5 զարմանալի փաստ մարդկային արյան մասին

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ 12 Июль, 2016 20:04

Շատերն են ուսումնասիրում մարդկային արյունը, քանի որ այն օրգանիզմի կարևոր բաղկացուցիչ մասն է կազմում, բայց կա արյան մասին մի քանի զարմանալի փաստ, որոնց մասին ոչ բոլորը գիտեն:

1. Սիրտը մեծ քանակությամբ արյուն է մղում

Մարդկային սիրտը յուրահատուկ «աշխատասեր» օրգան է: Ընդամենը 5 րոպեում այն արյունատար համակարգով շրջանառում է 5 լիտր արյուն, իսկ մեկ ժամում՝ 300 լիտր՝ այդ ընթացքում կատարելով 4200 զարկ: Մեկ տարում այն այնքան շատ արյուն է մղում, որ դրանով հնարավոր կլիներ լցնել օլիմպիական լողավազանը՝ 2,5 միլիոն լիտր: Դրա համար ամեն տարի սիրտը ստիպված է լինում կատարել ավելի քան 38,5 միլիոն կծկում:

2. Գիտնականները պարզել են, թե ինչպես կարելի է ապրել առանց արյան

Ի՞նչ է կատարվում, երբ մարդու սիրտը դադարում է բաբախել: Դեռևս անհիշելի ժամանակներից սրտի կանգը նույնացվում էր մարդու մահվան հետ, սակայն գիտնականները մշակել են մի նոր միջոց, որը թույլ է տալիս փրկել այն մարդկանց, ում սիրտը կանգ է առել: Նրանք այդ մարդկանց պահում են անաբիոզի վիճակում: Այս նոր տեխնոլոգիան ենթադրում է, որ դադարեցվում է մարդկանց ուղեղի և սրտի աշխատանքը, իսկ արյունը փոխարինվում է ֆիզիոլոգիական լուծույթով:

Այս մեթոդը ջնջում է կյանքի ու մահվան միջև սահմանը: Դրա իրագործման դեպքում հիվանդի մարմինը սառեցվում է մինչև -10-15 °С և քանի որ այդ ջերմաստիճանում նյութափոխանակությունը դադարում է, իսկ արյունը կորցնում է բջիջները թթվածնով հագեցնելու նշանակությունը, ապա հնարավոր է դառնում արյունը փոխարինել աղաջրի լուծույթով:

3. Մարդիկ դեռ չեն պարզել, թե ինչու է արյունը բաժանվում խմբերի

Արդեն մեկ դար է սա համարվում է մեր արյունատար համակարգի ամենամեծ գլուխկոտրուկը: Գիտնականներն այդպես էլ չկարողացան պարզել, թե ինչու են տարբեր մարդիկ ունենում տարբեր խմբի արյուն: Սակայն արյան տարբեր խմբերի գոյության փաստը անժխտելի է, քանի որ դրանք պայմանավորված են արյան բջիջների վրա գտնվող հատուկ մոլեկուլներով:

Այդ մոլեկուլների միջոցով ֆերմենտները տարբերում են էրիթրոցիտները: Սա է պատճառը, որ արյան փոխներարկում անելիս՝ անհրաժեշտ է հաշվի առնել համապատասխանելիությունը: Այս կարևոր նախապայմանը հաշվի չառնելու դեպքում օրգանիզմը կարող է չընդունել նոր արյունը:

Սակայն ո՞րն է արյունը խմբերի բաժանելու անհրաժեշտությունը: Արդյո՞ք ավելի հեշտ չէր լինի մեկ ընդհանուր արյան խումբ ունենալ: Այս և մի շարք այլ հարցեր մինչև օրս այդպես էլ անպատասխան են մնացել:

4. Սինթետիկ և խոզի սրտեր

Քսենոտրանսպլանտացիայի (կենդանական հյուսվածքների փոխպատվաստումը մարդկանց) պատմությունը սկսվել է 1682 թվականից, երբ հոլանդացի բժիշկ Ջոբ Յանսզոն ֆոն Մեեկերենը հայտնեց այն մասին, որ իրեն հաջողվել է «վերանորոգել» ռուս զինվորի գանգը շան ոսկորի կտորի օգնությամբ: Այսօր գիտնականները փորձում են մարդկան խոզի սիրտ փոխպատվաստել: Բացի այդ, նաև ինտենսիվ աշխատանքներ են տարվում մարդու օրգանիզմից դուրս արհեստական սիրտ «աճեցնելու» ուղղությամբ:

5. Մարդկային արյունն օգտագործվում է որպես դեղամիջոց

Էնտուզիաստները պնդում են, որ մարդկային արյունը մի շարք հիվանդությունների՝ գլխացավից մինչև գաստրիտ, բուժման լավագույն դեղամիջոցն է: Այս մեթոդի կողմնակիցները, ովքեր իրենց անվանում են սանգվինարներ, խորհուրդ են տալիս խմել հնարավորինս թարմ արյուն:

Ավանդական բժշկությունը չի ընդունում, որ մարդկային արյունն ունի բուժիչ հատկություններ: Ամենայն հավանականությամբ, սանգվինարներն իրենց լավ են զգում պլացեբոյի էֆեկտի արդյունքում: