Թրամփը նույնիսկ չի հիշել «Հայաստան» անունը, և Փաշինյանը կրկին քծնում է Ռուսաստանին

ՀՀ նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը խոսել է Ռուսաստանի հետ Հայաստանի ներկայիս հարաբերությունների մասին նշելով, որ Երևանն այլևս իրեն չի ընկալում որպես Մոսկվայի «կրտսեր եղբայր»։ rtvi.com–ին տված հարցազրույցում նա ընդգծել է, որ երկրների միջև հաստատվել են գործընկերային հարաբերություններ։ Իր հերթին, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ օգոստոսի սկզբին Վաշինգտոնում Հայաստանի և Ադրբեջանի կողմից ստորագրված համաձայնագրերը կամրապնդեն հարաբերությունները ինչպես Իրանի, այնպես էլ Ռուսաստանի հետ, գրում է tsargrad.tv–ն։ Միևնույն ժամանակ, Թրամփը հարցազրույցի ժամանակ երկրորդ անգամ է նույնիսկ չի հիշում «Հայաստան» անունը։ «Վերջին տարիներին Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը բնութագրվում է անհամապատասխան բազմակողմանիությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, մենք տեսնում ենք, թե ինչի է դա հանգեցրել։ Վաշինգտոնում խոշոր դիվանագիտական պարտություն, տարածաշրջանում դիրքերի թուլացում և Ադրբեջանի կողմից լուրջ անվտանգության մարտահրավերներ, որոնք չեն անհետացել։ Փաշինյանը շատ ամբարտավան է եղել իր արտաքին քաղաքականության մեջ ԱՊՀ-ի, ԵԱՏՄ-ի և Ռուսաստանի նկատմամբ։ Այս ամենը նրան հասցրել է լուրջ աշխարհաքաղաքական խնդիրների, այդ թվում երկրի տնտեսական կարողությունների թուլացման։ Արևմտամետ կուրսը, վերջին հաշվով, միայն խնդիրներ է ստեղծել Հայաստանի համար առանց որևէ առավելություն տալու։ Եվ ՇՀԿ-ում աղմկոտ ֆիասկոն միայն հաստատել է դա։ Այս պայմաններում Փաշինյանի ղեկավարությունը փորձում է մանևրել փորձելով կրկին որոշակի մարտավարական առավելություններ ստանալ Ռուսաստանի և մի շարք այլ երկրների հետ երկխոսության մեջ։ Սակայն դիվանագիտության անկարգ համապարփակությունը բազմակողմանիություն չէ։ Այս անկայունությունը միայն թուլացնում է Հայաստանը և նոր ռիսկեր է ստեղծում նրա համար։ Եվ ընդհանուր առմամբ, նույնիսկ Հայաստանի նախագահի այս հայտարարության մեջ մենք տեսնում ենք մի քանի աթոռների վրա նստելու այդ նույն փորձը։ Հայաստանի համար այս բոլոր փորձերը միայն նոր խնդիրների են հանգեցնում։ Եվ, ակնհայտորեն, Փաշինյանը շատ էլ պատրաստ չէ սովորել այս սխալներից», -իրավիճակի վերաբերյալ իր կարծիքով է կիսվել է քաղաքագետ Պետր Կոլչինը։

Քաղաքագետ, Ռուսաստանի Դաշնության կառավարությանն առընթեր ֆինանսական համալսարանի քաղաքագիտության ամբիոնի դոցենտ Եվգենիա Վոյկոն էլ վստահ է, որ Հայաստանի ղեկավարության հավասարության և գործընկերության մասին հայտարարությունները մեկ անգամ չէ, որ լսվել են, և դրանում նոր բան չկա։ Սա վերաբերում է ոչ միայն հայկական էլիտային, այլ նաև հետխորհրդային այլ հանրապետությունների ներկայացուցիչներին, որոնք նույնպես մերժում էին Ռուսաստանի որպես «ավագ եղբոր» հայեցակարգը պնդելով, որ բոլոր երկրները հավասար պայմաններում են։ Այդ հիմքի վրա նրանք փորձել են ձևավորել իրենց արտաքին քաղաքականությունը և միջազգային հարաբերությունների նկատմամբ մոտեցումները։ Սակայն հավասարությունը և գործընկերությունը ենթադրում են ոչ միայն իրավունքներ, այլ նաև հավասար պարտավորություններ և պատասխանատվություն։ Օրինակ, Հայաստանի ղեկավարության և հասարակության մի մասի հռետորաբանությունը պնդում է, որ Ռուսաստանը բավարար աջակցություն չի ցուցաբերել Հայաստանին Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ Ադրբեջանի հետ հակամարտության մեջ։ Արդյունքում, Հայաստանը մենակ է մնացել խնդիրների հետ և ստիպված է եղել գործել ինքնուրույն։ Այս իրավիճակում հավասարության գաղափարը բախվում է իրականությանը, քանի որ տրամաբանությունն ու դիսկուրսը տարբեր կերպ են կառուցված, իսկ հայկական կողմի արձագանքը Ռուսաստանի գործողություններին բազմազան են։ «Ես չէի ասի, որ սրանք արտաքին քաղաքականության հռետորաբանության որոշ հիմնարար ճշգրտումներ են։ Սա, սկզբունքորեն, արդեն տեղի է ունեցել։ Բայց այո, Հայաստանի քաղաքական դաշտը տարասեռ է, կան տարբեր մոտեցումներ, և մենք տեսնում ենք, որ Նիկոլ Փաշինյանը հիմա փորձում է, եթե ոչ հարթեցնել, ապա գոնե չեզոքացնել այն բացասական էֆեկտը, որը եղել է եվրաինտեգրման օգտին նրա հռչակագրային ընտրությունից և Միացյալ Նահանգներում հանդիպումից հետո։ Հիմա տնտեսապես պարզ է, որ Հայաստանը շատ սերտորեն է կապված Ռուսաստանի հետ, դրանից խուսափել անհնար է։ Բացի այդ, Ռուսաստանը, անկախ նրանից, թե ինչպես եք դրան նայում, մնում է Հայաստանի անվտանգության բարձր մակարդակի երաշխավորը, քանի որ ՀԱՊԿ-ի մաս է կազմում: Ոչ մի երկիր՝ ո՛չ Եվրամիությունը, ո՛չ էլ Միացյալ Նահանգները, պատրաստ չեն լինի նման պարտավորություններ ստանձնել, այսինքն սա նրանց գործը չէ, և նրանք ներգրավված են դրանում այնքանով, որքանով դա քաղաքականապես է: Գուցե և դիվանագիտորեն է ձեռնտու, հատկապես որ Թրամփը, ով ինչ-որ բան ներկայացնելու կարիք ուներ, իրեն անվանում է աշխարհի նախագահ և այլն, և նա, այդ թվում հայ-ադրբեջանական դեպքի օրինակով, կրկին իրեն գովաբանում է։ Բայց այստեղ կա նաև տնտեսությունը, Հայաստանը չի կարող խուսափել դրանից։ Եվ, համապատասխանաբար, Հայաստանի ղեկավարությունը ստիպված է հաշվի առնել դա, այդ թվում օգտագործելով այնպիսի ձևակերպումներ, որոնք, ըստ երևույթին, պարունակում են իմաստների լայն տեսականի, և ես խոստովանեմ, որ յուրաքանչյուր հայ քաղաքական գործիչ կարող է դրանում իր սեփականը դնել», - նշել է Վոյկոն։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am