Հայաստանում ոչ այնքան համաճարակային, որքան՝ կառավարման ինստիտուցիոնալ ճգնաժամ է
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Կորոնավիրուսի պանդեմիան յուրահատուկ թեստ դարձավ, որը բացահայտեց տարբեր երկրներում կառավարման որակը, արդյունավետությունը։ Շաբաթների ընթացքում շատերի համար բացահայտվեց, որ Հայաստանում ոչ այնքան համաճարակային, որքան՝ կառավարման ինստիտուցիոնալ ճգնաժամ է։
Երբ բացակայում է միասնական արդյունավետ կառավարումը, դա բերում է իշխանության մարմինների քաոտիկ գործունեության, որի հետևանքով հնարավոր չի դառնում ոչ միայն ռացիոնալ օրակագի ձևակերպումն, այլ նաև ստեղծվում են ֆորս-մաժորային իրավիճակներ, ինչի ականատեսը դառնում ենք տարբեր ոլորտների նույնիսկ մակերեսային վերլուծության պարագայում։ Երբ հասարակությունը իշխանության տարբեր ներկայացուցիչներից լսում է իրարամերժ, սիտուատիվ հակասական գանահատականներ, նրա աչքերում շատ արագ արժեզրկվում է պետական կառավարումը ու նաև ժողովրդի մոտ ձևավորվում է հակասոցիալական վարքագիծ, ինչը ճգնաժամային իրավիճակներում կարող է բերել հումանիտար աղետի։ Չի կարելի հասարակությունից ակնկալել սոցիալական պատասխանատվություն, երբ դա ամեն օր հետևողականորեն ոչնչացվում է կառավարման զրոյական մակարդակի հետևանքով։
Ամենաբարձր մակարդակով ամեն օր լսում ենք, թե իբև իշխանության միջին և ստորին օղակներում սաբոտաժ է։ Դարձյալ գործ ունենք իրավիճակի ոչ ադեկվատ էպիկրիզի հետ։ Պետական ծառայությունը ցանկացած համակարգի ողնաշարն է ու չի կարող սաբոտաժի դիմել, եթե քաղաքական իշխանությունն ունի հստակ ռազմավարություն և օրակարգ։ Երբ դրանց բացակայության պարագայում իշխանության միջին և ստորին օղակները դատապարտվում են փաստացի անգործության, դա ոչ թե սաբոտաժ է, այլ՝ ինստիտուցիոնալ ճգնաժամ, որի պատասխանատուն իշխանության բուրգում գտնվող մարդիկ են՝ ծրագրային մոտեցումների իսպառ բացակայությամբ։
Չեմ ուզում վիճարկել քաղաքական և հայեցողական պաշտոն ունեցող մարդկանց պրոֆեսիոնալիզմը։ Եթե նույնիսկ նրանք իրենց տեղերում են, ապա պետական համակարգի սորտավորումը, պետական ծառայողներին «յուրայինների» և «օտարների» բաժանելը շատ մոտ ապագայում ամբողջովին բարոյալքելու է կառավարման մշակույթն՝ անդառնալի հարված հասցնելով պետության հեղինակությունը։
Կառավարումը գիտություն է, որը կարիք ունի պրոֆեսիոնալիզմի ու կրեատիվ մոտեցումների, որոնց մասին հանգամանլից խոսելու անհրաժեշտություն կա։ Սակայն այդ մասին՝ հաջորդիվ։
