Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ՝ սաքե
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Գրեթե բոլորը գիտեն, թե ինչ է սաքեն: Շատերը դա համարում են բրնձից պատրաստված օղու տեսակ: Սակայն դա այդպես չէ: Իրականում սաքեն ոչ միայն օղի չէ, այլ նաև ալկոհոլային խմիչքների առանձին շարքի ներկայացուցիչ է:
Սաքեի պատմությունը ոչ մեկ հարյուրամյակի է, այն բավականին հին է, և իհարկե, ծագել է Ճապոնիայից: Այս խմիչքի իրական անունը «նիհոնշու» է: Իսկ մեզ հայտնի «սաքե» բառը տեղական ճապոնական ժարգոնից է, որը նման է նրան, եթե ասենք Ռուսաստանում օղուն անվանում են օրինակ «սպիտակ» կամ «դառը» խմիչք: Բայց, քանի որ «սաքե» անունն ավելի լավ է արմատավորվել աշխարհում, խմիչքը սկսել են վաճառվել այդ անունով: Այս ալկոհոլային ըմպելիքը պատրաստվում է բրնձի խմորմամբ կամ քացախմամբ: Քանի որ արտադրական գործընթացը ենթադրում է պաստերիզացում այլ ոչ թե թորում, խմիչքը կարելի է վերագրել ավելի շուտ գարեջրի տարատեսակին, քան օղուն: Ավելին, սաքեն ստացվում է անսովոր խմորմամբ, որը իր հատուկ անվանումը ունի՝ բորբոսային խմորում, որն ավելի ճիշտ է:
Սաքեի պատմության մեջ հետաքրքիր փաստ է այն, որ նախկինում եղել է այդ ըմպելիքը պատրաստելու ավանդական մեթոդ, որն ունեցել է իր յուրահատկությունը. խմորումն արագացնելու համար անհրաժեշտ է եղել բրնձի հատիկները ծամել և թքել տարայի մեջ: Ահա հենց այդպես են երկու հազար տարի առաջ այդ խմիչքի վարպետները սաքե ստացել: Ըմպելիքի բաղադրատոմսը ինքնին չի հորինվել Ճապոնիայի բնակիչների կողմից, նրանք որպես հիմք են վերցրել Չինաստանում բրնձի գարեջուր պատրաստելու սկզբունքները այն նորարացնելով այնպես, որ սաքեն ստացվի ավելի թունդ և ունենա իր յուրահատուկ համը: Սկզբում սաքեն նախատեսված է եղել միայն կայսրերի և միապետերի համար: Սովորական ճապոնացիների շրջանում այն տարածվել է միայն 10-րդ դարում: Զանգվածային արտադրության համար սկսել են օգտագործել կոդզի բորբոսաասունկը, որն էլ ճապոնացիներին փրկել է խմիչք ստանալու համար բրնձի հատիկներ ծամելու անհրաժեշտությունից, իսկ դա իր հերթին այդ խմիչքի պատրաստման գործընթացը ավելի հիգիենիկ է դարձրել: Սաքեի արտահանումը եվրոպական երկրներ սկսվել է 17-րդ դարից: Կա կարծիք, որ սաքեն պետք է խմել տաք վիճակում: Իրոք, դա կարելի է այդպես էլ անել: Սակայն ճապոնական ասացվածքն ասում է. «Լավ սաքեն խմում են սառը, իսկ վատը տաք»: Այսինքն տաքացրած սաքեն համարվում է անորակ խմիչք, և որը մարդիկ ուզում են թաքցնել տաքացնելով այն: Հետաքրքիր է այն, որ ներկայումս Ճապոնիայում սաքեն սկսել են գերադասել եվրոպական այլ ալկոհոլային խմիչքներից: Բացի այդ բրնձի «օղին» արտահանվում է այլ բազմաթիվ երկրներ, հատկապես նման ըմպելիքի մեծ պահանջարկ ունեն Ֆրանսիան և ԱՄՆ-ը:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
