Ինչո՞ւ է Ալիևը շահագրգիռ պաշտպանել Փաշինյանի իշխանությունը
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
regnum.ru-ն գրում է, որ «Ինտերֆաքսը» հղում անելով իր դիվանագիտական աղբյուրները հայտնում է, որ «Ռուսաստանում նախատեսվում է Ադրբեջանի նախագահի և Հայաստանի վարչապետի եռակողմ հանդիպում Ռուսաստանի նախագահի հետ»: Ենթադրվում է, որ գագաթնաժողովը կարող է տեղի ունենալ ամանորյա արձակուրդներից հետո, իսկ հնարավոր ամսաթվերից մեկը հունվարի 11-ն է: Եթե Իլհամ Ալիևի ու Նիկոլ Փաշինյանի նման հանդիպում կայանա, ապա դա առաջինը կլինի Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմի ավարտից հետո: Գործակալությունը, սակայն, պարզաբանում է, որ «այդ տեղեկատվությանը պաշտոնական հաստատում չունի»: Բայց, օբյեկտիվորեն ասած, Ալիևը շահագրգռված է նման գագաթնաժողովով, որին պետք է հաջող ռազմական փուլից հետո առավելագույնս քամել դեռևս բարենպաստ միջազգային իրավիճակից և անցում կատարել հակամարտության կարգավորման քաղաքական և դիվանագիտական գործընթացներին:
Դա պետք է արվի հնարավորինս արագ, քանի որ, ըստ Բաքվի Haqqin պորտալի, «պայմանական Արևմուտքը, որը Հարավային Կովկասում հայտնվել էր դիվանագիտական և ռազմական գործընթացներից դուրս և չէր կարող մասնակցել որոշումների կայացմանը, կարող է հակախաղ սկսել»: Անհրաժեշտ է ղարաբաղյան պատերազմի ավարտի համաձայնագիր, որը ներկայումս զինադադար է, պետք է Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագիր, որը կնշանակի կայուն անցում խաղաղության գործընթացին: Միևնույն ժամանակ, Բաքուն հասկանում է, որ նման փաստաթուղթ հնարավոր կլինի ստորագրել միայն Փաշինյանի հետ, որը այժմ քաղաքականորեն հալածվում է իր հրաժարականը պահանջող ընդդիմադիր ուժերի կողմից: Այժմ Երևանում իշխանության են ձգտում վրեժխնդիր ուժեր, որոնք ունակ են գործել նոր իրողությունների պայմաններում, ինչը լուրջ խնդիրներ է ստեղծում Փաշինյանի համար: Ելնելով Ալիևի հետ բանակցությունների արդյունքներից` նրան պետք են փոխհատուցման բնույթի լուծումներ, որպեսզի խուսափի «երկրորդ հանձնումը ստորագրելու» մեղադրանքներից: Սա է իրավիճակի հիմնական քաղաքական և հոգեբանական առանձնահատկությունը:
Մյուս կողմից, Ռուսաստանի մասնակցությամբ հնարավոր եռակողմ գագաթնաժողովի փաստը, որի ձևաչափով հնարավոր է Ալիև-Փաշինյան երկկողմ հանդիպում, կաշկանդում է հայկական ընդդիմության գործողությունները և վարչապետի համար ստեղծում իրավիճակը վերախաղարկելու հնարավորություն: Բայց պատերազմից հետո նրա առաջ քաշած ծրագրի 15 կետերը (ենթակառուցվածքների վերականգնում, փախստականների վերադարձ, զինված ուժերի բարեփոխում, տնտեսական գործունեության վերականգնում և նույնիսկ ժողովրդագրական խնդիրների լուծում) կառուցված են «վաղը ավելի լավ կլինի, քան այսօր» սկզբունքի հիման վրա, իսկ ներկայիս Հայաստանը ապրում է ղարաբաղյան պատերազմի ծանր դրամատիկ հետևանքներով: Փաշինյանը, իր հայտարարություններում և հրապարակումներում, փորձում է բացատրել կատարվածի պատճառները, պատմական էքսկուրսիաներ է կատարում, բայց դա արվում է մակերեսորեն և ոչ համոզիչ: Այնպես որ, ղարաբաղյան պատերազմի պատմությունը դեռ պետք է գրվի այն ժամանակ, երբ վարչապետի մերձավոր շրջապատի մարդիկ սկսեն խոսել և հայտնվեն նոր փաստաթղթեր, որոնք կբացահայտեն գործընթացների անդրկուլիսային կողմերը:
Այս իմաստով Ալիևի համար ավելի հեշտ է, քանի որ, ինչպես գիտենք, հաղթողներին չեն դատում. նա պատմական խնդիրը լուծել է` վերադարձնելով նախկինում կորցրած տարածքները: Այնուամենայնիվ, եթե նա ուժեղի դիրքից ընտրի Փաշինյանի հետ կապված հետագա սցենարը, դժվար թե հասնի իր նպատակներին: Ադրբեջանի ղեկավարն արդեն իսկ հայտարարել է, որ ամեն ինչի մեջ միայն Փաշինյանը չէ մեղավոր: Սա ընկալվում է որպես Բաքվի կողմից Հայաստանի վարչապետի իշխանությունը պահպանելուն ուղղված փորձ: Բայց այստեղ միայն խոսքերն ու հայտարարությունները չեն օգնի: Միայն Ադրբեջանն է ի վիճակի փոխհատուցել Հայաստանի պարտությունը, և միայն դրանից հետո է նույնը ունակ անել Ռուսաստանը: Այնպես որ, Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի միջնորդությամբ Ալիևի և Փաշինյանի միջև Մոսկվայում հնարավոր բանակցությունները խոստանում են լինել ինտրիգային և շատ հետաքրքիր, քանի որ որոշվելու է երկու հարևան պետությունների ապագան:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
