Ընդդիմադիր ուժերը նախ կփորձեն իրար ոչնչացնել, եթե չստացվի, նոր կմիավորվեն

Երեկ գրել էինք, որ, մեր տեղեկություններով, ընդդիմության շրջանում որոշակի խմորումներ են սկսվել՝ կապված 2017 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների հետ:

Սա, իհարկե, գործընթացների ամենանախնական փուլն է, որտեղ նույնիսկ խոսակցությունները բաց տեքստով չեն տարվում, այլ ընդամենը տրամադրություններ են շոշափվում: Ընդդիմադիր հատվածի յուրաքանչյուր ուժ կամ միավորում, ըստ մեր դիտարկումների, երկու ուղղությամբ է աշխատում. առաջինը սեփական ուժերի ամրապնդումն ու ընտրություններին միայնակ մասնակցելու ուղղությունն է, երկրորդը՝ ինչ-որ պահի այլ ընդդիմադիր ուժերի եւ միավորումների հետ դաշինք կազմելու ուղղությունը:

Ստարտը, այս իմաստով, արդեն իսկ բավական փխրուն է, որովհետեւ այս երկու ուղղությունները ոչ թե գալիս են իրար լրացնելու, այլ հակառակը՝ բացառում են մեկը մյուսին: Այսինքն, ընդդիմադիր դաշտի յուրաքանչյուր ուժ կամ միավորում ընտրություններին միայնակ մասնակցելու դեպքում բոլոր մյուսներին պետք է համարի մրցակից եւ այդ պատճառով պետք է աշխատի սեփական դիրքերի ուժեղացմանը զուգահեռ նաեւ թուլացնել մրցակից ուժերի դիրքերը: Այնուհետեւ մի քանի ամիս իրար թուլացնելուց հետո կարող է պարզվել, որ իրենք առանձին-առանձին չեն կարող դուրս գալ իշխանական ուժերի դեմ եւ կփորձեն միավորվել, ուժեղանալ, հզորանալ եւ այլն: Սակայն քանի որ իրենք արդեն հոգ տարած կլինեն մեկը մյուսին բավականաչափ թուլացրած լինելու մասին, հզորանալ այդպես էլ չի հաջողվի, սրանից բխող բոլոր հանրահայտ հետեւանքներով:

Երեկ գրել էինք, որ ընդդիմադիրները շոշափում են ընտրություններին լայն դաշինքով մասնակցելու հնարավորությունը: Պարզվում է, սակայն, որ խոսքը ոչ թե այսօրվանից սկսած այդ ուղղությամբ աշխատելու մասին է, այլ ընդամենը՝ վերջում հնարավոր դաշինք կազմելու մասին: Իսկ մինչ այդ յուրաքանչյուրն իր խնդիրն է լուծելու:

Եթե ներկա քաղաքական իրավիճակում ընդդիմադիր ուժերին պայմանականորեն բաժանենք երեք խմբի, կստացվի հետեւյալ պատկերը՝ Ազատության հրապարակում գործող ուժեր՝ ի դեմս «Նոր Հայաստանի» եւ ընկերների, դեպի Ազատության հրապարակ ձգտող ուժեր՝ ի դեմս ՀԱԿ-ի եւ ընկերների, միանգամից դեպի ընտրություններ գնացող ուժեր՝ ի դեմս «Քաղաքացիական պայմանագրի», «Լուսավոր Հայաստանի»: Առաջին խմբին, կապված զարգացումներից, կարող են միանալ այս պահին քաղաքական պրոցեսներին ուղիղ մասնակցություն չունեցող տարբեր կուսակցություններ եւ համախմբումներ, օրինակ՝ «Նոր Ժամանակները», Աշոտ Մանուչարյանը: Երկրորդ խմբին, կրկին կախված զարգացումներից կարող են միանալ ԲՀԿ-ն, Վարդան Օսկանյանի կուսակցությունը, «Հայկական Վերածնունդը»: Երկուսի դեպքում էլ առաջնահերթությունը Ազատության հրապարակից իշխանությունը վերցնելն է, չստացվելու դեպքում նոր միայն ընտրական պրոցեսի մեջ մտնելը:

