Նիկոլի «հայելական» իրականությունը
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Նիկոլ Փաշինյանի կողմից խոսքային մանիպուլյացիաներին վաղուց ենք ծանոթ, և նույնիսկ կարելի է ասել, որ արդեն համակերպվել ենք՝ ինչպե՞ս կարող է Փաշինյանը երկիր «կառավարել» առանց դրա: Միաժամանակ, դա արդեն հաց ու ջրի նման բան է դարձել նրանց համար, ովքեր շարունակում են հավատալ նրան որպես «փրկչի»՝ նույնիսկ պատերազմում «գերագույն գլխավոր» կոչված անձի դավաճանության կամ ապաշնորհության պատճառով մեր կրած ծանր պարտությունից հետո:
Ըստ էության, ավելի քան տհաճ է, երբ նշված երևույթին բախվում ենք պատերազմի պարտության պատճառների վերաբերյալ նախկին (նախկին՝ ոչ թե Քոչարյանի և Սարգսյանի առումով, այլ հենց «Նիկոլի օրոք» գործող և պատերազմից հետո նախկին դարձած) զինվորական ղեկավարների խոսքում: Եկեք շրջանցենք պարտության հիմնական օբյեկտիվ պատճառը՝ նավթադոլարների շնորհիվ հարուստ Ադրբեջանի կողմից ավելի մեծ ծավալով ժամանակակից սպառազինություն գնելն ու դաշնակից Թուրքիայի ռազմական օժանդակությունը: Անդրադառնանք Շուշին առանց կռվի հանձնելու թեմային. այն յուրատեսակ «տաբու» է գործող պաշտոնատարների և «նիկոլական» նախկինների համար․ նրանք խուսափում են դրանից՝ ամբողջական տեղեկատվությանը չտիրապետելու պատճառաբանությամբ: Չնայած կան և այնպիսիք, որոնք Շուշին հանձնելու մեղավոր են համարում քաղաքական ղեկավարության դավաճանությունը կամ բանակի ղեկավարության անկազմակերպվածությունը:
Երկրորդ կարևոր թեման ՍՈՒ-30 տեսակի 4 ռազմական ինքնաթիռների գնումն է: Այս հարցում ևս առկա է երկու դիրքորոշում` «ՍՈՒ-երի գնումն անիմաստ էր», «դա անհրաժեշտություն էր»: Փաստացի ՍՈՒ-երը գնվեցին՝ նախկինում հաստատված ռազմական գնումների պլանի փոփոխության միջոցով: Ընդհանրապես, պլան փոխելը, ըստ բարձրաստիճան զիվորական պաշտոնյաների` նորմալ գործընթաց է՝ թելադրված ժամանակի պահանջով: Սակայն ինքնաթիռները գնվեցին առանց հրթիռների, քանի որ, ըստ ՌԴ կառավարության որոշման` արգելվել է ինքնաթիռների հետ համապատասխան հրթիռների վաճառքը: Չեմ կարող ասել՝ նրանից գաղտնի էին պահել, թե ոչ, վերը նշված որոշումը, սակայն, Նիկոլի համար բավական էր թեկուզ միայն այն պահը, որ նա, հարմար տեղավորվելով օդաչուի խցիկում, ենթադրաբար՝ բավարարել էր մանկության երազանքը՝ լայվ մտնելով: Կար նաև մեկ այլ հանգամանք, որ բազմաթիվ այլ գործոնների թվում քանդեց մեր տունը՝ դա «նիկոլական» փիառն է, տվյալ դեպքում՝ ռազմական ինքնաթիռներով:
Շատ է խոսվում այն մասին, որ եթե 2018-ին, թեկուզ առանց հրթիռների, այդ ՍՈՒ-երը չգնվեին, ապա, միևնույն է, դրանից օգուտ չկար, քանի որ այդ գումարով չէին կարող գնվել հակաօդային պաշտպանության «Տոռ» հրթիռային համակարգեր: Ավելի ճիշտ՝ կգնվեին, սակայն տեղ կհասնեին բավականին ուշ, քանի որ դրանց գնման և առաքման գործընթացը տևում է 3-4 տարի: Իհարկե, իշխանափոխությունից հետո պարտության ու այդ թվում տվյալ օպերացիայի անհաջողության պատճառներն օբյեկտիվորեն կքննեն համապատասխան քննիչ հանձնաժողովները, եւ հանրությունը, ի վերջո, կիմանա, թե ում մեղքով եւ ինչպես տեղի ունեցավ պարտությունը:
Անդրանիկ Կիրակոսյան
