Արդյո՞ք արդյունավետ է կորոնավիրուսային պատվաստանյութը մեկ պատվաստումից հետո
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Dw.com-ը գրում է, որ կորոնավիրուսի համար հաստատված պատվաստանյութերի մեծ մասը ներառում է երկու չափաբաժին պատվաստում, որոնք ապահովում են բարձր և երկարատև անընկալություն: Ի՞նչ է տեղի ունենում, եթե սահմանափակվում են միայն մեկ պատվաստմամբ:
Moderna կամ BioNTech/Pfizer կորոնավիրուսի պատվաստանյութերով պատվաստված ԱՄՆ-ի բնակիչների ութ տոկոսը սահմանափակվել է միայն մեկ ներարկումով: Այս մարդկանց թիվը մոտ հինգ միլիոն է: Այդ մասին հայտնել է The New York Times-ը՝ վկայակոչելով ԱՄՆ հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնի (CDC) տվյալները: Դրա պատճառները կարող են շատ տարբեր լինել, ասել է Կանադայի Սասկաչևան համալսարանի պատվաստանյութերի զարգացման և ինֆեկցիոն հիվանդությունների վերահսկման կազմակերպության (VIDO) վիրուսաբան Անժելա Ռասմուսենը DW-ին տված հարցազրույցում: Որոշ մարդիկ սխալմամբ կարծում են, որ նույնիսկ մեկ դեղաչափը բավարար է, մյուսները վախենում են երկրորդ ներարկումով կողմնակի բարդությունների ավելացումից, և ինչ-որ մեկին խորհուրդ են տվել հրաժարվել դրանից բժշկական նկատառումներից ելնելով: Կարող են դեր ունենալ նաև տնտեսական և նյութական պատճառները. օրինակ՝ լրատվամիջոցները գրում են դեպքերի մասին, երբ ոմանք հրաժարվել են երկրորդ դեղաչափից, եթե պատվաստումների կենտրոնում չկա պահանջվող ապրանքանիշի պատվաստանյութը, և նրանց առաջարկել են համատեղել տարբեր պատվաստանյութեր, կամ եթե գործատուն պատվաստումների օժանդակություն չի տրամադրել: Իսկ որքանո՞վ են պաշտպանված այն մարդիկ, ովքեր հրաժարվում են պատվաստանյութի երկրորդ դեղաչափից: Առաջին պատվաստումից հետո կա՞ պաշտպանություն:
Փորձագետները բազմիցս ընդգծել են. կորոնավիրուսի դեմ օգտագործման համար հաստատված պատվաստանյութերի մեծ մասը ներառում է երկու պատվաստում, որը ապահովվում է կորոնավիրուսից ավելի հուսալի և երկարաժամկետ պաշտպանություն: Տվյալները ցույց են տալիս, որ նրանք, ովքեր պատվաստվել են մեկ դեղաչափով, նույնպես որոշակի պաշտպանություն են ստանում, բայց թե որքան է դա տևում, անորոշ է:
Մեծ Բրիտանիայի ազգային վիճակագրության գրասենյակի և Օքսֆորդի համալսարանի կողմից անցկացված երկու ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ կորոնավիրուսային պատվաստանյութի առաջին չափաբաժնից հետո ձևավորվում է բավականին ուժեղ իմունային պատասխան: Մի ուսումնասիրություն պարզել է, որ BioNTech/Pfizer կամ AstraZeneca պատվաստանյութերով առաջին պատվաստումը ստանալուց հետո ախտանիշային կորոնավիրուսային վարակների համամասնությունը նվազել է 72 տոկոսով: BioNTech/Pfizer–ի երկու դեղաչափերը 90 տոկոսով պաշտպանում են վարակից: Ուսումնասիրությունը չի պարունակում տվյալներ այն մասին, թե որքան բարձր է պաշտպանության մակարդակը AstraZeneca պատվաստանյութով կրկնակի պատվաստումից հետո, քանի որ դրանք դեռ մատչելի չեն:
