2019 թվա­կա­նի ար­դյունք­նե­րը նա­խան­շում են 2020 թվա­կա­նի մի­տում­նե­րը. «Փաստ»

Իսկ Նիկոլ Փաշինյանը իր քննադատներին ներկայացնում է որպես ռևանշիստներ ու դավադիրներ, որոնք արգելափակում են երկրի զարգացումը, և նրանց մեղադրում կոռուպցիայի և բոլոր հնարավոր մեղքերի մեջ:

Այսպիսի ատելության մթնոլորտի ձևավորման պայմաններում թշնամանքը, վիրավորանքները և բռնություն կիրառելը դառնում են սովորական երևույթներ, և շատ հանարավոր է, որ իշխանությունների վարկանիշի անկմանը զուգահեռ դրանք դրսևորվեն արդեն իշխանական ներկայացուցիչների հասցեին: 

Եվ քանի որ ոչինչ չի արվում ատելության մթնոլորտը վերացնելու ուղղությամբ, ուստի կարող ենք կանխատեսել, որ հաջորդ տարի ականատես կլինենք հասարակության ներսում թշնամանքի նոր, առավել սուր դրսևորումների:

Ամուլսարի ոսկու հանքի շահագործման խնդիրը

Հայաստանյան հասարակական, այդ թվում՝ բնապահպանական, սոցիալ-տնտեսական տարբեր խմբեր, իրենց մտահոգությունը հայտնելով Հայաստանի բնության, տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական, բնակչության առողջության և ժողովրդագրական հնարավոր ռիսկերի ու վտանգների հետ կապված, երկար տարիներ պայքարում են Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման դեմ, սակայն իշխանությունները ժամանակ առ ժամանակ փորձում են թուլացնել հանրության շրջանում առկա դիմադրությունը և հնարավորություն ստեղծել, որպեսզի հանքը շահագործվի:

Անցնող տարվա ամռան վերջին և աշնանը Ամուլսարի հանքի շահագործման հարցը դարձավ հանրային քննարկման առարկա, Երևանում, Ջերմուկում ու շրջակա համայնքներում բողոքի ակցիաներ տեղի ունեցան:

Դրանով էր պայմանավորված, որ Փաշինյանն անձամբ այցելեց Ջերմուկ և շրջակա բնակավայրեր, փորձեց բնակիչներին համոզել, որ հանքի շահագործումը լիովին անվտանգ է: 

Բայց տեսնելով, որ քաղաքացիների մոտեցումների մեջ փոփոխություններ չեն նկատվում, վարչապետը ստիպված էր Ամուլսարի հարցով նոր փորձաքննություն նշանակել:

Սակայն խնդրի հանգուցալուծման ձգձգումը և հանքի շահագործման հնարավոր կասեցումը անհանգստացնում է կառավարությանը, քանի որ հանքը շահագործելու նպատակ ունեցող «Լիդիան» ընկերությունը կարող է դատի տալ կառավարությանը և փոխհատուցում պահանջել: 

Այդ իրադարձությունը կազդի նաև Հայաստանի վարկանիշի վրա՝ ներդրումների ներգրավման և միջազգային կառույցներից վարկեր ստանալու հարցում, իսկ դա իր հերթին ազդեցություն է ունենալու իշխանությունների և առաջին հերթին Փաշինյանի վարկանիշի վրա:

Եվ պատահական չէ, որ Փաշինյանը Ամուլսարի հանքի ճանապարհը փակած ակտիվիստներին մերթընդմերթ ճանապարհը բացելու կոչեր է անում, սակայն ակտիվիստները և Ջերմուկի բնակիչները իրենց մոտեցումների հարցում մնում են անդրդվելի, որի մասին է վկայում նաև օրերս Ջերմուկում Ամուլսարի հարցով տեղի ունեցած քննարկումը: Այնպես որ հանրային տրամադրություններից տեսանելի է դառնում, որ հաջորդ տարի իշխանությունները դժվար թե կարողանան հասնել նրան, որ բնակիչները փոխեն իրենց մոտեցումները:

Ստամբուլյան կոնվենցիայի վավերացման հարցը և սորոսականների ակտիվացումը

2019 թվականին հանրության ուշադրության կենտրոնում էր Ստամբուլ յան կոնվենցիայի վավերացման հարցը: Ամբողջությամբ տեսանելի էր, որ իշխանությունները մտադիր են հասնել կոնվենցիայի վավերացմանը: 

