Ո՞վ է օրենքով գող համարվում. Բացառիկ մանրամասներ կրիմինալ աշխարհի, քրեական հայ հեղինակությունների մասին.

ԽՍՀՄ_­ում, այսպես կոչված, «օրենքով գողերն» ի հայտ են եկել 30­ական թվականներին, երբ չնչին զանցանքի համար քաղաքացիներին պատժում էին երկարաժամկետ ազատազրկմամբ: Իսկ որտեղ կան հսկայական զանգվածներ, այնտեղ անհրաժեշտ են առաջնորդներ:

Այդ գործընթացը ողջունում էին և գաղութների ղեկավարությունը, և՛ բազմամիլիոն ազատազրկվածները: Գողերին դիմում էին որպես արդար դատավորների այս կամ այն վիճելի հարցի դեպքում:

Ժամանակի հետ գողերի վարքի կանոնները ամբողջացան որպես չգրված «պատվի
օրենսգիրք»:

Նրանց, օրինակ, արգելվում էր ունենալ ընտանիք, երեխաներ, սեփականություն, կատարել հանցագործություններ` բռնության ուղեկցությամբ, զենք կրել, ծառայել զինված ուժերում, աշխատել և այլն (ամուսնության արգելքն այսօր հենց գողական հեղինակությունների ընդհանուր համաձայնությամբ հանված է, բայց նախկինի նման «օրենքով գողերը» չպետք է ենթարկվեն պետական օրենքներին, հարեն որևէ կուսակցության, չպետք է ապրեն ճոխության մեջ, զենք կրեն և սպանեն անձամբ, դա նրանց փոխարեն կատարում են ուրիշները):

Իրենց ժամանակի մեծ մասը «գող­շրջմոլիկները», ինչպես իրենք իրենց էին անվանում, անցկացնում էին ազատազրկման վայրերում: Ոչ սկզբնական շրջանում, բայց ավելի ուշ նրանց թույլատրվում էր շփման մեջ մտնել գաղութների ղեկավարության հետ, այդ շփումներում ներկայացնել բանտարկյալների հիմնական զանգվածի շահերն ու հետաքրքրությունները:

Փոխարենը գողական հեղինակությունները երաշխավորում
էին ընդվզումների ու հացադուլների բացակայություն: Նրանց սկսեցին անվանել «օրենքով գողեր», այսինքն` հանցագործներ, ովքեր գործում էին որոշակի «օրենքների» սահմանում:

Խորհրդային շրջանում ևս գողական հեղինակությունները ազատորեն ծավալում էին
իրենց գործունեությունը, քանի որ գոյություն ուներ յուրահատուկ «պետություն պետության մեջ»:

Եվ եթե պետական իշխանություններն անցկացնում էին խորհրդաժողովներ ու համագումարներ, քրեական առաջնորդները` գողական հավաքներ («սխոդկաներ»), պետական ֆինանսների մինիստրության ու պետպլանի փոխարեն գողերն ունեին իրենց «օբշակ»­ը (այսպես ասած եղբայրական ընդհանուր գանձարանը):

Գողական հեղինակությունները գոյատևել են բոլոր վարչակարգերի օրոք, դիմացել և՛
ստալինյան, և՛ խրուշչովյան ու անդրոպովյան, գորբաչովյան ու ելցինյան

 ժամանակաշրջանում: Եվ այսօր էլ գողերն իրենց վատ չեն զգում: Նրանք ունեն իրենց ենթակա բազմամիլիոն զանգվածը, այն է` նախկին ու ներկա ազատազրկվածները: Ազատազրկման վայրերում գողի խոսքը օրենք է, առնվազն կալանավորների համար: Նրանք այստեղ դատավորներ են, նոր հանցագործությունների կազմակերպիչներ, ֆինանսիստներ:

Օրենքով գողերը քրեական վարքուբարքի յուրօրինակ օրենսդիրներ ու դատավորներ են:

Նրանք յուրօրինակ ընտրյալներ են, քանի որ այդ կոչմանը պետք է արժանանան իրենց կենսագրությամբ: Սովորաբար ավագ սերնդի որևէ քրեական հեղինակություն ավելի երիտասարդ որևէ հանցագործի առաջարկում է «դառնալ իրենց եղբայրը»: Եթե վերջինս տալիս է իր համաձայնությունը, ապա պետք է անցնի որոշակի փորձաշրջան. այդ ընթացքում պետք է ակտիվորեն գողություններ իրականացնի, «օբշակը» համալրի ֆինանսական մուտքերով, ուշադրություն դարձնի գողական առաջնորդներին:

Բնականաբար վերը նշված պարտադիր պայմանները ևս պետք է անխախտ լինեն:
Փորձաշրջանի ավարտից հետո տեղի է ունենում «սխոդկա» (հավաք) և ավագները երիտասարդ հանցագործին կնքում են օրենքով գող:

Օրենքով գող (կոչման) նվիրումը կամ «կնքումը» սկզբնական ժամանակաշրջանում տեղի էր ունենում միայն ազատազրկման վայրերում:

Օրենքով գողը պետք է հայտարարի իր կոչման մասին, անգամ եթե հարցնողը իրավապահ մարմնի աշխատակիցն է: Այդ փաստի քողարկումը կամ հերքումը նշանակում է «օրենքով գող» տիտղոսի կորուստ:

Նյութը պատրաստեց 1or.am-ը