Նիկոլի «ֆոբիաները»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Յուրաքանչյուր քաղաքական իրավիճակ, անկախ ժամանակահատվածից ու վայրից, պահանջում է ընդհանուր պատկերի հստակ գնահատում, որպեսզի կատարվող քայլերն ու գործողությունները լինեն համարժեք, ինչպես նաև արժեհամակարգային։ Ցանկացած պահի, երբ հասարակությունը գիտակցում է, որ իշխանությունը վախենում է իրենից, այդ իշխանության ճակատագիրը հասկանալի է դառնում միանգամից և դա ապացուցման կարիք չունի։ Այն ինչ տեղի է ունենում ՀՀ-ում վերջին երկու տարիներին անտիքաղաքագիտական է և հակասում է բոլոր նորմերին ու քաղաքագիտական բառարաններում ֆիքսված դեպքերին, քանի որ կատարված իշխանազավթումը տեղի ունեցավ նաև Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքական վախերի հողի վրա և քաղաքական թիմի բացակայության պատճառով։
Փաշինյանը փայլուն գիտակցում է, որ, օրինակ՝ Սերժ Սարգսյանին ձերբակալելով՝ կորցնում է ամեն ինչ, և առաջին հերթին՝ երկրի ղեկը, քանի որ շատ արագ գահավիժող երկիրը, ձորն ընկնող մեքենայի նման, դառնալու է բառացիորեն անկառավարելի։ Երրորդ նախագահին ձերբակալելով՝ Փաշինյանը հանձնում է իշխանությունը, և նա դա գիտի բոլորից լավ, բայց շարունակում է ինչ-ինչ մանյովրներ անել այդ առիթով։ Ու տվյալ պահին ընդհանրապես էական չի, որ իշխանության կգա ՀՀԿ-ն կամ այլ ուժ, էականն այն է, որ Փաշինյանը զգում է այդ վտանգը մի քանի կիլոմետրից։ Փաշինյանի այս «խուսափողական» տակտիկան լրիվ հասկանալի է, քանի որ սա յուրահատուկ PR ժեստ է, երբ դու ինքդ ես բարձրաձայնում առկա խնդիրների մասին՝ ասելով.
«Հա դե, պարզ ա, այս, այս, հարցերում կան թերություններ, ո՞վ չգիտի, կամ ո՞վ է ասում, որ իդեալական է ամեն ինչ»։
Նման քայլով Փաշինյանն ինքն է խոսում առկա խնդիրների մասին՝ հնարամտորեն հիշեցնելով, թե իրականում «ում օրոք են դրանք առաջացել»։ Ըստ էության Փաշինյանը, մեկուկես տարի է, աշխատում է իր կողմից մշակված ոսկյա մի բանաձևով․ նա ժողովրդի մոտ կարողանում է ատելություն սերմանել դեպի հարուստները, իսկ դա բոլոր ժամանակներում կիրառված ամենաաշխատող տարբերակն է։ Նա հրապարակավ հայտարարում է, որ «սրանք 20 տարի կերան պետությունը», «ծախեցին հնարավոր ամեն ինչ», «10 հազարանոց «Զիլի» ու «Զեյնա» են հագնում», և այս շարքը կարող ենք շարունակել։ Արդեն սա վերածվում է պրիմիտիվության կլասիկ օրինակի, երբ ամեն մի ձախողման համար վեկտորներն ուղղվում են նախկին իշխանությունների կողմը։ «Սաղ Սերժն ա մեղավոր» տակտիկան, որը իշխանությունները հմտորեն լցնում են հանրության ուղեղը, արդեն ակտուալ չէ, կարելի է խորհուրդ տալ Փաշինյանի խորհրդատուներին, որպեսզի շեֆի համար նոր տակտիկա մտածեն, սա արդեն չի աշխատում և կորցրել է ժամկետայնությունը։
Ասվածից կարելի է փաստել հետևյալը․ իրականում Փաշինյանը վախենում է քաղաքական լուրջ գործընթացներ սկսվելուց, քանի որ հասկանում է, որ համակարգում իրոք առկա են լրջագույն բացեր, նա վախենում է, որ լուրջ գործընթացների ընթացքում չկարողանա պահել պետական համակարգը, և այն սկսի ճաքեր տալ հենց ներսից, ինչը նրա իշխանության համար կլինի վերջնական կործանում։ Ահա այս ամենը հաշվի առնելով՝ նա վախենում է և փորձում է սարկազմի և հեգնանքի միջոցով տարբեր առիթներով ծաղրել, թե «ընդդիմությունը 20 մարդ է հավաքում» կամ «բոլորը գումարի դիմաց ցույցի գնացողներ» են ձևակերպումները։ Փաստացի ստեղծվել է մի վիճակ, երբ նախկինները չեն վախենում ներկա իշխանություններից, իսկ Փաշինյանը, անգամ թեթև ակնարկի դեպքում, ջղաձգումների մեջ է ընկնում կամ, ինչպես ժողովրդական հայտնի խոսքն է ասում՝ «արջն իր ահից է գոռում»։
Արթուր Կիրակոսյան