Պատահական չէր, որ այս կոնվենցիան ԱԺ-ում քննարկման դնելու մասին տեղեկատվությունը դաշտ նետելու հետ մեկտեղ ակտիվացան, այսպես կոչված, սորոսական պատգամավորները և իշխանության այլ ներկայացուցիչներ, որոնք սկսեցին ակտիվորեն լոբբինգ անել կոնվենցիան, թե իբր այն որևէ վտանգավոր և հանրության շահերին հակասող դրույթ չի պարունակում:

Իսկ մամուլում տեղեկություններ տարածվեցին, որ միայն կոնվենցիայի վավերացման քարոզչության համար 600 հազար եվրո գումար է հատկացվել:

Քանի որ Ստամբուլ յան կոնվենցիան ազգային և ընտանեկան արժեքների դեմ ուղղված դրույթներ է պարունակում, դրա հնարավոր վավերացման թեման չէր կարող հանրային լայն արձագանք չունենալ, հասարակության գերակշռող մեծամասնությունը ցույց տվեց, որ դեմ է, որ այդ հարցը ներառվի ԱԺ օրակարգ: Ստամբուլ յան կոնվենցիայի հնարավոր վավերացման դեմ սկսվեց ստորագրահավաք, տեղի ունեցան մի շարք ակցիաներ:

Հանրային ճնշման արդյունքում իշխանությունները ստիպված եղան նահանջել, և արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանը հայտարարեց, թե 2019 թվականի ընթացքում չեն նախատեսում այդ հարցն ԱԺում քննարկման դնել:

Սակայն շատ շուտով պարզվեց, որ իշխանությունները մտադիր են 2020 թվականի հունվար-փետրվարին Ստամբուլ յան կոնվենցիայի վավերացման հարցը շատ արագ ԱԺ-ում քննարկման դնել և առանց ավելորդ աղմուկի վավերացնել այն: 

Այնուամենայնիվ, իշխանությունները հաշվի չեն առել, որ հաջորդ տարվա ընթացքում այս կոենվենցիայի վավերացումը կարող է շատ լուրջ ռեզոնանս առաջացնել, որի արդյունքում Փաշինյանը և իր թիմակիցները կարող են կորցնել դեռևս փոքր-ինչ պահանվող հանրային աջակցությունը:

Ընդդիմադիր դաշտում տեղի ունեցող զարգացումների մասին

2019 թվականը ընդդիմադիր դաշտում տեղի ունեցող խմորումների տարի էր: Եվ տարվա ընթացքում ընդդիմության գործունեությունը երևաց թե՛ խորհրդարանում ներկայացված ընդդիմադիր ուժերի աշխատանքով, թե՛ արտախորհրդարանական ընդդիմության ակտիվությամբ:

ԱԺ-ում ընդդիմության հիմնական դերակատարությունն իր ուսերին վերցրեց ԲՀԿ-ն, քանի որ «Լուսավոր Հայաստանը» ավելի շատ հանդես եկավ «չեզոք» ընդդիմության դիրքերից և շատ հաճախ իշխանություններին հաճոյանալու համար թիրախավորում էր մյուս ընդդիմադիր ուժերին:

Ակտիվ պրոցեսներ ընթացան նաև արտախորհրդարանական ընդդիմության դաշտում: 

Թերևս շատ հաճախ երևաց, որ արտախորհրդարանական ընդդիմադիր կուսակցություններն ու նախաձեռնությունները իրենց քննադատություններով և ատիվությամբ հանրության ուշադրությունն են հրավիրում իշխանությունների բացթողումների և թերացումների վրա: 

Բայց իշխանությունը առկա քննադատությունների հետ հաշվի նստելու փոխարեն անհանդուրժողական կեցվածք որդեգրեց այս ընդդիմադիր ուժերի նկատմամբ և փորձեց տարբեր կերպերով ճնշել նրանց գործունեությունը:

Ելնելով այսօր հանրության շրջանում իշխող տրամադրություններից՝ կարելի է կանխատեսել, որ հաջորդ տարի ընդդիմության դերակատարությունը երկրի ներքաղաքական կյանքում ավելի է մեծանալու: 

Ուշագրավ է, որ դեռևս գոյություն չունի մեկ ընդդիմադիր բևեռ, և ընդդիմադիր դաշտը ներկայումս ավելի շատ խճանկարային բնույթ է կրում, երբ տարբեր ուժեր գործում են տարանջատ, սակայն չի բացառվում, որ հետագայում նրանք համագործակցության տարբեր եզրեր գտնեն: Այնպես որ, ենթադրելի է, որ իշխանություններն ավելի ուժեղ են զգալու ընդդիմության շունչը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում