Սկսվել է լայնամասշտաբ ռազմական ագրեսիան ընդդեմ Արցախի Հանրապետության․ պատմության այս օրը (19 սեպտեմբեր)
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ
Ծովահենների միջազգային օր (ոչ պաշտոնական), Սենթ Քիթս և Նևիս՝ Մեծ Բրիտանիայից անկախանալու օր, Սլովակիա՝ Առաջին ազգային խորհրդի հիշատակի օր, Չիլի՝ Ազգային բանակի օր, Ռուսաստան՝ Զինագործի օր։
ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
1666 - Ոսկան վարդապետ Երևանցին Ամստերդամում 5000 տպաքանակով հրատարակել է հայերեն առաջին Աստվածաշունչը։
1869 - ծնվել է արևմտահայ գրող-երգիծաբան Երվանդ Օտյանը։
1883 - ծնվել է հանրահայտ կոմպոզիտոր Ռոմանոս Մելիքյանը։
1886 - ծնվել է բանաստեղծ Ահարոն Տատուրյանը։
1920 - ծնվել է հայազգի կոմպոզիտոր Կարեն Խաչատրյանը։
-
պաշտոնապես բացվել է Բյուրականի աստղադիտարանը։
1972 - ծնվել է շախմատի միջազգային վարպետ Աշոտ Նադանյանը, որը մարզել է Քուվեյթի և Սինգապուրի ազգային հավաքականները, իսկ 2011 թվականից եղել է Լևոն Արոնյանի մարզավարը (Նրա անունն է կրում շախմատային սկզբնախաղ Գրյունֆելդի պաշտպանություն, Նադանյանի տարբերակ)։
1974 - ծնվել է ռուսահայ սուսերամարտիկ, Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն Կարինա Ազնավուրյանը։
1988 - Շուշիում ադրբեջանցիները վառել են հայկական դպրոց և եկեղեցի, իսկ Ստեփանակերտում հայերը սկսել են վտարել ադրբեջանցիներին և վառել նրանց տները։ Արդյունքում 3 օրվա ընթացքում զինվորականների հովանու ներքո Ստեփանակերտը մաքրվել է ադրբեջանցիներից, իսկ Շուշին՝ հայերից։
1993 - ծնվել է շախմատիստ Սամվել Տեր-Սահակյանը, որը հայկական շախմատի պատմության մեջ ամենակրտսեր տարիքում գրոսմայստեր դարձած շախմատիստն է։
2006 - երկարատև ընդմիջումից հետո լույս է տեսել «Հայք» թերթը՝ 1500 տպաքանակով։
2007 - ավարտվել է մոնոներկայացումների 5-րդ «ԱՐՄՄՈՆՈ» միջազգային Շեքսպիրյան թատերական փառատոնը։
2010 - Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցում 95-ամյա դադարից հետո պատարագ է մատուցվել։
2011 - Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահ է ընտրվել հանձնաժողովի նորանշանակ անդամ Տիգրան Մուկուչյանը։
2019 - Նախագահ Սարգսյանը հրամանագրեր է ստորագրել՝ Արման Սարգսյանին նշանակելով ոստիկանության պետի պաշտոնակատար և Էդուարդ Մարտիրոսյանին՝ ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնակատար։
2023 - Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի կողմից սկսվել է լայնամասշտաբ ռազմական ագրեսիան ընդդեմ Արցախի Հանրապետության։ Հարձակումը սկսվել է զանգվածային հրթիռա-հրետակոծությամբ, ապա օգտագործվել են անօդաչու թռչող սարքեր, որին զուգահեռ առաջնագծի միջդիրքային հատվածներում ընթացել են ինտենսիվ մարտեր։
ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ
21 - վախճանվել է Հին Հռոմի մեծագույն բանաստեղծ Վերգիլիոսը։
86 - ծնվել է Հին Հռոմի կայսր Անտոնինոս Պիոսը։
866 - ծնվել է Բյուզանդիայի կայսր Լևոն 6-րդ Իմաստասերը։
1356 - Պուատյեի ճակատամարտում անգլիացիները հաղթել են ֆրանսիացիներին, բազմաթիվ ասպետներ սպանվել են, իսկ Ֆրանսիայի թագավոր Իոհան 2-րդ Բարիին գերեվարվել է։
1551 - ծնվել է Ֆրանսիայի և Լեհաստանի թագավոր, Լիտվայի մեծ կոմս Հենրիխ 3-րդ Վալուան։
1618 - սկսվել է Պլզենի ճակատամարտը, որը Երեսնամյա պատերազմի նշանավոր ճակատամարտերից մեկն է։
1648 - ֆրանսիացի գիտնական Բլեզ Պասկալը ապացուցել է մթնոլորտային ճնշման գոյությունը։
1710 - վախճանվել է դանիացի աստղագետ Օլե Ռյոմերը։
1730 - ծնվել է ֆրանսիացի քանդակագործ, կլասիցիզմի ներկայացուցիչ Օգյուստեն Պաժուն։
1783 - Լյուդովիկոս 16-րդի ներկայությամբ Վերսալից օդ բարձրացած «մոնգոլֆերան» իր հետ 8 կիլոմետր հեռավորությամբ տարել է ոչխար, աքաղաղ և բադ։
1812 - վախճանվել է միլիարդատերերի Ռոտշիլդների դինաստիայի հիմնադիր Մայեր Ամշել Ռոտշիլդը։
1888 - Բելգիայի Սպա քաղաքում անց է կացվել առաջին գեղեցկության մրցույթը։ Հաղթել և 5000 ֆրանկ պարգևը ստացել է 18-ամյա գվադելուպցի կրեոլուհի Բերտա Սուկարեն։
1893 - Նոր Զելանդիայում առաջին անգամ կանայք ընտրելու իրավունք են ստացել։
1926 - Իտալիայի Միլան քաղաքում բացվել է Ջուզեպե Մեացայի անվան Սան Սիրո մարզադաշտը։
1928 - Նյու Յորքում տեղի է ունեցել Միկկի Մաուս մկնիկի մասնակցությամբ մուլտֆիլմի պրեմիերան։ Մկնիկը այն ժամանակ ձայն չի ունեցել և քիչ է նման եղել ներկայիս իր տեսքին։
1935 - վախճանվել է ռուս գիտնական Կոնստանտին Ցիոլկովսկին։
1939 - Կարմիր բանակը մտել է Վիլնյուս։
1969 - կայացել է Ми-24 ուղղաթիռի առաջին թռիչքը։
1969 - ծնվել է ռուս, խորհրդային և ավստրալիական բռնցքամարտիկ Կոնստանտին Ցզյուն։
1982 - Սքոթ Ֆալմանը առաջին անգամ Քարնեգի-Մելոն համալսարանում ցուցադրել է իր հորինած ժպիտիկները՝ սմայլիկները։
1985 - Մեքսիկայում տեղի է ունեցել ուժեղ երկրաշարժ, որի հետևանքով զոհվել է մոտ 10 000 և վնասվածքներ ստացել մոտ 30 000 մարդ։
1993 - վախճանվել է անգլիացի գրող, գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Վիլյամ Գոլդինգը։
2006 - Թայլանդում ռազմական հեղաշրջում է իրականացվել։
2021 - Ռուսաստանում կայացել են խորհրդարանական ընտրություններ, «Եդինայա Ռոսիան» Դումայում ստացել է մանդատների 72 %-ը։
Կ. Խաչիկյան
