«Բողոքի ցույցեր Գյումրիում. Ինչպես կարող է քաղաքապետի ձերբակալությունը փոխել Հայաստանը» 

Վերջերս Գյումրու հետ կապված լուրերը գրեթե բացառապես կենտրոնացած էին 102-րդ բազայի շուրջ տեղի ունեցող բողոքի ցույցերի վրա: Սակայն այդ բողոքի ցույցերը համեմատաբար սակավամարդ էին և առաջացնում էին միայն իրոնիա և ծիծաղ: Այդ ներկայացումների վճարովի բնույթը հստակ էր հաշվի առնելով այն հակառուսական արշավը, որը տարիներ շարունակ վարում են արևմտյան ՀԿ-ները օգտագործելով Արևմտյան ֆինանսավորումը: Բայց հիմա Շիրակում առաջացել է բոլորովին այլ տեսակի հակամարտություն: Այն կարող է սպառնալ արյունահեղությամբ և խոշոր քաղաքացիական անկարգություններով Հայաստանում գրում է pravda.ru–ն:

Ամեն ինչ սկսվել է Գյումրու քաղաքապետ Վարդան Ղուկասյանի ձերբակալման օրդերով, որը տրվել էր կաշառակերության մեղադրանքով: Սակայն հանրությունը կարծում է, որ քաղաքապետի քրեական հետապնդումը Հայաստանում ընդդիմադիր ուժերի դեմ անարդար արշավի բնական շարունակությունն է: Այս սցենարը, ցավոք, բնորոշ է այն երկրներին, որտեղ լիբերալիզմն է հաղթանակ  տարել: Վերջին օրինակը Մոլդովան է, մասնավորապես Գագաուզիայի ղեկավար Եվգենիա Գուցուլի ձերբակալությունը:

Վարդան Ղուկասյանը 13 տարի եղել է Գյումրու քաղաքապետ: Նա հայտնի է Ռուսաստանի հետ համագործակցության օգտին իր բացահայտ դիրքորոշմամբ և նաև պաշտպանում է Հայ եկեղեցին, որը վերջերս հալածվում է Նիկոլ Փաշինյանի կողմից: Իշխող հայկական ռեժիմը պլանավորել էր Ղուկասյանին իշխանությունից հեռացնել քաղաքական միջոցներով, սակայն, ըստ երևույթին, տեղեկատվական արշավը ձախողվել էր, և այս տարվա ապրիլին կայացած ընտրություններում Ղուկասյանը կրկին հաղթել էր Փաշինյանի կողմնակիցներին: Այդ ժամանակվանից ի վեր, ակնհայտորեն գիտակցելով Գյումրու ռուսամետ քաղաքապետին իրավական միջոցներով հեռացնելու անհնարինությունը, Փաշինյանը անցել է վարչական ռեսուրսների ակտիվ օգտագործմանը, այդ թվում քրեական հետապնդմանը:

Իսկ ինչի՞ց է այդքան վախենում Փաշինյանը: Բանն այն է, որ գործող վարչապետը Գյումրու իրավիճակը համարում է իր համար վտանգավոր նշան: Ռիսկն այն է, որ այս իրավիճակը կարող է տարածվել Հայաստանի զգալի մասում, բայց միայն հաջորդ տարի նախատեսված ավելի լայն խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ։ Եվ, բնականաբար,  այս գարնանից ի վեր Փաշինյանի իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը հող է նախապատրաստում Ղուկասյանին Հայաստանի ազդեցիկ քաղաքական գործիչների շարքից հեռացնելու համար։

