ԱՄՆ-ը Հայաստանին խոստացել է 9 միլիարդ դոլար Ռուսաստանից կախվածությունը նվազեցնելու համար
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
ՀՀ-ի հետ քաղաքացիական միջուկային համագործակցության համաձայնագրով ԱՄՆ–ը խոստանում է մինչև 9 միլիարդ դոլարի ներդրումներ էներգետիկ ոլորտում Ռուսաստանից կախվածությունը նվազեցնելու համար: ԱՄՆ-ն այս քայլը դիտարկում է որպես ռազմավարական որոշում, այլ ոչ թե զուտ առևտրային, հաղորդում է Bloomberg-ը, գրում է rbc.ru–ն:
Համաձայնագիրը սահմանում է իրավական շրջանակ ամերիկյան ընկերությունների կողմից Հայաստան միջուկային տեխնոլոգիաների, վառելիքի և ծառայությունների արտահանման, մասնավորապես փոքր մոդուլային ռեակտորների մատակարարման համար: Ամերիկյան ընկերությունների համար դա «հնարավորություն է մրցելու» խորհրդային ժամանակաշրջանում կառուցված Հայկական ատոմակայանը (ՀԱԷԿ) փոխարինելու պայմանագրի համար, նշել է Bloomberg-ը: Ներկայումս, Ռուսաստանի աջակցությամբ, ծրագրեր են մշակվում ՀԱԷԿ–ի շահագործման ժամկետը մինչև 2036 թվականը երկարաձգելու համար, բայց երկրի իշխանությունները նաև քննարկում են նոր ԱԷԿ կառուցելու հնարավորությունը:
Հայկական ԱԷԿ-ը կառուցվել է 1969-1977 թվականներին և գտնվում է Մեծամոր քաղաքի մոտակայքում (Երևանից մոտավորապես 30 կմ արևմուտք): Կայանը շահագործում է երկու էներգաբլոկ VVER-440 ռեակտորներով: Համալիրը շահագործվում է «Ռոսատոմ»-ի հետ համատեղ: Այն Հարավային Կովկասում գործող միակ ատոմակայանն է, որը ապահովում է Հայաստանի էլեկտրաէներգիայի ընդհանուր արտադրության մինչև 40%-ը։
«Սա կհարթի ճանապարհը ամերիկյան և հայկական ընկերությունների համար քաղաքացիական միջուկային նախագծերի վերաբերյալ գործարքներ կնքելու համար։ Սա ներկայացնում է մինչև 5 միլիարդ դոլարի սկզբնական ներդրում ԱՄՆ-ից, գումարած լրացուցիչ 4 միլիարդ դոլարի երկարաժամկետ աջակցություն վառելիքի և տեխնիկական պայմանագրերի միջոցով», - ասել է Վենսը Երևանում կայացած ճեպազրույցի ժամանակ։
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն էլ հայտարարել է, որ համաձայնագիրը «կբացի նոր գլուխ» Հայաստանի և ԱՄՆ-ի միջև էներգետիկ գործընկերության մեջ և կնպաստի Հայաստանի էներգետիկ ռեսուրսների դիվերսիֆիկացիային։
Գործակալությունը շեշտել է, որ Հայաստանը ավելի ու ավելի է ազդարարում արևմտյան ռեակտորների նախագծերին անցնելու մասին հղում անելով անվտանգությանը, դիվերսիֆիկացիային և էներգետիկ ինքնիշխանությանը։ Հայաստանի հետ միջուկային համագործակցության համաձայնագիրը ԱՄՆ-ի ավելի լայն ջանքերի մի մասն է Հարավային Կովկասում ներկայություն հաստատելու համար։ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Սպիտակ տանը բանակցություններ են տեղի ունեցել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի, Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի միջև։ Հանդիպումից հետո նրանք ստորագրել են եռակողմ հռչակագիր Երևանի և Բաքվի միջև խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման վերաբերյալ։ Բանակցություններից առաջ ԱՄՆ-ն և Հայաստանը ստորագրել են Զանգեզուրի միջանցքի վերաբերյալ բացառիկ համաձայնագիր. այն 99 տարով կփոխանցվի ԱՄՆ-ին և հայտնի է որպես «Թրամփի ճանապարհ միջազգային խաղաղության և բարգավաճման համար»։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
