COVID-19. ինչո՞ւ են ճարպակալում ունեցող մարդիկ ռիսկի խմբում
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Ավելորդ քաշ եւ ճարպակալում ունեցող մարդիկ COVID-19-ով վարակվելու ռիսկի խմբում են. նրանք ավելի հաճախ են բախվում բարդությունների եւ ավելի հաճախ են մահանում վարակվելու դեպքում։ Ընդունված է կարծել, որ պատճառը այդ մարդկանց մոտ բազմաթիվ ուղեկցող հիվանդությունների առկայությունն է։ Սակայն բրազիլացի գիտնականները պարզել են, որ պատճառը նաեւ կարող է լինել արյունատար անոթների էնդոթելիայի (անոթների պատի վնասման) դիսֆունկցիան։
Ինչպես նշում է Medportal.ru-ն, էնդոթելիալ բջիջները պատում են արյունատար անոթների ներքին մակերեսը եւ կատարում բազմաթիվ գործառույթներ, այդ թվում անոթների լայնացման ու նեղացման եւ զարկերակային ճնշման վերահսկման։ Նրանք նաեւ համարվում են հեմատոէնցեֆալիկ շեմի կարեւոր բաղադրիչ, որը պաշտպանում է ուղեղը օտարածին եւ թունավոր մոլեկուլների հայտնվելուց։
Բրազիլիայի մի քանի գիտական համալսարանների մասնագետների հետազոտությունում ուսումնասիրվել են 109 տղամարդկանց եւ կանանց տվյալները, որոնց միջին տարիքը 51 էր։ Նրանք բոլորը հիվանդանոցում են հայտնվել COVID-19-ի չափավոր ընթացքով։ Նրանց կեսից ավելին (62 տոկոս) տառապում էր ճարպակալմամբ, ուղեկցող այլ հիվանդություններից էին հիպերտոնիան (47 տոկոս) եւ դիաբետը (17 տոկոս)։
Էնդոթելիայի ֆունկցիան բժիշկներն ուսումնասիրել են հոսքա-միջնորդավորված դիլատացիայի մեթոդով (FMD), որը ենթադրում է անոթի բեռնվածության թեստ հատուկ մանժետի օգնությամբ։ Բացի այդ, մասնագետները գնահատել են մկանների առողջությունը եւ ուսումնասիրել հեմոգլոբինի, կրեատինինի, թրոմբոցիտների ու բորբոքման մարկերների մակարդակը պացիենտների արյան նմուշներում։
Ճարպակալում ունեցող բոլոր պացիենտների մոտ հայտնաբերվել է էնդոթելիայի խանգարում, որի դեպքում նվազում է անոթների ընդլայնման եւ նեղացման ունակությունը։ Այդ վիճակը զգալիորեն բարձրացնում է սրտի եւ ուղեղի կաթվածների եւ թրոմբագոյացությունների առաջացման ռիսկը։
Հետազոտության հեղինակները նաեւ հայտնաբերել են, որ մարմնի զանգվածի բարձր ինդեքսը եւ կրեատինինի բարձր մակարդակը (երիկամների զտիչ ֆունկցիայի մարկերներ) հարաբերակցում են էնդոթելիայի ֆունկցիայի նվազման հետ։ Գիտնականների գնահատականներով՝ մարմնեղ պացիենտների մոտ սիրտ-անոթային բարդությունների զարգացման ռիսկը COVID-19-ի դեպքում բարձր է 17 տոկոսով նորմալ քաշ ունեցող մարդկանց համեմատ։
