Բոլոր խոստումները մնում են թղթի վրա
ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ
Տնտեսական երկնիշ թվով աճին զուգահեռ իշխանությունները խոստացել էին նաև Հայաստանում կրճատել աղքատությունը, ծայրահեղ աղքատությունը և ավելացնել աշխատատեղերը։ Սակայն ինչպես բոլոր խոստումները այս խոստումները ևս մնացին ԱԺ-ից կարդացված պաշտոնական թղթերի վրա և իրատեսական որևէ քայլ այդ ուղղությամբ մինչ օրը չկա։ Սոցիալական պատկերը Հայաստանում շատ տխուր է։ Տեղի է ունենում հասարակության համատարած աղքատացում։ Իշխանությունները, իրենց ծրագրերը ներկայացնելիս, խոստացել են կրճատել աղքատությունը, ծայրահեղ աղքատությունը նույնիսկ վերացնել, իսկ իրականում հակառակն է տեղի ունենում՝ աղքատությունն ընդլայնվում է, ծայրահեղ աղքատությունը՝ խորանում։ Աղքատանում են ինչպես չաշխատող, այնպես էլ աշխատող քաղաքացիները։ Պատճառը եկամուտների ու ծախսերի տարբերությունն է, որը միշտ էլ եղել է, բայց հիմա ավելի է մեծացել՝ ակտիվ գնաճի պատճառով:
2021 թվականի հունվարից արդեն գների աճ էր նկատվում, ինչը օրեցօր ոչ թե կարգավորվում այլ աննախադեպ ավելանում էր։ Վիճակագրական տվյալներով՝ օգոստոս ամսվա ընթացքում սննդամթերքի գնաճն անցավ 15 տոկոսից, ինչն աննախադեպ երևույթ է վերջին առնվազն 15-20 տարիների ընթացքում։ Չհաշված, որ սա դեռ սննդամթերքի միջին գնաճն է։ Կան բազմաթիվ առաջնային ապրանքներ, որոնց գներն անհամեմատ ավելի բարձր են, քան նախորդ տարի էին։ Պաշտոնական վիճակագրությունն է փաստում, որ այս տարի ունենք բանջարեղենի գների ռեկորդային աճ՝ նախորդ տարվա համեմատ ավելի քան 66 տոկոս։
Առանձին ապրանքներ թանկացել են 200-300 տոկոսով ու դեռ շարունակում են թանկանալ։ Սննդամթերքի այսպիսի բարձր գնաճն անհամատեղելի է մարդկանց եկամուտների հետ։ Աշխատող մարդկանց եկամուտները ավելանալու փոխարեն որոշ դեպքերում նվազել են, մի շարք աշխատողներ դարձել են գործազուրկ, անցած տարվա համաճարակային իրավիճակի պատճառով մի շարք կազմակերպություններ լուրջ ֆինանսական վնասներ կրելու հետևանքով փակվել են և այդ գործազրկությանը զուգահեռ աննախադեպ գնաճը աղքատներին դարձրել է ծայրահեղ աղքատ, միջին եկամուտ ունեցող մարդկանց մեծ մասը դարձել են աղքատ իսկ ծայրահեղ աղքատների մասին կարծում եմ խոսելն արդեն ավելորդ է։ Ժամանակին, երբ Երբ Նիկոլ Փաշինյանը դեռ ընդդիմադիր պատգամավոր էր, ԱԺ ամբիոնից ելույթներ էր ունենում գնաճի վերաբերյալ և մեղադրում իշխանություններին մարդկանց թալանելու համար։ Այն ժամանակ գնաճը հազիվ 1-2 տոկոս էր։ Այսօր գնաճը հասել է գրեթե 9 տոկոսի, բայց Նիկոլ Փաշինյանին կարծես չի էլ հետաքրքրում դա։ Իշխանությունը միայն արդարացումներ են փնտրում ու փորձում խուսափել գնաճի հետևանքների պատասխանատվությունից։
Կառավարությունը, փոխարենը մտածի գնաճի ազդեցությունը մեղմելու մասին, ձեռք առնի միջոցներ սոցիալական միջոցառումներով գոնե հասարակության անապահով հատվածին հնարավորինս պաշտպանելու բարձր գնաճի ազդեցությունից, միայն աշխատակազմի աշխատավարձների և պաշտոնյաների պարգևավճարների մասին է մտածում։ Երբ գալիս է խոստումներ տալու ժամանակը, նրանք դառնում են գործունյա, սկսում են նկատել առկա խնդիրները և խոստանում են լուծել դրանք կարճ ժամանակում։ Բայց երբ գործը հասնում է դրանց իրականացմանը մի կողմ են քաշվում։ Հեղափոխությունից հետո նրանք մեղադրում էին նախկիններին՝ երկիրը դատարկելու մեջ, բայց փաստորեն հիմա երկիրը շատ ավելի մեծ տեմպերով է դատարկվում։ Արտագաղթի ալիքը նոր թափ է հավաքել։ Միայն տարվա առաջին կեսին Հայաստանից գնացել ու չի վերադարձել ավելի քան 94 հազար քաղաքացի։ Իսկ ովքե՞ր են այս ամենի մեղավորը՝ նախկիննե՞րը են, թե՞ ընդդիմությունը։ Ովքե՞ր են պատասխանատու ստեղծված իրավիճակի համար։
Այս ամենի միակ մեղավորն ու պատասխանատուն իշխանություններն են, որ մի կողմից՝ չեն կարողանում լուծել երկրի անվտանգության, մյուս կողմից՝ տնտեսական ու սոցիալական խնդիրները։ Նախկինում գնաճի համար մեղավոր էին իշխանությունները, հիմա իշխանությունները, պարզվում է, մեղք չունեն։ Հիմա մեղավորը դրսից թելադրվող բարձր գներն են։ Մի քանի ամիս առաջ գների բարձրացման պատճառներից մեկն էլ համարում էին ազգային արժույթի արժեզրկումը։ Դրամը, երրորդ ամիսն է, ինչ արժևորվել է և վերադարձել նախկին դիրքին, իսկ թանկացումները չեն դադարում։ Եթե սա լիներ նախկինում, դժվար չէ պատկերացնել, թե ամբիոնից ինչ տեսակ մեղադրանքներ էին հորդելու նախկինների գլխին մարդկանց թալանելու և աղքատության մատնելու համար իսկ հիմա երբ իրենք են իշխանության պարզվում է՝ իրենք մեղավոր չեն։
Սոնա Գիշյան
