Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … Թեկվանդո մարտարվեստ

Թեքվոնդոն մարտարվեստ է, որը բնութագրվում է ոտքերի ակտիվ օգտագործմամբ թե՛ հարվածների, թե՛ պաշտպանության համար: Մարզաձևի անվանումը պարունակում է երեք կորեական բառ՝ tae – ոտք, kwon – ձեռք, do – ճանապարհ: Միասին վերցրած՝ այն բառացիորեն նշանակում է «ոտքի և ձեռքի ճանապարհ»:

Թեքվոնդոյի հիմքերը ծագել են Կորեայում Երեք թագավորությունների ժամանակաշրջանում: Այնպիսի մարտարվեստները, ինչպիսիք են սուբակը և թեքյոնը, ժամանակակից թեքվոնդոյի ակունքներն են: Այդ մարտարվեստները տարածված էին և սկզբնապես Կորեական թերակղզում օգտագործվում էին զինվորներին մարզելու համար:

Թեքվոնդո մարտարվեստի ստեղծումը կապված է Չոյ Հոնգ Հիի անվան հետ: Երիտասարդը ծնվել էր 1918 թվականին գյուղում՝ աղքատ ընտանիքում: Մանկության տարիներին նա ֆիզիկապես առանձնապես ուժեղ չէր, հիվանդ էր և թույլ: Դպրոցից հեռացվելուց հետո հայրը Չոյին ուղարկել էր գեղագրություն՝ կալիոգրաֆիա սովորելու: Գեղագրության ուսուցիչը նաև կորեական մարտարվեստի՝ ոտքով մարտարվեստի, վարպետ էր, ով մարտարվեստ էր սովորեցրել Չոյին:

19 տարեկանում երիտասարդը մեկնել էր Ճապոնիա, որտեղ սկսել էր սովորել կարատե: Թեքվոնդոյի հիմքերը դրվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ: Երիտասարդ լեյտենանտ Չոյը, բանտարկված և գերի ընկած, ոչ միայն շարունակել էր իր մարզումները, այլ նաև սկսել էր մարզել այլ գերիների:

Պատերազմից հետո Չոյ Հոնգ Հին շարունակել էր իր զինվորական կարիերան: Հին կորեական մարտարվեստի ձեռագրերն ուսումնասիրելով՝ վարպետը կիրառել էր այդ գիտելիքները մարտարվեստ սովորեցնելով կորեացի և ամերիկացի զինվորներին: Սակայն նրան չէր լքում միասնական ոճ ստեղծելու գաղափարը: Արդյունքում, նոր մարտարվեստի՝ թեքվոնդոյի ստեղծման մասին պաշտոնական հայտարարություն է արվել 1955 թվականի ապրիլի 11-ին:

Հետագայում Չոյը մի քանի տարի անխոնջ տարածել է թեքվոնդոն տարբեր համալսարաններում և բանակային ստորաբաժանումներում, և 1959 թվականին թեքվոնդոն դարձել է ազգային մարտարվեստ: Նա եռանդուն զարգացրել է այն այցելելով տարբեր երկրներ, վարպետության դասեր անցկացնելով և երեխաներին ու մեծահասակներին դասավանդելով տարբեր երկրներում, այդ թվում Ռուսաստանում: Արդյունքում, այդ նոր մարտարվեստը դասավանդող ակումբներ ստեղծվել են ամբողջ աշխարհում:

1966 թվականին հիմնադրվեց ITF-ը (Թեքվոնդոյի Միջազգային ֆեդերացիա): Դրա անդամների թվում էին Վիետնամը, Արևմտյան Գերմանիան, Սինգապուրը, Իտալիան, Թուրքիան, Մալայզիան, Եգիպտոսը, ԱՄՆ-ն և, իհարկե, Կորեան:

Չոյ Հոնգ Հին երկար ժամանակ պայքարել է թեքվոնդոն Օլիմպիական խաղերում ընդգրկելու համար: Արդյունքում, որպես ցուցադրական մարզաձև այն ներկայացվել է 1988 և 1992 թվականների Օլիմպիական խաղերին: Թեքվոնդոն պաշտոնապես ներառվել է օլիմպիական խաղերում 2000 թվականի Սիդնեյի Օլիմպիական խաղերում:

Թեքվոնդոն, որպես նոր մարզաձև, արագորեն է ձեռք բերել համաշխարհային ճանաչում և ժողովրդականություն: Երեխաների լրացուցիչ կրթության խմբերում և մեծահասակների մարզական ակումբներում թեքվոնդոն այսօրվա ամենատարածված մարտարվեստներից մեկն է:

Ինչո՞ւ։ Թեքվոնդոն առաջարկում է տեխնիկայի հարուստ հավաքածու, որը ոչ միայն բավարարում է հին կորեական արվեստների պահանջները, այլ նաև անխափան ինտեգրվում է նոր ժամանակներին: Ավելին, թեքվոնդոն լճացած մարտարվեստ չէ, այն անընդհատ զարգանում և կատարելագործվում է թե՛ Չոյ Հոնգ Հիի հետևորդների, թե՛ այլոց կողմից: Թեքվոնդոն ոչ միայն դրական ազդեցություն է ունենում մարդու ֆիզիկական պատրաստվածության վրա, այլ նաև զարգացնում է անհատականությունը, բարոյականությունը, խթանում թիմային աշխատանքը, սերմանում պատասխանատվության և նվիրվածության զգացում, իսկ տեխնիկայի տիրապետումը զարգացնում է ուժ և մտավոր ճարպկություն:

Կ. Խաչիկյան