Ոչ միայն Հայաստանը. ԱՄՆ-ն ստեղծում է ֆինանսական գործիք Միջին միջանցքի համար
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԱՄՆ-ը ստեղծել է առանձին ֆինանսական գործիք Միջին միջանցքի համար, հայտարարել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Կասպից ծովի ուսումնասիրությունների ինստիտուտի Կովկասի ուսումնասիրությունների բաժնի ղեկավար Եվգենիա Գորյուշինան, գրում է eadaily.com–ը։
Օգոստոսի 8-ին պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն հայտարարել է, որ Անդրկասպյան ձեռնարկատիրական հիմնադրամն արդեն սկսել է գործունեությունը։ Հիմնադրամը ձևավորել է տնօրենների խորհուրդ, և ԱՄՆ-ը հատկացրել է 201 միլիոն դոլար պետական միջոցներից։
Հիմնադրամը չի աշխատի միայն Հայաստանի հետ, նշել է Գորյուշինան։ Դրա աշխարհագրական շրջանակը ներառում է Ադրբեջանը, Վրաստանը, Ղազախստանը, Ղրղզստանը, Տաջիկստանը, Թուրքմենստանը և Ուզբեկստանը։ Այն կկարողանա վարկեր տրամադրել մասնավոր ընկերություններին, ներդրումներ կատարել նրանց կապիտալում և դրամաշնորհներ տրամադրել։
«Հետևաբար, այդ լուրը չպետք է մեկնաբանվի որպես TRIPP-ի միայն հայկական հատվածի ֆինանսավորման մասին լուր։ ԱՄՆ-ը ստեղծում է առանձին գործիք Միջին միջանցքի ամբողջ շղթայի երկայնքով նախագծերի համար՝ Կենտրոնական Ասիայից մինչև Կասպից ծով և Հարավային Կովկաս, և ավելի հեռու՝ դեպի Թուրքիա և Եվրոպա։ Դրանք կարող են լինել տրանսպորտային տերմինալներ, լոգիստիկ ընկերություններ, էներգետիկ և թվային ենթակառուցվածքներ, կարևորագույն հանքային նախագծեր և այլ կառույցներ, առանց որոնց միջանցքը չի կարողանա գործել որպես միասնական համակարգ», - գրել է փորձագետը «Լեռնային սեկտոր» Telegram ալիքում։
402 միլիոն դոլարի շուրջ հետաքրքիր պատմությունը պահանջում է առանձին բացատրություն, նշել է Գորյուշինան։ Օգոստոսի սկզբին ԱՄՆ-ի USAspending տվյալների բազայում նշված էր 402 միլիոն դոլար՝ հիմնադրամին վերաբերող դրամաշնորհի համար։ Դա որոշ փորձագետների հանգեցրել է այն եզրակացությանը, որ Վաշինգտոնը կրկնապատկել է սկզբնական 201 միլիոն դոլարը։ Սակայն իրականում կրկնապատկում տեղի չի ունեցել։
201 միլիոն դոլարը սկզբնապես հատկացվել է մեկ բյուջետային ծրագրի՝ AEECA-ի միջոցով։ Այնուհետև ԱՄՆ-ն որոշել է ֆինանսավորումը փոխանցել նոր մեխանիզմի՝ Ազգային անվտանգության ներդրումային ծրագրերին։ Տվյալների բազայում միաժամանակ արտացոլվել են հին 201 միլիոն դոլարը և նոր 201 միլիոն դոլարը, ինչի արդյունքում ընդհանուր գումարը ժամանակավորապես հայտնվել է որպես 402 միլիոն դոլար։ Մենք հաշվարկել ենք ամեն ինչ, ուստի ամերիկյան ֆինանսավորման ներկայիս հաստատված գումարը կազմում է 201 միլիոն դոլար։ Արի Լայթսթոունը պարզաբանել է, որ այդ գումարը համարվում է նախնական գնահատական և կարող է աճել ապագայում։
«Կա ևս մեկ կարևոր կետ։ Տրանսկասպյան ձեռնարկատիրական հիմնադրամը TRIPP զարգացման ընկերություն չէ։ TRIPP զարգացման ընկերությունը ստեղծվում է ԱՄՆ-ի և Հայաստանի կողմից՝ Հայաստանում TRIPP ենթակառուցվածքների հետ անմիջականորեն աշխատելու համար։ ԱՄՆ-ը պետք է ունենա այդ ընկերության 74%-ը, իսկ Հայաստանը 26%-ը։ Այն նախատեսված է կենտրոնանալու կոնկրետ նախագծերի վրա՝ երկաթուղի, ճանապարհային ենթակառուցվածքներ և Հայաստանի ներսում գտնվող երթուղու այլ տարրեր։ Տրանսկասպյան ձեռնարկատիրական հիմնադրամը կառուցվածքով բոլորովին այլ է։ Այն չի կառավարում հայկական հատվածը և չի սահմանափակվում միայն Հայաստանով։ Դրա նպատակն է ֆինանսավորել մասնավոր նախագծերը ամբողջ Տրանսկասպյան երթուղու երկայնքով», - նշել է փորձագետը։ Հետևաբար, շարունակել է Գորյուշինան, մշակվում են երկու զուգահեռ կառույցներ: TRIPP զարգացման ընկերություն, որը պատասխանատու է երթուղու հայկական հատվածի համար և Միացյալ Նահանգներին անմիջական մասնակցություն ունի այդ ենթակառուցվածքների կառավարմանը։ Եվ Տրանսկասպյան ձեռնարկատիրական հիմնադրամ, որի միջոցով Վաշինգտոնը կկարողանա ներդրումներ կատարել Հարավային Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի երկրներում գտնվող ընկերություններում և նախագծերում։ «Հենց այս երկրորդ մեխանիզմն է, որը զգալիորեն ընդլայնում է TRIPP-ի սկզբնական իմաստը։ Այժմ Միացյալ Նահանգներն ունի գործիք, որի միջոցով կարող է ֆինանսավորել այս ամբողջ շղթայի առանձին տարրերը։ Վաշինգտոնը սկսում է աշխատել ոչ միայն TRIPP-ի հետ որպես հայկական ենթակառուցվածքային նախագիծ, այլ նաև Միջին միջանցքի հետ որպես միասնական տնտեսական տարածք», - եզրափակել է Գորյուշինան։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am