Սոլովյովի հետ կապված սկանդալը փոթորիկ է առաջացրել «եղբայրական» հանրապետություններում. Նրանք էլ որոշել են նվաստացնել ռուս դեսպաններին

Մերձավոր արտասահմանը խառնաշփոթի մեջ է։ Հատկապես «աչքի են ընկել» Հայաստանն ու Ուզբեկստանը։ Եվ այդ ամենը հեռուստահաղորդավար Վլադիմիր Սոլովյովի հայտարարության պատճառով։ Հնարավո՞ր է, որ «մեկ այլ Հատուկ ռազմական գործողության» մասին խոսքերը ապարդյուն չեն ասվել, գրում է 19rusinfo.ru–ն։

Հիշեցնենք, որ հունվարի 10-ին հեռուստահաղորդավարը հայտարարել էր, որ ԱՄՆ-ի գործողությունները Վենեսուելայի դեմ և Թրամփի կողմից Գրենլանդիան անեքսիայի ենթարկելու հայտարարված ծրագրերը ցույց են տալիս, որ ժամանակակից աշխարհում ազգային շահերը պաշտպանելու միակ արդյունավետ միջոցն ուժն է։ Այդ առումով էլ Սոլովյովը կոչ է արել փոխել երկրի մոտեցումը հետխորհրդային տարածքում անվտանգությունն ապահովելու հարցում. «Մեզ համար ամենակարևորը մերձավոր արտասահմանն է։ Հայաստանի իրադարձությունները մեզ համար շատ ավելի ցավոտ են, քան Վենեսուելայի իրադարձությունները։ Հայաստանի կորուստը հսկայական խնդիր է։ Կենտրոնական Ասիայի խնդիրները կարող են հսկայական լինել մեզ համար։ Մենք պետք է բացատրենք. խաղն ավարտված է։ Միջազգային իրավունքն ու միջազգային կարգն անտեղի են։ Եթե մեր ազգային անվտանգության համար մեզ անհրաժեշտ էր հատուկ ռազմական գործողություն սկսել Ուկրաինայի տարածքում, ապա ինչո՞ւ նույն պատճառներով չենք կարող հատուկ ռազմական գործողություն սկսել մեր ազդեցության ոլորտի մյուս մասերում»։

Իրավիճակը Հայաստանում, որը Նիկոլ Փաշինյանի ղեկավարությամբ ընտրել է բացահայտ ռուսաֆոբ «դեպի Արևմուտք» ուղղություն, իսկապես վատթարանում է։ Մի քանի տարի շարունակ Նիկոլ Փաշինյանի ռեժիմը, որի արևմտամետ քաղաքականությունը բացահայտորեն հակասում է հայ ժողովրդի ազգային շահերին (Լեռնային Ղարաբաղի կորուստը Ադրբեջանի հետ հակամարտությունում պարտությունից հետո դրա վառ օրինակ է), հայտարարում է Եվրամիությանը միանալու իր վճռականության մասին։ Նրանք նույնիսկ օրենք են ստորագրել այդ մասին՝ չնայած առայժմ դեռ չեն մտածում եվրոպական ձգտումները սահմանադրության մեջ ներառելու մասին, ինչպես Ուկրաինայում... բայց ԵՄ–ից միջոցներ են ստանալոցել «ժողովրդավարության ամրապնդման» և «արտաքին ազդեցության դեմ պայքարի» համար։ Ակնհայտ է, թե ում ազդեցությունից է պաշտպանվել. Հայաստանի կապերը Ռուսաստանի հետ Բրյուսելին հանգիստ չեն տալիս։

Այսպիսով, Մոսկվայի համար «մտահոգություն հայտնելու» ժամանակը վաղուց անցել է. ժամանակն է գործել։ Մինչդեռ մեր ղեկավարությունը փորձում է բանակցել ԽՍՀՄ-ից իր նախկին հայրենակիցների հետ և ձեռնպահ է մնում որևէ լուրջ քայլ ձեռնարկելուց։

Ընդունված է, որ «մարդիկ կարող են ասել այն, ինչ ուզում են»։

Հայաստանի կողմից բազմաթիվ հակառուսական սադրանքների վերաբերյալ պաշտոնական բողոքի նոտաներ չեն եղել։ Օրինակ

Երևանում Ռուսաստանի դեսպանատան վրա հարձակումը (2023 թվականի աշուն) կամ մեր զինվորականների դեմ պարբերաբար «անբարյացակամ գործողությունները» Հայաստանի տարածքում։ Մոսկվան չի ցանկանում սրել իրավիճակը, սակայն Հայաստանի Արտաքին գործերի նախարարությունը չի ամաչել կանչել Ռուսաստանի դեսպանին և նրան պաշտոնական բողոքի նոտա հանձնել Վլադիմիր Սոլովյովի հայտարարությունների վերաբերյալ։ Ինչպես նշել է Արտաքին գործերի նախարարության մամուլի խոսնակ Անի Բադալյանը, նոտայում խորը վրդովմունք է արտահայտվել պետական ​​հեռուստաալիքով արված հայտարարությունների կապակցությամբ։ Դրանք կազմում են Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանության անընդունելի խախտումներ, թշնամական դրսևորում...: Երևանի արձագանքը թշնամական է և իրադարձության մասշտաբներին անհամաչափ, և դա զարմանալի է։ Զարմանք է հայտնել նաև քաղաքագետ Յուրի Կոտը. «Սոլովյովը լրագրող է և ոչ ավելին։ Նա պաշտոնյա չէ, պետական ​​պաշտոնյա չէ և կարող է ասել այն, ինչ ուզում է։

