Գործնականում Փաշինյանը պատմության շուրջ վիճաբանության մեջ է մտել Ալիևի հետ
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շարունակում է փորձել համոզել իր համաքաղաքացիներին, որ Ադրբեջանի հետ խաղաղությանը այլընտրանք չկա։ Միևնույն ժամանակ, նա կոչ է անում հայերին հրաժարվել Ղարաբաղ վերադառնալու ցանկությունից և սխալ է համարում ադրբեջանցիներին, որոնք դա համարում են իրենց պատմական հայրենիք Հայաստան վերադարձնելու փորձը, գրում է ng.ru–ն։
Երևանում բացված «Խաղաղության և բազմակողմ համագործակցության կառուցում» միջազգային ֆորումում իր ողջույնի խոսքում Նիկոլ Փաշինյանը նշել է, որ հայերը չպետք է մոռանան իրենց պատմությունը, բայց նաև անհրաժեշտություն չկա այն վերստեղծելու։ «Կարծում եմ, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետք է հստակ պատասխան տա հարցին. ո՞վ ենք մենք ուզում լինել՝ պատմության սպառողնե՞ր, թե՞ ստեղծողներ։ Վերջին երկու տարիների փորձը մեզ ցույց է տալիս, որ մենք կարող ենք պատմության ստեղծողներ լինել, ինչը չի նշանակում պատմությունը մոռանալ։ Բայց մյուս կողմից, պատմությունը չմոռանալը և պատմության ստեղծող լինելը նշանակում է, առնվազն, չմտնել պատմությունը վերարտադրելու վիճահարույց դերի մեջ... Եվ եթե մենք փորձենք գտնել մեր ներկայիս գործողությունների տրամաբանությունը պատմության մեջ, ապա դա կնշանակի, որ մենք չենք հավատում խաղաղությանը», - ասել է Փաշինյանը։
Նա նաև հիշեցրել է, որ «վերջին դարաշրջանում» Հայաստանը գտնվում էր կայսրությունների վերահսկողության տակ։ «Կար Պարսկաստան, Օսմանյան կայսրություն, Ռուսական կայսրություն, դրանից առաջ՝ արաբական վերահսկողություն, մոնղոլ-թաթարներ և այլն։ Եվ ինչպես խորհրդային ժամանակներում ստեղծվել են Կիրովականներն ու Կիրովաբադները այնպես էլ յուրաքանչյուր կայսրություն ուներ իր Կիրովականներն ու Կիրովաբադները։ Մենք պետք է շատ զգույշ լինենք պատմության հետ», - ընդգծել է կառավարության ղեկավարը։
Ավելին, Փաշինյանը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հաստատված խաղաղությունը համեմատել է նորածնի հետ։ «Մենք պետք է որոշենք՝ ուզո՞ւմ ենք հոգ տանել դրա մասին, թե՞ ոչ», - ասել է նա։
Վարչապետի տեսանկյունից, օրինակ, հայ փախստականների վերադարձը Ղարաբաղ կարող է սպառնալ «նորածնին»։ Երևանի և Բաքվի միջև խաղաղության պայմանագիրը, ինչպես նաև սահմանների սահմանազատումը, ընդհակառակը, կօգնեին դրան։
Փաշինյանի ելույթը կրկնում էր Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի կողմից Գիտությունների ազգային ակադեմիայի 80-ամյակի կապակցությամբ արված հայտարարությունը։ «Խոսելով Ղարաբաղի և Արևելյան Զանգեզուրի մասին, մենք չենք կարող չանդրադառնալ Ադրբեջանի պատմությանը։ Պետական մարմինները, հասարակական կազմակերպությունները և, իհարկե, գիտնականները պետք է աշխատեն այս ուղղությամբ», - հայտարարել էր Ալիևը։
Միևնույն ժամանակ, Փաշինյանն ասել է, որ անկախություն ձեռք բերելուց ի վեր Հայաստանն ու Ադրբեջանը խաղաղություն չեն ճանաչել, բայց պետք է սովորեն դրան։ Միևնույն ժամանակ, վարչապետը հասկանում է, որ սոցիալ-հոգեբանական ընկալումները չեն կարող «փոխվել կամ անջատվել» մեկ որոշմամբ։ Այսինքն «ընկալումներն արդեն սկսել են փոխվել»։ Օրինակ, կողմերը համաձայնել են վերացնել տարանցիկ սահմանափակումները, նաև երկրների քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներն են սկսել ավելի ակտիվ երկխոսել։ Առաջիկայում պետք է ակտիվացնել հայ-ադրբեջանական սահմանի հաստատման ջանքերը։ Դա հատկապես կարևոր է Հայաստանի հարավում, որտեղ նախատեսվում է «Թրամփի ճանապարհը», որը Ադրբեջանը և այլ երկրներ կօգտագործեն իրենց ապրանքները արտահանելու և ներմուծելու համար։ «Կալանավորվածների ազատ արձակումը առանձին հարց է։ Ընդհանուր առմամբ, հարաբերությունների հաստատման գործընթացը արագ չի լինի, բայց դա պարտադիր չէ։ «Կարևոր է միայն, որ այն շարունակվի», - «Նորություններ Անգլիայի» հետ զրույցում ասել է «Օրբելի» կենտրոնի փորձագետ Ջոնի Մելիքյանը։
Այս առումով փորձագետը նշել է, որ Փաշինյանը շատ դիվանագիտորեն և զուսպ է գործում, երբ բոլորին հիշեցնում է, որ ոչ մի հայտարարություն չպետք է վնասի խաղաղության գործընթացին։ Վերջին հաշվով, ըստ Մելիքյանի, Երևանը հույս ունի ոչ միայն հաստատել դիվանագիտական հարաբերություններ Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ, այլ նաև խորացնել տնտեսական կապերը տարածաշրջանի բոլոր երկրների և նրանց հարևանների հետ։ Քաղաքագետ Իլգար Վելիզադեն նույնպես կարծում է, որ հայերն ու ադրբեջանցիները, ի վերջո, կկարողանան հաղթահարել միմյանց նկատմամբ թշնամանքը։ «Տնտեսական համագործակցությունը կարող է արագացնել ժողովուրդների միջև խաղաղության հաստատումը, - «Նորություններ Անգլիայի» հետ զրույցում ասել է փորձագետը։ Սակայն Վելիզադեն զգուշացրել է, որ Հայաստանում ռևանշիստների իշխանության գալը կարող է խոչընդոտել խաղաղության գործընթացին։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