Ի դեպ, հետաքրքիր է այն, որ Ղուկասյանը ներկայացնում է ոչ թե նորաձև ժողովրդավարական անվանում ունեցող որևէ կուսակցություն, այլ Հայաստանի հին և գրեթե մոռացված Կոմունիստական կուսակցությունը։ Տարօրինակ է այն, որ կոմունիստական անցյալի նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքի այս դարաշրջանում Գյումրիում ոչ ոք չի ամաչում «կոմունիստ» բառից։ Այնուամենայնիվ, հարկ է նշել, որ սա ամբողջ Գյումրու բնակչության ընտրություն չէր, այլ քաղաքային խորհրդի քվեարկությունը, որն ունի մի փոքր ավելի քան 30 անդամ։ Հետևաբար, ձայների կեսից ավելին գնացել է Ղուկասյանի օգտին։
Վերջին վեց ամիսների ընթացքում, սկսած գարնանը կայացած քաղաքապետի ընտրություններից, իրավիճակը աստիճանաբար վատթարացել է և հասել կրիտիկական կետի։ Մոտ մեկ ամիս առաջ ձերբակալվել էր Գյումրու քաղաքապետի որդին։ Ըստ երևույթին, Երևանը նրբանկատորեն ակնարկում էր քաղաքապետին, որ նա պետք է հանձնվի։ Հոկտեմբերի 20-ին էլ ոստիկանությունը արդեն ժամանել էր Ղուկասյան ավագի հետևից։ Այդ մասին լուրը նախապես էր ստացվել, և Գյումրու փոխքաղաքապետը կոչ էր արել բնակիչներին դուրս գալ օրինական ընտրված քաղաքապետի պաշտպանության համար։ Բնակիչներն այդպես էլ արել էին՝ քաղաքապետարանի դիմաց մարդկային պատ էր կազմվել։ Սկսվել էին բախումներ և կռիվներ, և ոստիկանությունը փորձել էր հետ մղել ցուցարարներին։ Քաղաքապետարանի էլեկտրաէներգիան անջատվել էր։ Վերջիվերջո, Ղուկասյանին շենքից դուրս էին բերել և ոստիկանական պահպանության ներքո ուղարկել Երևան։

Այնուամենայնիվ, ոստիկանական ստորաբաժանումները շարունակում են տեղակայված մնալ Գյումրում։ Սա արձագանք է ցուցարարների դեպի Երևան երթ անցկացնելու կոչին։
Որոշ փորձագետներ վախենում են Հայաստանի «լիբանանացումից»։ Սա վերաբերում է քաղաքական անկայունության այն վիճակին, որը պարբերաբար ռազմական հակամարտությաններով է բռնկվում։ Պետք է նշել, որ այս տեսակետը գերիշխող չէ քաղաքագետների շրջանում։ Հայերն իրենք, մեծ մասամբ, մերժում են իրադարձությունների նման ընթացքը նույնիսկ չմտածելով դրա մասին։ Շատ տարածված կարծիք կա, որ հայը երբեք ձեռք չի բարձրացնի մեկ այլ հայի վրա, և քաղաքացիական պատերազմը Հայաստանում անհնար է, քանի որ հասարակությունը կոնսոլիդացված է։ Ցանկալի է հավատալ, որ դա ճիշտ է։ Բայց մարդիկ, և նույնիսկ խոշոր սոցիալական խմբերը, հաճախ հակված են ինքնախաբեության։ Հնարավոր է, որ շարքային հայերը հավատում են դրան և նաև անսասանորեն հավատում են ազգային միասնության գաղափարին։ Բայց ժողովուրդը, որքան էլ իմաստուն լինի, հաճախ խաղում է խամաճիկի դեր։ Նմաններ շատ կան թե՛ Հայաստանում, թե՛ արտերկրում։ Ավելին, Հայաստանի քաղաքական դաշտը խիստ մասնատված է։ Միայն երեք միլիոն բնակչություն ունեցող երկրում կա մոտ 80 քաղաքական կուսակցություն։ Իսկ Հայաստանը լցված հայտնի ՀԿ-ների մասին չարժե էլ ասել։
Հայաստանում պարբերաբար տեղի են ունենում տարբեր հարցերի շուրջ բողոքի ցույցեր, բայց դրանք ոչ մի դրական բանի չեն հանգեցնում, Փաշինյանը շարունակում է ամրապնդել իր իշխանությունը։ Այս առումով, արդյո՞ք պետք է Գյումրու միջադեպը համարել շրջադարձային պահ։ Հավանաբար շուտով կիմանանք դա։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց՝ Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am