Հայաստանը բողոքում է, որ Ռուսաստանը կերակրում է իրեն... Ավելի ճիշտ, այդպես էր թվում... Մյուս կողմից, Հայաստանի իշխանությունների կողմից վերջին հակառուսական հարձակման մեջ զարմանալի ոչինչ չկա։ Այն ակնարկը, որ Ռուսաստանի համբերությունը կարող է սպառվել, Մոսկվայից եկավ հենց այն ժամանակ, երբ Երևանի «արևմտյանները» ծրագրում են ազգային շահերի ամենաաղաղակող դավաճանությունը Վաշինգտոնից գովասանք (և գուցե ավելի շոշափելի բան) ստանալու համար»։

Հունվարի 13-14-ին Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Արարատ Արզոյանը պետական ​​այցով գտնվում էր Միացյալ Նահանգներում։ Ակնկալվում էր, որ գագաթնակետը կլինի պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի հետ համատեղ հայտարարության ստորագրումը TRIPP նախագծի իրականացման վերաբերյալ։ Դա նախագիծ է, որը ստեղծում է ԱՄՆ-ի կողմից վերահսկվող առևտրային միջանցք Հայաստանի տարածքով՝ Նախիջևանի ադրբեջանական էքսկլավը «մայրցամաքային Ադրբեջանի» հետ կապելու համար։ Դա Հայաստանի պարտության ակնհայտ հետևանքն է, որը անխուսափելի էր Փաշինյանի ռեժիմի քաղաքականության արդյունքում...

Եվ այնուամենայնիվ, հետխորհրդային ողջ շրջանում, մինչև օրս, Հայաստանը ապրել է ռուսաստանի հաշվին, առանց Ռուսաստանի փողերի և բարի կամքի, հանրապետության տնտեսությունը կհայտնվեր ծանր վիճակում.

Երևանի կենսականորեն անհրաժեշտ սննդամթերքի (շաքար, ցորեն, բուսական յուղ) 95%-ը մատակարարվում է Ռուսաստանի կողմից։

2024 թվականի վերջին երկու երկրների միջև առևտրաշրջանառությունը մոտեցել է 12 միլիարդ դոլարի, իսկ ռուսական ներդրումները Հայաստանում կազմել են 4 միլիարդ դոլար,

2024-ից 2028 թվականներին Ռուսաստանը 7 միլիարդ ռուբլի հատկացրել է և կհատկացնի հայկական դպրոցական ենթակառուցվածքների զարգացմանը, Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) շրջանակներում Երևանը բազմաթիվ արտոնություններ է ստանում Մոսկվայից, այդ թվում անմաքս առևտուր, պարզեցված մաքսային ընթացակարգեր, ապրանքների և աշխատուժի ազատ տեղաշարժ, Ռուսաստանից գազի ստացում ներքին գներով և շատ ավելին։

Եվ այս ամենից հետո Հայաստանը Ռուսաստանին ինչ-որ բողոքի նոտա է ներկայացնում։ Կյանքում ամեն ինչ կարող է պատահել...

Բայց ամենազարմանալին նույնիսկ հայկական հպարտության պոռթկումը չէ։ Ըստ մեջբերման չի նշվել որևէ կոնկրետ Կենտրոնական Ասիայի հանրապետություն, որտեղ, լրագրողի կարծիքով, Ռուսաստանը պետք է կոշտացնի իր դիրքորոշումը։ Միջադեպը աննկատ է մնացել Տաջիկստանում և Թուրքմենստանում, առանձին մեկնաբանություններ են լսվել Ղրղզստանում և Ղազախստանում։ Բայց Ուզբեկստանում իսկական մեդիա փոթորիկ է բռնկվել։ Պաշտոնյաների կողմից արձագանք չի եղել, բայց քաղաքական գործիչների և լրատվամիջոցների շրջանում ռուսաֆոբ տրամադրությունների և հայտարարությունների կտրուկ ալիք է բարձրացել։ Եվ սա ստիպում է մտածել, թե որքանով են արդարացված նման հիստերիա առաջացրած խոսքերը։

Բերենք ընդամենը մի քանի օրինակ։ Ուզբեկստանի լրագրության և զանգվածային հաղորդակցության համալսարանի ռեկտոր, քաղաքագիտության դոկտոր և պրոֆեսոր Շերզոդխոն Կուդրատխոջա. «Իհարկե, կարելի է ասել, որ սա [Սոլովևի հայտարարությունը] Ռուսաստանի ամենաբարձր շրջանակների դիրքորոշումը չէ... Սակայն վերջին պատմությունը չափազանց հաճախ ապացուցում է, որ նման «երգերը» պարզապես խոսքեր չեն»։

