Հայկական IT ոլորտի վաղամեռիկ սիմվոլը. Yandex-ում հրապարակել են Կարեն Վարդանյանի հետ վերջին հարցազրույցը
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Yandex-ում հրապարակված «ИТ технологии Армении и люди, их делающие» հոդվածում ներկայացվել է Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ընկերությունների միության վաղամեռիկ նախագահ Կարեն Վարդանյանի հետ անցկացված վերջին հարցազրույցը:
-Ինչո՞վ է բացատրվում ՏՏ ձեռնարկությունների ինտենսիվ աճը:
-Պահանջարկի և համալսարանների առաջարկի միջև կա ահռելի տարբերություն: 2021 թվականին համաշխարհային տնտեսության ՏՏ ոլորտում կադրերի պակասը կկազմի ավելի քան 3 մլն մարդ: Այսինքն՝ այս իրավիճակում Հայաստանի համար հաջողության բանաձևը հետևյալն է. որքան մասնագետ ստեղծենք, այնքան աշխատող կունենանք ոլորտում, այնքան արդյունավետ կլինեն տնտեսական ցուցանիշները: Սա շատ պարզ բանաձև է: Այլ բնագավառների համեմատ՝ տարեկան 25-30% աճը շատ լավ է և նույնիսկ ֆենոմենալ: Սրանք ցուցանիշներ են, որոնք մենք ունենք առանց հատուկ ջանքերի գործադրման: Բայց իրականում կարող ենք աճել տարեկան 40-70%-ով, եթե համապատասխան քայլեր ձեռնարկենք:
-Կոնկրետ ինչպիսի՞ քայլեր:
-Միայն էլեկտրոնային առևտրի նորմալ կառույցի ներմուծումը 10 նիշով կբարձրացնի տարեկան աճը: Հաջորդը կրթության ոլորտի փոփոխություններն են: Եթե բոլոնյան գործընթացի և թեստավորման տեսքով այլ հիմարությունների պատանդները չլինենք, այլ դպրոցներում զբաղվենք մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի իրական դասավանդմամբ, որպեսզի երեխաներն իսկապես իմանան մաթեմատիկան և ֆիզիկան, սա ևս 10-15% կապահովի: Մենք համալսարաններ չունենք: Գործող համալսարանները շատ թույլ են:
-Բայց չէ՞ որ մի շարք համալսարաններ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ամբիոններ ունեն:
-Նրանց օգտակար գործողության գործակիցը փոքր է: Տարեկան համալսարաններն ավարտող 1500 ուսանողներից՝ ներառյալ ռադիոտեխնիկան և էլեկտրոնիկան, իրական օգտակար գործողության գործակիցը 25-30% է: Այսինքն՝ այդ մարդիկ սովորում են, իսկ հետո չեն աշխատում կամ չեն կարողանում աշխատել: Եթե կրթության վրա փողերը արդյունավետ կերպով ծախսեինք, ապա այդ փողերով կկարողանայինք վարձել գործող ՏՏ ընկերությունների լավագույն մասնագետներին և ուսուցիչներին, և նրանք կպատրաստեին մասնագետներ, կտային որակյալ կադրեր, որոնք կլրացնեին ոլորտը:
- Ի՞նչն է գրավում Հայաստանում Արևմտյան ՏՏ ընկերություններին:
-Միայն կադրերը: Նրանց պետք է ինտելեկտ, ուղեղներ, և նրանք պատրաստ են լավ վճարել դրա համար:
-Կան պնդումներ, որ արտասահմանյան ՏՏ ընկերությունները Հայաստանում ոչ մի օգուտ չունեն, քանի որ աշխատում են աութսորսինգի ռեժիմում...
-Դա այդպես չէ: Մեր առաջատար ընկերություններն աշխատում են արտադրանքների կամ ծառայությունների ուղղությամբ: Այսինքն՝ ստեղծում են ծառայություններ, որոնք վաճառում են, կամ հանդիսանում են ինժեներական ենթաբաժիններ: Աութոսորսինգը կա նաև Հայաստանում, բայց մենք դրանով չէ, որ ուժեղ ենք: Մենք ուժեղ ենք ինժեներական լուծումներով: Մենք ուժեղ ենք ադապտացիայով... PicsArt-ը 200 մլն ներբեռնում ունի միայն Ամերիկայում: Հայկական արտադրանք Շագոմատիկը Apple-ի առաջին մրցանակ է ստացել դիզայնի համար, «Զանգիկ»-ը կարող է մրցակցել Skype-ի հետ և այլն: Հիմա մենք շատ ունենք նման արտադրանքներ:
-Տեղեկատվական արտադրանքի ի՞նչ տեսակներ են արտադրվում այսօր Հայաստանում:
-Մեր տեսականին շատ բազմազան է: Քանի որ Խորհրդային Միության տարիներին Հայաստանում էլեկտրոնային արդյունաբերությունը բազմազան էր, այժմ նույնպես այն բազմազան է: Սա ներառում է ամպային հաշվարկ, վեբ-տեխնոլոգիաներ, միկրոչիպերի դիզայնավորում, ինչպես նաև միկրոչիպերի արտադրության գործիքների դիզայնավորում: Որոշ ցուցանիշների համաձայն՝ Հայաստանն այս ոլորտում աշխարհի առաջատար երկրներից մեկն է:
-Այսօր ՏՏ-ընկերությունները Հայաստանում որքա՞ն են վաստակում:
-Դրանք տարեկան բերում են ավելի քան 500 մլն դոլար եկամուտ, բայց կարող են ավելի շատ բերել:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Լիլիթ Ամիրաղյանը:
