«Ադրբեջանն ու Հայաստանը հրաժեշտ են տալիս Մոսկվային»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը հայկական արտահանումների Ադրբեջան մոտալուտ մեկնարկի վերաբերյալ վկայում է խաղաղության գործընթացի անցումը քաղաքական համաձայնագրերից դեպի գործնական տնտեսական համագործակցություն, գրում է charter97.org–ը։ 1988 թվականից ի վեր բացակայող առևտրային հարաբերությունների վերականգնումը տրամաբանական քայլ է 2025 թվականի Վաշինգտոնի «Սահմանափակումների վերացման մասին համաձայնագրից» հետո։
Հայաստանի համար Ադրբեջանի հետ առևտրի զարգացումը տարածաշրջանային հարցերում ռուսական միջնորդներից կախվածությունը նվազեցնելու հետևողական քաղաքականության մի մասն է։ Երևանը ձգտում է ուղիղ երկխոսություն հաստատել Բաքվի հետ և ինքնուրույն որոշել հարևանների հետ փոխգործակցության պարամետրերը։
Հայ-ադրբեջանական ուղիղ երկխոսության առաջընթացը վկայում է տարածաշրջանային գործընթացներում Ռուսաստանի դերի աստիճանական փոփոխության մասին։ Երևանը ձգտում է ապահովել, որ երկկողմ հարաբերությունների հիմնական հարցերը լուծվեն անմիջապես տարածաշրջանային պետությունների կողմից։ Սակայն այդ գործընթացը լուրջ մտահոգություններ է առաջացնում Մոսկվայի ավանդական անվտանգության կողմնորոշման կողմնակիցների շրջանում։
Փաշինյանի կառավարությունը կարծում է, որ ուղղակի տնտեսական կապերի զարգացումը կարող է դառնալ երկարաժամկետ կայունացման հիմնական գործոն։
Առևտրի աճը և փոխադարձ տնտեսական շահերի ի հայտ գալը կբարձրացնեն երկու կողմերի համար հնարավոր սրացման արժեքը, քանի որ հնարավոր ռազմական գործողությունները ուղղակիորեն կվնասեն ձեռնարկատերերի ֆինանսական շահերին և երկու երկրների բյուջեներին։
Այնուամենայնիվ, քննադատական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ այդ հայտարարված մտադրությունների իրականացումը բախվում է զգալի վտանգների, այդ թվում տնռտեսական անհավասարակշռության վտանգի։ Լիարժեք արտահանման մեկնարկը կպահանջի ոչ միայն երկրների ղեկավարությունների քաղաքական կամքի, այլ նաև այն ինստիտուտների խորը վերափոխում, որոնք կարող են երաշխավորել գործարքների անվտանգությունը փոխադարձ անվստահության միջավայրում, որը դեռևս լիովին չի հաղթահարվել։
Հարևանի հետ տնտեսական ինտեգրման օգտին Հայաստանի ռազմավարական ընտրությունը ցույց է տալիս Երևանի ցանկությունը դառնալ անկախ խաղացող, ով կարող է օգտագործել իր աշխարհագրական դիրքը։ Բայց այդ քաղաքականության հաջողությունը ցույց կտա, թե որքանո՞վ կարող է տնտեսական ռացիոնալությունը հաղթահարել երկարատև քաղաքական առճակատումը և կովկասյան տարածաշրջանը վերածել կայուն համագործակցության տարածքի։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