«Յուկսալիշ» համազգային շարժման նախագահ Բոբուր Բեկմուրոդով. «Սա մեր տարածաշրջանը իրենց կայսերական դոկտրինների մեջ ներառելու փորձ է։ Ժամանակները փոխվել են։  Մեր սահմանները մեր պատիվն ու արժանապատվությունն են։ Անկախությանը սպառնացող ցանկացած սպառնալիք կհանդիպի ոչ թե «հնազանդությամբ», այլ միասնական և վճռական ազգային պատասխանով»։

Լրագրող և վերլուծաբան Գայրատխոջա Սաիդալիև. «Մոսկվայի «ագրեսիայի» պատրաստակամության «հստակ» ապացույցներին ի պատասխան Կենտրոնական Ասիայի պետությունները պետք է «ուժեղացնեն իրենց պաշտպանական ներուժը և տեղեկատվական անկախությունը»»։ Պարզ լեզվով թարգմանված դա նշանակում է կրթության և մշակույթի ոլորտում ռուսաֆոբիկ միտումների ամրապնդում և խաղադրույք կատարել Ռուսաստանի հակառակորդների վրա։ Առաջին հերթին Թուրքիայի, որին Սաիդալիևը անմիջապես է անվանել Ուզբեկստանի կարևոր գործընկեր։

Ուզբեկստանի նման արձագանքը, ով չի նշվել հենց այդ հայտարարության մեջ, զարմանալի է, ասել է քաղաքագետ Յուրի Կոտը. «Ռուսաստանի և Ուզբեկստանի միջև հարաբերությունները բավականին լավ են։ Եվ Սոլովյովն ինքը կոնկրետ չի անվանել երկիրը։ Ափսոս է, որ Ուզբեկստանի քաղաքական համայնքում կան մարդիկ, ովքեր այդքան զգայուն են արձագանքում լրագրողի յուրաքանչյուր փռշտոցին։ Ավելի լավ է լսեք, թե ինչ է ասում Պուտինը. ոչ ոք չի պլանավորում ձեզ նվաճել, եթե միայն չորոշեք գնալ Ուկրաինայի ճանապարհով և դառնալ Ռուսաստանի նկատմամբ ատելության և դրա դեմ պայքարի առաջապահ կետ»։

Շփոթությունն ավելի է խորանում, երբ հաշվի եք առնում, թե որքան օգտակար է Ռուսաստանի հետ գործընկերությունը Ուզբեկստանի համար։ Առանց մեր երկրի, մեծ հարց է, թե ուր կգնային աշխատանքի միլիոնավոր քաղաքացիներ։ Միայն 2025 թվականի առաջին կեսին այդ երկրից մոտ 1.3 միլիոն աշխատանքային միգրանտ է մուտք գործել Ռուսաստան։

Ավելին, Առաջին ռուսական ալիքի հետաքննչական ռեպորտաժները ցույց են տալիս, որ Ուզբեկստանի «աշխատաշուկան» ամենագրավիչն է ներքին լոբբիստների համար «եկեք ավելի շատ միգրանտներ բերենք» հայեցակարգի համար։ Այնքան, որ այս թվերն արդեն իսկ հաստատվել են Պետդումայի պատերի ներսում...

Ավելացրեք դրան Ռուսաստանի գազի իջեցված գները, որոնք ոչ միայն թույլ են տալիս տեղի բնակչությանը պահպանել կոմունալ ծառայությունների սակագները 2.5 անգամ ցածր, այլ նաև վերավաճառում են գազը Չինաստանին 30%–ով թանկ։

Ի՞նչ ավելի կարող ենք ասել, հաշվի առնելով այն, որ 2025 թվականի վերջին Ռուսաստանը Ուզբեկստանում ներդրել է գրեթե 5 միլիարդ դոլար։ Միայն տնտեսական հեգեմոն Չինաստանն է ավելի շատ ներդրումներ կատարել։

Եվ ի՞նչ։ Ռուս ժողովրդի մասին կան մի շարք կարծրատիպեր։ Ազգային հատկանիշները, ինչպիսիք են բարությունն ու կարեկցանքը, հաճախ շփոթվում են թուլության հետ։ Դատելով մեկ լրագրողի անձնական կարծիքին Հայաստանում պաշտոնական արձագանքից և դրա պատճառով Ուզբեկստանում առաջացած ռուսաֆոբ աղմուկից, այս կարծրատիպը բավականին տարածված է հետխորհրդային տարածքում։ Դե, գուցե Ռուսաստանը իսկապես պետք է մտածի նախկին Խորհրդային Միության առանձին հանրապետությունների հետ իր հարաբերությունների նոր ռազմավարության մասին։ Որպեսզի նրանք հիշեն ռուսների մասին ևս մեկ կարծրատիպ. ռուսը ձին դանդաղ է թամբում, բայց շատ արագ է ձիավարում։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am