Ամերիկյան սպառազինության արտահանումը աճել է, իսկ ռուսականը ընկել է. փորձագետ
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
bbc.com-ը գրում է, որ ըստ Ստոկհոլմի խաղաղության հետազոտությունների միջազգային ինստիտուտի (SIPRI)՝ տվյալների համաշխարհային զենքի արտահանման մեջ Միացյալ Նահանգների մասնաբաժինը վերջին հինգ տարիների ընթացքում 32%-ից դարձել է 37%, իսկ Ռուսաստանի շուկայի մասնաբաժինը նույն ժամանակահատվածում նվազել է 20%-ից 16%-ի, չնայած որ Մոսկվան շարունակում է գրավել աշխարհում զենքի արտահանման շուկայի երկրորդ տեղը:
Ավելացրել են մատակարարումները Ֆրանսիան, Գերմանիան, Իսրայելը և Հարավային Կորեան, կրճատվել են Չինաստանի և Մեծ Բրիտանիայի վաճառքները:
Զենքի առևտրի ընդհանուր ծավալը գործնականում մնացել է անփոփոխ, ինչը տեղի է ունենում 2001-2005 թվականներից ի վեր առաջին անգամ: SIPRI-ի ավագ վերլուծաբան Փիթեր Ուեսեմանն ասում է, որ զենքի գնումների վրա անկասկած ազդել է կորոնավիրուսային համաճարակը, և հայտնի չէ, արդյո՞ք աճը կվերսկսվի, թե ոչ:
SIPRI-ն ուսումնասիրել է Չինաստանի ռազմարդյունաբերական համալիրը: Պարզվել է, որ այն աշխարհում երկրորդն է։
ԱՄՆ-ի զենքի վաճառքի մասնաբաժնի աճը բացատրվում է Մերձավոր Արևելքում գնումների աճով, որտեղ ավանդաբար նախընտրում են ամերիկյան զենքը, իսկ ռուսերենի նվազումը կապված է Հնդկաստան արտահանման կտրուկ անկում (53%) :
Այժմ ռուսական զենքի հիմնական գնորդներն են ենթասահարական Աֆրիկան և Չինաստանը:
«Չնայած Ռուսաստանը վերջերս նոր խոշոր պայմանագրեր է կնքել մի քանի երկրների հետ, և նրա մասնաբաժինը, հավանաբար, կրկին կավելանա առաջիկա տարիներին, այն շատ երկրներում բախվում է ԱՄՆ-ի ուժեղ մրցակցությանը»,- ասել է SIPRI-ի փորձագետ Ալեքսանդրա Կուիմովան:
ԱՄՆ-ը զենք է մատակարարում 96 երկրների: Արտահանման գրեթե կեսը (47%) գնում է Միջին Արևելք, մոտ մեկ քառորդը (24%) միայն Սաուդյան Արաբիա:
Երրորդ և չորրորդ աշխարհի արտահանողները՝ Ֆրանսիան և Գերմանիան, հինգ տարվա ընթացքում ավելացրել են իրենց մատակարարումները 44% և 21%-ով՝ դրանք հասցնելով համապատասխանաբար 8,2% և 5,5%-ի: Ֆրանսիական զենքի հիմնական գնորդներն են Հնդկաստանը, Եգիպտոսը և Քաթարը, գերմանականինը՝ Հարավային Կորեան, Ալժիրը և Եգիպտոսը:
Զենքի վաճառքի հինգերորդ խոշոր վաճառողը՝ Չինաստանը, կրճատել է արտահանումը 7,8%-ով: Զենքի համաշխարհային առևտրում նրա մասնաբաժինը կազմում է 5,2%: Նրա ամենամեծ մատակարարումներն են ընկնում Պակիստանը, Բանգլադեշը և Ալժիրը: Վեցերորդ տեղում Մեծ Բրիտանիան է (3,3%), նրա արտահանումը հինգ տարվա ընթացքում նվազել է 27% -ով: Իսրայելն իր արտահանումն ավելացրել է 59% -ով, իսկ Հարավային Կորեան 210% -ով, բայց նրանց համաշխարհային շուկայի մասնաբաժինը համեստ է՝ 3% և 2.7%:
Աշխարհում միակ տարածաշրջանը, որը վերջին հինգ տարվա ընթացքում ավելացրել է զենքի գնումները, Մերձավոր Արևելքն է (25% -ով): Աշխարհի խոշորագույն զենք ներմուծող Սաուդյան Արաբիան զենքի ներմուծումն ավելացրել է 61% -ով, Կատարը գրեթե քառապատկել է գնումները (361%), Եգիպտոսը ավելացրել է գնումները 136%-ով, իսկ Ալժիրը 64%-ով: Թուրքիայի 59% -ով գնումների կրճատումը հիմնականում ԱՄՆ-ի կողմից Անկարային F-35 ինքնաթիռներ մատակարարելուց հրաժարվելու պատճառով է։
Ասիայում զենքի ներմուծումը նվազել է 8.2%-ով, Աֆրիկայում `13%-ով, իսկ Լատինական Ամերիկայում` 43% -ով: Ճապոնիայում զենքի գնումներն աճել են 124%-ով, Հնդկաստանում, ընդհակառակը, ընկել են 33%-ով: Անցած տարի Ղարաբաղում պատերազմի կողմերը ավելացրել են զենքի գնումները: Ընդ որում Հայաստանի կողմից գնված զենքի 94%-ը եղել է ռուսական, Ադրբեջանը զենքի ներմուծումը Իսրայելից ավելացրել է 69%-ով:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
