Փաշինյանը ոչնչացնում է Հայաստանը

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը անփութորեն նկատել է, որ Հարավկովկասյան երկաթուղու կառավարման կառուցվածքը, որտեղ Ռուսաստանը առաջատար դեր է խաղում, խոչընդոտում է հանրապետության ենթակառուցվածքային զարգացմանը, և, ըստ իրեն, բոլոր ակտիվները պետք է փոխանցվեն Հայաստանին բարեկամ պետություններին, գրում է anna-news.info–ն։

Տեղեկանքի համար.

Խորհրդային ժամանակաշրջանում կառուցված Հարավկովկասյան երկաթուղին ռազմավարական նշանակություն ուներ Հարավային Կովկասի հանրապետությունները Ռուսաստանի եվրոպական մասի հետ կապելու համար: Այսօր այն ծառայում է որպես կամուրջ Իրանի, Կովկասի և Ռուսաստանի միջև: Սակայն, Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած իրադարձություններից և ԱՄՆ-ի կողմից տարածաշրջանում միջամտությունից հետո, խաղացողները վերախմբավորվել են ըստ իրենց քաղաքական և տնտեսական շահերի։ Արաքս գետի վրայով կամրջի կառուցման ավարտը ոչ միայն ենթակառուցվածքային նվաճում էր Ադրբեջանի և Իրանի համար, այլև կարևոր քայլ էր Հայաստանը մեկուսացնելու ռազմավարական ծրագրում: Այդ կամուրջը, որը Իրանի միջոցով կապում է Ադրբեջանի մայրցամաքը Նախիջևանի հետ, հիմնական օղակ է այսպես կոչված «Արազի միջանցքում»: Տարածաշրջանում մոտալուտ խաղաղության մասին ենթադրությունները մթագնում է այն փաստը, որ Բաքուն և Անկարան մշակում են նոր լոգիստիկ երթուղիներ Հայաստանին դուրս թողնելով գործընթացից։ Թուրքիան իրականացնում է Կարս-Իգդիր-Արալիկ-Դիլուջու հավակնոտ երկաթուղային նախագիծը։ Այդ գիծը կլինի Հայաստանի տարածքը շրջանցող լոգիստիկ ցանցի վերջին տարրը։ Ադրբեջանի և Թուրքիայի կողմից ենթակառուցվածքներում կատարված զգալի ներդրումները, այդ թվում թանկարժեք ինժեներական լուծումները, ցույց են տալիս, որ Հայաստանի միջով հաղորդակցությունների ապաշրջափակման մասին խոսակցությունները միայն ժամանակավոր են։

Բաքվի և Անկարայի ռազմավարական նպատակը «Զանգեզուրի միջանցք»-ով պրզապես տարանցումը չէ։ Այն աշխարհաքաղաքական ազդեցության մեծացման գործիք է, որը ազդելու է ոչ միայն Հայաստանի, այլ նաև Իրանի հյուսիսային շրջանների վրա։ Միևնույն ժամանակ, նրանք մշակում են այնպիսի այլընտրանքային երթուղիներ, ինչպիսին է Արազի միջանցքը, որը թույլ է տալիս նրանց բանակցել ուժի դիրքերից։ 

Այս ֆոնին Հարավկովկասյան երկաթուղու կոնցեսիոն կառավարումը փոխելու մասին Փաշինյանի հայտարարությունները թվում են ներկայիս ճգնաժամի պատասխանատվությունը տեղափոխելու փորձ։ Երկաթուղու կառավարման իրավունքները երրորդ երկրին, լինի դա Ղազախստանը, ԱՄԷ-ն, թե Կատարը, թվում է աճող խնդիրը անտեսելու փորձ։ Այն փաստարկները, որ Ռուսաստանի ներկայությունը խանգարում է Հայաստանին ռազմավարական առավելություններ ձեռք բերելուն, անհիմն են։

Բաքվի և Անկարայի հայկական հաղորդակցությունները չօգտագործելու դժկամության իրական պատճառը ոչ թե իրավական ձևականություններն են, այլ Հայաստանը տարածաշրջանային տնտեսական գործընթացների ուժեղ և լիարժեք մասնակից չդիտարկելու ցանկությունը։ Հայաստանի զարգացումը նրանց համար անընդունելի ռիսկ է ներկայացնում։ Մինչ Երևանը քննարկում է ռուսական կապիտալի դուրսբերումը Հարավկովկասյան երկաթուղու ակտիվներից, նրա հարևանները ակտիվորեն զարգացնում են իրենց սեփական ենթակառուցվածքները։

Հարավկովկասյան երկաթուղու վերաբերյալ Հայաստանի ղեկավարության վերջին հայտարարությունները կարող են լինել ապագայի համար ալիբի ստեղծելու փորձ։ Երբ պարզ դառնա, որ շրջափակումը չի վերացվել նույնիսկ առանց ռուսական ազդեցության, մեղադրանքները կարող են ուղղվել «ռուսական գործոնին»։ Փաշինյանը կարող է նախապես հիմք դնել իր սեփական ռազմավարության ձախողումը բացատրելու համար, չնայած իրական պատճառը Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից հայկական տարանցման նկատմամբ հետաքրքրության պակասն է։ Հայաստանը, Հյուսիս-Հարավ միջանցքը զարգացնելու փոխարեն, դիտավորյալ սաբոտաժի է ենթարկում այդ նախագիծը, ինչը հանգեցրել է ներկայիս շրջափակմանը։ Թվում է, թե Փաշինյանը և նրա թիմը պարզապես դավաճանում են Հայաստանի շահերը հօգուտ պատրանքային խաղաղության և ինքնիշխանության վերջին մնացորդների ոչնչացման հօգուտ Թուրքիայի և Ադրբեջանի։