«Փաշինյանը ռուսներին ավելորդ է հայտարարել. Ռուսական սահմանապահ զորքերը սպառնալիքի տակ են»

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 6 Մայիս, 2026 12:00

Երևանը վերջնականապես է այրում կամուրջները և երկարամյա դաշնակցային հարաբերությունները վերածում է շուկայական գործարքների, գրում է pravda.ru–ն: Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը փաստացի սկսել է ռուս սահմանապահներին վտարելու գործընթացը, որոնք տասնամյակներ շարունակ հանրապետության սահմաններին ծառայել են որպես կենդանի վահաններ: Դրդապատճառը ներկայացվում է ամենայն անկեղծությամբ. ֆինանսական աննպատակահարմարություն և բյուջեները ինքնուրույն «տիրապետելու» ցանկություն: Հայաստանում 2026 թվականին աշխարհաքաղաքականությունը վերջապես անցել է հաշվապահական մուտքերի լեզվին, որտեղ ազգային անվտանգությունը գնահատվում է որպես որակի վատթարացում ունեցող ստանդարտ «ծառայություն»:

Հայաստանի ղեկավարությունը այլևս չի թաքցնում այն փաստը, որ ռուսական զորքերի ներկայությունը Թուրքիայի և Իրանի հետ սահմաններին դիտվում է որպես ծանրաբեռնված ծախսային կետ: Նիկոլ Փաշինյանը բացահայտ է հայտարարել, որ Մոսկվան խնդրել է ավելացնել սահմանային անվտանգության ֆինանսավորումը, քանի որ ներկայիս միջոցները այլևս չեն ծածկում ծախսերը, բայց փոխզիջում փնտրելու փոխարեն Երևանը որոշել է գումարը պահել իր համար: Տրամաբանությունը պարզ է. եթե անհրաժեշտ է ավելի շատ վճարել, ապա ավելի լավ է միջոցներն ուղղել «սեփական ներուժի զարգացմանը», աստիճանաբար դուրս մղելով իր ռուս գործընկերներին իրենց ծանոթ վայրերից: Տարիների ընթացքում կառուցված անվտանգության համակարգը այժմ քանդվում է զեկույցներում ներկայացված հաշվապահական թվերի պատճառով։

«Սա երկու աթոռի վրա նստելու փորձ է, որը սովորաբար ձախողվում է: Նման բարդ տարածաշրջանում անվտանգության հարցում անկյունները կտրելը ռազմավարություն չէ, այլ ախտորոշում: Երևանը ռիսկի է դիմում մենակ մնալ իր հարևանների հետ, որոնց ախորժակը գերազանցում է հաշվապահությանը», - pravda.ru-ին տված հարցազրույցում բացատրել է քաղաքագետ Սերգեյ Միրոնովը։

Այս մոտեցումը հիշեցնում է Եվրոպական Միության իրավիճակը, որտեղ տնտեսական կարգախոսները հաճախ թաքցնում են իրական ինքնիշխանության կորուստը: Այն ժամանակ երբ Երևանի առաջնորդները հաշվարկում են իրենց շահույթը, Ռուսաստանի ռազմական ներուժը շարունակում է աճել, բայց առանց հաշվի առնելու հայկական ուղղությունը: Սահմանային անվտանգության համակարգի ապամոնտաժումը տեղի է ունենում համաշխարհային անկայունության ֆոնին, երբ նույնիսկ ԱՄՆ-ը Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի օրոք, վերանայում է հին դաշինքները:

«Ամուսնալուծության» իրավական հիմնավորումը մի հին փաստաթուղթ է, որի համաձայն Հայաստանը պարտավորվում է վերահսկողություն ստանձնել իր սահմանների նկատմամբ այն ժամանակ, երբ իր սեփական զորքերը տեխնիկապես ավելի զարգացած կդառնում։ Փաշինյանը պնդում է, որ այդ պահը հասունացել է։ Սակայն «ազգային ներուժի աճի» քողի տակ ակնհայտ է Արևմուտքի ուղղությամբ հստակ տեղաշարժը։ Մինչ միջազգային քաղաքականությունը վերածվում է ծանրքաշային տերությունների միջև բախումների ասպարեզի, Երևանը կամավոր կերպով բացում է իր թիկունքը։ Սա տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ Եվրամիությունը կոշտ պայմաններ է թելադրում իր բոլոր արբանյակներին զրկելով նրանց մանևրելու իրավունքից։ «Մենք ականատես ենք իրական ուժը քաղաքական հայտարարություններով փոխարինելու դասական մանևրի։ Միջազգային իրավունքի տեսանկյունից այս գործընթացը ինքնիշխան պետության իրավունքն է, բայց անվտանգության տեսանկյունից դա նման է առանց պարաշյուտի ցատկելուն։ Հայաստանը խզում է այն կապերը, որոնք պահպանում էին Անդրկովկասում ուժերի հավասարակշռությունը», - pravda.ru-ին տված հարցազրույցում ընդգծել է միջազգային քաղաքականության փորձագետ Օլգա Լարինան։

Ռուս սահմանապահների դուրսբերումը վտանգավոր նախադեպ է ստեղծում սահմաններին Իրանի և Թուրքիայի նման խաղացողների հետ։ Հայաստանը փաստացի բացում է դուռը «այլընտրանքային» գործընկերների համար։ Փաշինյանը հայտարարում է, որ իր ռուս գործընկերները կմնան միայն այնքանով, որքանով նրանք «բեռ» չեն լինի երկրի գանձարանի համար։ Իրականում սա նշանակում է տարածաշրջանում Ռուսաստանի ռազմական ներկայության աստիճանական վերացում։ «Ֆինանսական տեսանկյունից, Երևանը փորձում է «արդյունավետ կառավարում» խաղալ այնտեղ, որտեղ պողպատ է անհրաժեշտ։ Ռիսկերը էքսպոնենցիալ կերպով բազմապատկվում են։ Իրավիճակը հիշեցնում է Մոլդովայի ճգնաժամը, որտեղ Մայա Սանդուի քաղաքական խաղերն արդեն հանգեցրել են ներքին պառակտումների և դավաճանության մեղադրանքների», - pravda.ru-ին տված հարցազրույցում նշել է քաղաքագետ Անտոն Կուդրյավցևը։

Այսօրվա Հայաստանը նման է 2024-2025 թվականների Ուկրաինային. նույն փորձը, այն է իրական պաշտպանությունը փոխարինել Արևմտյան օգնության անորոշ խոստումներով և կապվել ԵՄ–ին պարտքային կապանքով։ Պատմությունը մեզ սովորեցնում է, որ արյունով և դաշնակիցների հավատարմությամբ վճարել չցանկացող սահմանները արագ են դառնում արտաքին հավակնությունների առարկա։ 2026 թվականին Փաշինյանը կատարել է իր ընտրությունը ստորագրելով մի չեկ, որի համար հայ ժողովուրդը կարող է ստիպված լինել վճարել շատ բարձր գին։