճառականները համեմունքը ցամաքային ճանապարհով տարել են Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա, որտեղ այն գնել են իտալացի վենետիկյան վաճառականները, որոնք Եվրոպայում համեմունքի վաճառքի մենաշնորհ են ունեցել։ Այդ առևտրի դադարեցումը, որը պայմանավորված է եղել այլ միջերկրածովային ուժերի ի հայտ գալով, ինչպիսիք են Մամլուքների դինաստիան և Օսմանյան կայսրությունը, դարձել է այն բազմաթիվ հանգամանքներից մեկը, որ եվրոպացիներն ակտիվորեն սկսել են ծովային ուղի փնտրել դեպի Ասիա։ Ի վերջո 15-րդ դարի վերջում պորտուգալացի առևտրականները հասել են Ցեյլոն (Շրի-Լանկա) և փոխառել Սալագամա կաստայի դարչինի արտադրության ավանդական ձևը։ 1518 թվականին պորտուգալացիները կղզում հիմնել են ամրոց և իրենց մենաշնորհը պահպանել ավելի քան 100 տարի։ Հոլանդացի առևտրականները միություն կազմելով Ցեյլոնի Քանդի թագավորության հետ դուրս են մղել պորտուգալացիներին։ Նրանք 1638-1640 թվականներին հիմնել են փոստային ծառայություն, իրենց ձեռքը վերցրել գործարանների նկատմամբ հսկողությունը և 1658 թվականին վերջնականապես դուրս մղել պորտուգալացիներին։ «Կղզու ափերը լիքն են դրանով և այն լավագույնն է ամբողջ արևելքում, եթե կանգնես քամու ուղղությամբ, ապա կարելի է դարչինի հոտը զգալ նույնիսկ ափից 8 լյո հեռավորության վրա»։ Հոլանդական արևելահնդկական ընկերությունը շարունակել է վայրի դարչին հավաքել և արդյունքում աճեցրել է անգամ սեփական ծառերը։ 1976 թվականին անգլիացիները դուրս են մղել հոլանդացիներին, չնայած ցեյլոնյան մենաշնորհն արդեն այնքան էլ կարևոր չի եղել։ Դարչինի ծառեր սկսել են աճեցնել այլ տեղերում, դարչինը դարձել է մատչելի, իսկ սուրճը, թեյը, շաքարն ու շոկոլադը սկսել են  դուրս մղել նախկինում հայտնի այդ ավանդական համեմունքի մշակությանը Ցեյլոնից։ Այնուամենայնիվ ցեյլոնյան դարչինի կեղևն ավելի բարձր է գնահատվում, քան օրինակ չինականը։ Դարչինը հիմնականում օգտագործվում է խոհարարության մեջ որպես համեմունք կամ հոտավետ հավելում։ «Դարչին»-ը պատկանում է Cinnamomum zeylanicum տեսակին, որն առավել հայտնի է «իսկական դարչին» անունով (Cinnamomum verum բուսաբանական անվանումը): Սակայն նրան ազգակից բույս համարվող կասսիան (Cinnamomum aromaticum) երբեմն վաճառվում է հենց դարչնի անվան տակ, բայց այն ի տարբերություն իսկական դարչնի, պետք է պիտակավորվի որպես «Ինդոնեզական դարչին»: Իսկական դարչինից վերցնելով միայն կեղևի ներքին բարակ շերտը, ստանում են լավագույն, քիչ խիտ և ավելի փխրուն կազմության համեմունք: Իսկական դարչինը ավելի ուժեղ և սուր համեմունք է: Ինդոնեզական դարչինը սովորաբար միջին կամ մուգ կարմրաշագանակագույն երանգ ունի, և քանի որ օգտագործվում է ամբողջ կեղևը, ապա կառուցվածքով ավելի շատ ծառ է հիշեցնում: Դարչինի մեծ մասը, որը վաճառվում է ներկայումս, իրականում հանդիսանում է «ինդոնեզական դարչին», չնայած այն իսկական դարչինից տարբերվում է ինչպես արտաքին տեսքով, այնպես էլ իր քիմիական կազմով:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am 

Historical Dates ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
Ճապոնիայում վթարային վայրԷջք է կատարել ինքնապաշտպանության ուժերի F-35 կործանիչը Դանակահարություն և կրակոցներ Էրեբունիում․ ոստիկանություն Փորձել են 3 հոգու հետ հաշիվ պարզել․ հրավիրել են սեղանի շուրջ զրուցելու և մի քանի տասնյակ հոգով հարձակվել են․ Սեյրան Օհանյանը՝ ԱԺ–ում տեղի ունեցած միջադեպի մասին (տեսանյութ) Ռուսաստանը ՄԱԿ-ին կոչ է արել աջակցել փախստականների և ներքին տեղահանված անձանց վերադարձին Լեռնային Ղարաբաղ Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 410, մահվան՝ 17 նոր դեպքԱռաջարկում ենք անցկացնել լսում՝ հրավիրելով Նիկոլ Փաշինյանին ու գերիների հարազատներին․ Արծվիկ Մինասյան (տեսանյութ) Եվրոպական ինդեքսներն աճել են ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ․ Լարսը բաց է NYMEX. Թանկարժեք մետաղների գներն աճել են Ուժի կիրառումը կամ սպառնալիքը սահմանային վեճերը լուծելու հարցում անընդունելի են. ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահ երկրները կոչ են արել ապահովել մարդասիրական կազմակերպությունների հասանելիությունը տարածաշրջանում Պատմության այս օրը (դեկտեմբերի 8 )Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ պատվիրակություն է գործուղվում Փարիզ Ըստ շրջանառվող լուրերի՝ Ալենի վրով տեսագրության սլիվի հետևում կանգնած է հենց Նիկոլը. Արգիշտի Կիվիրյան Մի շարք հասցեներում լույս չի լինիՕդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվիԱյսքան ապացույցներ ունենալով՝ պարտվեցինք. ո՞վ է իրավիճակի պատասխանատուն. «Ժողովուրդ»Ալեն Սիմոնյանին խորհուրդ կտամ զգույշ արտահայտվել՝ դաշնակցի կողմից ապտակ չստանալու համար․ Վահե ՀակոբյանՆիկոլը հայրենասեր չէ, այդ դուք եք անհայրենիք«Հրապարակ». Բորենու նման հարձակվել են«Հրապարակ». ՔՊ-ն մի շարք խոշոր համայնքներում կորցրեց իշխանությունըՎիրուսաբան. վարակման առաջին օրերին Covid-ի թեստերը կարող են կեղծ բացասական լինելՌուսաստանից ժամանած ակտիվիստներն իրենց փորձով կկիսվեն արտերկրումԼուսանկարիչ Նիկոլայ Բաբայանցն առաջինն է Բրյանսկի մարզում, ով ստացել է լուսանկարչության ոլորտում միջազգային հեղինակավոր կոչումԿառավարությունը պատվիրակություն է գործուղում Փարիզ. Փաշինյանի նոր որոշումըԿորովին. Հայաստանը պետք է ընտրություն կատարի հօգուտ Ռուսաստանի, հակառակ դեպքում չի լինիԱդրբեջանական լրատվամիջոցների փոխանցմամբ՝ ՀՀ-ն Բաքվին է տրամադրել ամբողջ Արցախի ականապատ դաշտերի քարտեզներըՀայաստանի շենքերի 80 տոկոսը բարձր խոցելի շենքեր ենՊուտինի և Բայդենի միջեւ տեսակամրջի միջոցով անցկացվող բանակցությունները ավարտվեցինՀրապարակում ցույցի մասնակիցների քանակը ավելանում էՍոչիի հանդիպումը թուլացրել է լարվածությունըԴատարանը բավարարել է Ադրբեջանի պահանջների միայն մի փոքր հատվածը․ Տարոն Սիմոնյանը համեմատում է երկու որոշումներըՀայաստանը Ադրբեջանի հետ հաղորդակցությունների բացումն ու սահմանագծումը տարբեր խնդիրներ է համարում. Մհեր ԳրիգորյանՀայկական կողմն ուներ իրական ծանրակշիռ պատճառ Ստոկհոլմում Հայաստանի և Բաքվի արտգործնախարարների հանդիպմանը չգնալու համարԵթե Ալեն Սիմոնյանը չգա, շատ վատ է լինելու․ գերիների հարազատների բողոքի ակցիան՝ Կառավարության դիմացՄարդու իրավունքների պաշտպանի կարգավիճակը շատ կարևոր էԿարմիրբերետավորներն ԱԺ–ի մոտից բերման են ենթարկել կանադահայ գործարար Հրաչ ՋաբրայանինԻնքնաոչնչացման ճանապարհը ինչո՞ւ եք էսքան էժան մեթոդներով ընտրել. Սոֆյա ՀովսեփյանՄեզ չեն ծեծել, դուք այստեղ «ծեծ կերած» մարդու տեսնո՞ւմ եք, բորենու նման 40 հոգով հարձակվել են մեզ վրա ու ստացել համապատասխան հարված. պատգամավորի օգնականը` ԱԺ միջադեպի մասինՆիկոլի որբերն իրենց բնորոշ ոճով են գործել` ճիշտ շակալների նման, զուգահեռ ստացել են նաև պատասխան․ պատգամավորի օգնականը՝ ծեծկռտուքի մասին«Գասպարյան Վովան շատ բան գիտի թավշյա հեղափոխություն կոչվածի ներսի գործակալների մասին». Ոսկան ՍարգսյանԱյսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքն» աշխարհաքաղաքական գլոբալ խաղում՝ թյուրքական կողմերի ամենաբաղձալի կտորն էԹալինում երեք ուժեր միավորվում են եւ 46,7 տոկոս ստացած ՔՊ-ն չի կարողանա ստանձնել համայնքի կառավարումը Մահացել է Խորհրդային Միության հերոս, օդաչու Գուրգեն Կարապետյանը Կրեմլում գնահատել են «նորմանդական ձևաչափին» ԱՄՆ-ի միանալու հեռանկարներ Վանաձորյան խճանկար․ ինչպե՞ս փաշինյանական վարչախումբը պարտվեց խոշոր քաղաքներում Առաջիկա օրերին տեղումներ կսկսեն, այդ թվում՝ Երևանում Եվրոպայում գազի գինը կրկին բարձրացել է 1100 դոլարից՝ 1000 խորանարդ մետրի համար Ջուր չի լինիՏԻՄ ընտրությունների քվեարկության արդյունքների վերահաշվարկ կիրականացվի 6 տարածքային տեղամասերում․ ԿԸՀ Հայաստանը Ադրբեջանին կոչ է անում զերծ մնալ սադրիչ հռետորաբանությունից և գործողություններից․ ՀՀ ԱԳՆ արձագանքը՝ «Զանգեզուրի միջանցքի» մասին Ալիևի հայտարարությանը
Ամենադիտված