Ազգակործան իրականություն
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բոլորս են դասագրքերում ու պատմիչների մենագրություններում կարդացել, թե ինչպես են կործանվում պետությունները. ցավոք, հիմա այդ ամենը տեսնում ենք: Երբ ժողովուրդը երկատված, բզկտված ու ցաքուցրիվ է սեփական երկրում, իսկ իշխանություններն անկարող են կառավարել, անորոշ ընթացքը որոշակի կայուն հանգրվանի հասցնել: Ո՛չ երկրի իշխանավորներն են տիրապետում ստեղծված իրավիճակին, ո՛չ էլ հասարակությունն է ի վիճակի որևէ կերպ փոխել այդ իրավիճակը և ո՛չ էլ մտավորական ու քաղաքական այլ ուժերն են կարողանում ազդեցություն ունենալ այդ շերտերի` վերևների ու ներքևների վրա` ինչ-որ լուծման հասնելու համար, երկիրը փրկելու, դուրս բերելու կործանման ճանապարհից: Սա նման է, որ մենք գնում ենք թմբիրի մեջ, և մեր ոտքերը չեն հպվում հողին. ո՛չ կարող ենք կանգ առնել, ո՛չ էլ գիտակցում ենք, թե ուր ենք գնում: Իսկ սա հրաշալի տեսնում է թշնամին և իր նպատակներն է սրընթաց իրագործում, մինչև կդնի վերջակետ:
Օրերս հայտնի դարձավ, որ Իլհամ Ալիևը դիմել է ՄԻԵԴ` Հայաստանի դեմ մեղադրանք ներկայացնելով, մեզնից պահանջում է ահռելի գումարներ՝ որպես տույժ ու տուգանք: Դրանից բացի Ալիևը ցինիկաբար մեր ռազմագերիներին աշխարհին ներկայացնում է որպես ահաբեկիչներ ու հանցագործներ: Նա մեզ մեղադրում է որպես ագրեսոր, պատերազմ սկսած և Գյանջայում անմեղ քաղաքացիներ սպանած երկիր` թեկուզ հրապարակելով Սիրիայում չորս տարի առաջ սպանված երեխայի նկար՝ որպես ապացույց: Այս ամենի հետ մեկտեղ փաստ է այն, որ նա կարողանում է մարդը սուտը ճշտի տեղ անցկացնել: Մեզ վրա բռունցք է թափ տալիս, ասում է, որ Զանգեզուրը, Սևանը, Երևանը իրենն են, որ մեր պաշտոնյան իրավունք չունի Արցախ գնալու և այլն: Տհաճ է շարունակելը, բայց առավել տհաճ է մեր՝ խեղճ ու կրակ, պատի տակ նստած ծուռվիզ որբի պահվածքը, անկարող ու ողորմելի վիճակը: Միայն իրար մեջ կարողանում ենք ասել՝ ուզում է, բայց տվողն ո՞վ է:
Հենց այստեղ հարց է առաջանում․ կարողացա՞նք աշխարհին ներկայացնել, որ պատերազմը Ադրբեջանն է սկսել, որ արգելված կասետային ռումբեր և քիմիական տարր` սպիտակ ֆոսֆոր պարունակող զինատեսակ է օգտագործել, որ Ստեփանակերտում ծննդատուն է ռմբակոծել և խաղաղ բնակիչներ ոչնչացրել ամեն օր: Արդյոք կարողացա՞նք ապացուցել` փաստեր ունենալով, որ Թուրքիայի միջոցով Սիրիայից վարձու մարդասպաններ է ներգրավել այդ պատերազմում, որ Թուրքիան անմիջական մասնակցություն է ունեցել և պատերազմը վարել է իր հրամանատարներով ու զինտեխնիկայով, որի իրավունքը չուներ՝ որպես երրորդ երկիր: Կարողացա՞նք միջազգային ատյաններ դիմել` մեղադրելով Էրդողանին ու Ալիևին՝ որպես պատերազմի հանցագործներ: Հասկացանք՝ պարտվել ենք, խայտառակ ենք պարտվել, բայց կարող էինք, չէ՞, այս ամենը բարձրաձայնել: Ի վերջո, միջազգային պայմանագրեր ու պայմանավորվածություններ ունենք: Այսօր, փաստացի, չկա ժողովուրդ, չկա իշխանություն, չկան ուժային ու հասարակական կառույցներ, ամլություն է, մեկ խոսքով ասած` Հայաստանում չկա իմունիտետ, ապրելու կամք:
Անդրանիկ Կիրակոսյան