Օքսֆորդի համալսարանի Նաֆիլդի հանրային առողջության ինստիտուտի գիտաշխատող և հետազոտության հեղինակ Քոք Փաուելսը DW- ին տված հարցազրույցում ասել է, որ երկրորդ դեղաչափից հետո կորոնավիրուսից պաշտպանությունը շատ ավելի արդյունավետ է և ավելի երկար է տևում:
«Ինչպես ցանկացած վարակիչ հիվանդության դեպքում, սկզբում (առաջին չափաբաժնից հետո) լինում է բավականին բարձր պաշտպանվածություն, բայց հետո այն նվազում է, և եթե նայենք հակամարմինների մակարդակին, ապա դա տեղի է ունենում բավականին արագ»:
Երկրորդ դեղաչափը, ասում է Փաուելը, զգալիորեն բարձրացնում է հակամարմինների մակարդակը, հատկապես տարեց մարդկանց մոտ, ուստի դրա ստացումը շատ կարևոր է: Վիրուսոլոգ Ռասմուսենը, իր հերթին, ավելացրել է, որ կորոնավիրուսի պատվաստանյութի կրկնապատվաստումը անհրաժեշտ է իմունային հիշողության երկարաժամկետ ակտիվացման համար:
Գիտնականները առանձին նշում են, որ առաջին և երկրորդ պատվաստումների միջև ավելի երկար ընդմիջումը չի նվազեցնում պատվաստանյութի ընդհանուր արդյունավետությունը: Օրինակ՝ որոշ երկրների կառավարություններ, այդ թվում Մեծ Բրիտանիան, պատվաստումների արշավի սկզբում զգալիորեն մեծացրել էր պատվաստումների միջև ընդմիջումը, որպեսզի բնակչության մեծամասնությանը գոնե տարրական պաշտպանություն ապահովի, բայց այդ պաշտպանության մակարդակը շատ ավելի ցածր է, քան սովորաբար մտածում են:
Այս խնդիրը վերջերս բարձրացրել է Տորոնտոյի հիվանդանոցներից մեկի վերակենդանացման մասնագետ Մայքլ Ուորները:
«Դուք պատվաստված չեք, քանի դեռ չեք կրկնապատվաստվել», - գրել է նա Twitter-ի իր միկրոբլոգում:
Ըստ նրա՝ կան դեպքեր, երբ մարդիկ, առաջին պատվաստումից շատ ժամանակ անց, այսինքն իմունային պաշտպանության որոշակի մակարդակի ձևավորումից հետո, վարակվել են կորոնավիրուսով և հայտնվել վերակենդանացման բաժանմունքներում: Ուորները իշխանություններին հորդորում է ավելի հստակ բացատրել մարդկանց, թե ինչպես վարվել երկու պատվաստումների միջև ընկած ժամանակահատվածում:
Արդյո՞ք մեկ դոզան բավարար է նրանց համար, ովքեր արդեն հիվանդ են եղել:
Մարդկանց համար, ովքեր ունեցել են կովիդ, իրավիճակն այլ կերպ է: Գերմանիայում պատվաստումների մշտական հանձնաժողովը խորհուրդ է տալիս նրանց, ովքեր վարակ են ունեցել, պատվաստել պատվաստանյութի մեկ դեղաչափով ոչ շուտ, քան վերականգնումից վեց ամիս հետո:
«Ձեռք բերված անընկալությանն շնորհիվ պատվաստանյութի առաջին չափաբաժնից հետո ձեւավորվում է ուժեղ և երկարատև իմունային պատասխան», - ասված է Ռոբերտ Կոխի ինստիտուտի (RKI) կայքում:
Լոս Անջելեսի Cedars-Sinai բժշկական կենտրոնի կողմից անցկացված ուսումնասիրությունը, որում ներգրավվել է ավելի քան 260 մարդ, ցույց է տվել, որ «քովիդով հիվանդ անձանց իմունային պատասխանը BioNTech/Pfizer պատվաստանյութի մեկ դեղաչափից հետո նույնն է, ինչ այն մարդկանց մոտ, ովքեր ստացել են երկու պատվաստում»: Արդյունքները ցույց են տալիս, որ պատվաստանյութի մեկ դեղաչափը բավարար է կորոնավիրուսի վարակ ունեցած մարդկանց համար, գրել են հետազոտության հեղինակները:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