Երեկ «Նոր Հայաստանը» հրապարակեց արտահերթ նախագահական եւ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացման իր ճանապարհային քարտեզը եւ ակնկալում է, որ դրա շուրջ ընդդիմությունն ու հասարակությունը պետք է համախմբվեն: Նպատակը հասարակական լայն կոնսոլիդացիայի միջոցով իշխանություններին արտահերթ ընտրություններ պարտադրելն է, որից հետո կձեւավորվի անցումային կառավարություն, ապա նաեւ՝ նոր ազատ եւ արդար ընտրություններ կանցկացվեն:

«Այն, ինչ որոշվել է «Նոր Հայաստանի» քաղխորհրդում, քաղաքական դաշտի կողմից կարող է ընկալվել որպես տեսական տարբերակ, որովհետեւ «Նոր Հայաստանը» փորձում է դեկտեմբերի 1-ից հասարակությանը մոբիլիզացնել եւ ստացվում է այն, ինչ տեսնում ենք: Հիմա նորից ենք նախաձեռնում, նախատեսում ենք մինչեւ մայիս-հունիս, որովհետեւ հաշվի ենք առնում, որ այդ ժամանակ դեռեւս հին Սահմանադրությունը ավելի շատ գործունեության դաշտ կունենա, քան այս չանցած Սահմանադրությունը: Նորից փորձում ենք մոբիլիզացնել ժողովրդին, թե ինչ կստացվի, կյանքը ցույց կտա»,- երեկ մեր զրույցում ասաց «Նոր Հայաստանի» քաղխորհրդի անդամ, «Ժողովրդավարական հայրենիք» կուսակցության նախագահ Պետրոս Մակեյանը:

Նախօրեին էլ ՀԱԿ-ը ներկայացրեց ԸՕ-ի վերաբերյալ առաջարկությունների միասնական պլատֆորմ, որը վայելում է մի շարք ՀԿ-ների եւ քաղաքական ուժերի աջակցությունը, եւ պետք է դառնա 4+4+4 ֆորմատով բանակցությունների նյութը: Այս նախաձեռնությունն էլ դեպի Ազատության հրապարակ տանող Կոնգրեսի ճանապարհն է: Ինչպես սահմանադրական բարեփոխումների հանրաքվեի ժամանակ, հիմա էլ պետք է փորձ արվի քաղաքական եւ հասարակական լայն կոնսոլիդացիա ձեւավորել այս պլատֆորմի շուրջ եւ 4+4+4 բանակցությունների տապալման դեպքում հայտարարել, որ իշխանությունը չունի քաղաքական կամք ազատ եւ արդար ընտրություններ անելու համար, ուստի պետք է հեռանա:

Իսկ բանակցությունները կտապալվեն ցանկացած պարագայում, որովհետեւ առաջ քաշած պահանջներից առնվազն մեկը՝ ընտրությանը մասնակցած ընտրողների ցուցակների հրապարակումը, իշխանությունն արդեն ասել է, որ չի բավարարելու: Այսինքն, այս պահին ընդդիմադիր երկու համախմբումները հերթական անգամ գնում են մի ճանապարհով, որով նախկինում մի քանի անգամ արդեն անցել են եւ անհաջողության մատնվել: Ընդ որում, երկուսի համար էլ վերջնաժամկետը հունիսն է: Նախընտրական լայն դաշինք կազմելու բանակցությունները հետաձգված են եւ տեղի կունենան դրանից հետո միայն, եթե երկու պրոցեսներն էլ տապալվեն:

Աշնանը նոր միայն կսկսվեն բուն բանակցությունները, առաջ կգա դոմինանտ ուժը լինելու խնդիրը, որը նույնպես բավական էներգիա եւ ժամանակ կտանի: Այս ընթացքում, սակայն, բոլորը գնահատում են միայնակ կամ երկու-երեք փոքր կուսակցություններով ընտրություններին մասնակցելու հնարավորությունները եւ զուգահեռ աշխատանքներ են տանում նաեւ այդ ուղղությամբ: Այսինքն, ընդդիմությունը իր շատ համեստ ռեսուրսներով այսօրվանից արդեն միաժամանակ մի քանի նպատակ է փորձում սպասարկել, ինչը, իհարկե, բարդ է: Այս առումով թերեւս առանձնանում է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը, որը վաղուց հայտարարել է, որ դաշինքների չի միանալու, չի հավակնում նաեւ մինչեւ 2017-ը իշխանափոխություն անել եւ արդեն երկար ժամանակ է, պատրաստվում է ընտրություններին: