«Արդյո՞ք Հայաստանը հնարավորություն ունի չդառնալու Ուկրաինա. Փաշինյանը պետք է վերածվի Զելենսկիի, հակառակ դեպքում նրան կփոխարինեն»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Եվրամիությունը 270 միլիոն եվրո է հատկացրել «Հայաստանի եվրոպական ինտեգրացիան ամրապնդելու» համար: Այդ գումարը, ի թիվս այլ բաների, կուղղվի «բարեփոխումների աջակցությանը», հանրապետությունում բիզնեսի և «անկախ լրատվամիջոցների» ֆինանսավորմանը: Այդ ծրագիրը խթանում է ԵՄ գլխավոր ռուսաֆոբներից մեկը՝ եվրոպական դիվանագիտության ղեկավար Կայա Կալլասը: «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» ռադիոյի եթերում Մարիա Բաչենինան քաղաքագետ Դանիլա Գուրեևի հետ քննարկել է Հայաստանի հեռանկարները և Ռուսաստանի հետ նրա հարաբերությունները, գրում է kp.ru–ն:
- Ի՞նչ էր ուզում Հայաստանը: Նա ուզում էր միանալ Եվրամիությանը, ուզում էր փող և ամեն ինչ արել է դրա համար: Ձեր կարծիքով ի՞նչ կարող ենք ակնկալել Հայաստանից:
- Այսօրվա իրականություններում ամենակարևորը լրատվամիջոցներն են, հասարակական կարծիքը: Եվ, ինչպես տեսնում ենք, ԵՄ–ն ակտիվորեն աշխատում է այդ ուղղությամբ: Լրատվամիջոցներին գումար հատկացնելը նշանակում է, որ այժմ հայկական հեռարձակման շրջանակներում ավելի շատ ուշադրություն կդարձվի ներքին լսարանին ուղղված եվրոպամետ հայացքներ։ Հետևաբար, հռետորաբանությունը կդառնա հակառուսական, եթե ոչ ռուսաֆոբ։ Արդյունքում, Հայաստանում կարող է տեղի ունենալ ևս մեկ Եվրամայդան։ Դա մեզ համար լավ նշան չէ։
- Եվ ինչո՞ւ պետք է դա անպայման տեղի ունենա։ Դե, լրատվամիջոցները կփոխեն իրենց վեկտորը, Եվրամիությունը կհասնի Ռուսաստանի ազդեցության նվազմանը տարածաշրջանում, բոլորը գոհ կլինեն։ Ինչո՞ւ է դա վատ մեզ համար։
- Անկեղծ ասած, Ռուսաստանը հետխորհրդային տարածքը համարում է իր ազդեցության գոտի։ Մենք չէինք ցանկանա, որ այլ քաղաքական խաղացողներ լինեն այդ շրջանակներում։
- Իսկ ի՞նչ կասեք Հայաստանում իշխանափոխության մասին։ Դա մեզ համար լավ կլինի, թե՞ վատ։
- Նման պայմաններում իշխանությունը փոխվում է արմատական ձևերով՝ բողոքի ցույցերով, հեղափոխություններով։ Դա անկայունացնում է տարածաշրջանը, ազդում հարևան երկրների վրա։ Ի վերջո, այն, ինչ հիմա տեղի է ունենում Ուկրաինայում, հիմնականում նմանատիպ իրադարձությունների՝ 2013-2014 թվականների Մայդանների արդյունք է։ Եվ ես անկեղծորեն չէի ցանկանա նույն ճակատագիրը Հայաստանին։
- Դուք ասացիք, որ, ամենայն հավանականությամբ, կարող է տեղի ունենալ ևս մեկ Եվրամայդան։ Ինչո՞ւ «ամենայն հավանականությամբ»։
- Չնայած Հայաստանի ղեկավարությունը ձգտում է անդամակցել ԵՄ-ին, այն բավականաչափ եվրոպամետ չէ, և դրան հասնելու համար անհրաժեշտ է աստիճանական իշխանափոխություն։ Ճիշտ հասկացեք, որ լրատվամիջոցների ֆինանսավորումը նաև տարբեր տեսակի ՀԿ-ների, կազմակերպությունների ֆինանսավորում է, որոնք ուղղված կլինեն իրավիճակի ապակայունացմանը։ Անկեղծ ասած, Եվրամիությունը շատ չի հետաքրքրվում Հայաստանով, այն խոշոր առևտրային գործընկեր չէ, այն հատկապես կարևոր տնտեսական կամ քաղաքական նպատակ չէ։ Բայց որպես Ռուսաստանի վրա ճնշման տարր, Հայաստանը համապատասխանում է։ Նախևառաջ, քանի որ Ռուսաստանը և Հայաստանը նույն կազմակերպությունների անդամներ են, Հայաստանի տարածքում դեռևս կա ռուսական ռազմական բազա։ Եվ հենց այդ տեսանկյունից է, որ Հայաստանը հետաքրքիր է Եվրամիության համար, այլ ոչ թե ֆինանսական տեսանկյունից։ Ռուսաստանին մեղմ ուժով դուրս մղելը երկար և դժվար է, բայց արմատականացման հեղափոխությունը բավականին արագ կփոխի ամեն ինչ։ Հետևաբար, ընդհանուր առմամբ, այդ համատեքստում ՀԿ-ների և լրատվամիջոցների խնդիրն է վեկտորը չափազանց արագ չփոխել, այդ իսկ պատճառով նպատակը կլինի հասարակության արմատականացումը։
- Ձեր կարծիքով, Փաշինյանի կերպարը հարմա՞ր է Եվրամիությանը։
- Մի կողմից, իհարկե, հարմար է, որովհետև Փաշինյանը գոյություն ունի իր բազմավեկտոր քաղաքականության շրջանակներում, նստած է բոլոր աթոռներին միաժամանակ։ Բայց, մյուս կողմից, Եվրամիությունը կցանկանար տեսնել ավելի արմատական քաղաքական գործչի։ Նույն Կայա Կալլասի նման, նրանք նույնն են, նա նույնպես գիտի ռուսերեն, նա նույնպես մեծացել է ռուսական միջավայրում, բայց նրա ռուսաֆոբիան, նրա հռետորաբանությունը, ուղղակի արմատական է։ Ինձ թվում է, որ ԵՄ–ն կցանկանար տեսնել նման քաղաքական գործիչների հետխորհրդային տարածքում։
- Գիտակցելով դա, կարո՞ղ է Փաշինյանը մաքրել քաղաքական դաշտը մրցակիցներից։
- Այդ հարցը, անկեղծ ասած, շատ կարևոր չէ։ Որովհետև, եթե նայենք նույն Ուկրաինային, Վլադիմիր Զելենսկին սկզբում արմատական թեկնածու չէր։ Երբ նա առաջին անգամ իշխանության եկավ, պաշտպանում էր հակամարտության դադարեցումը, բավականին չափավոր բարեփոխումները։ Բայց շատ քիչ ժամանակ անցավ այն բանից, երբ Վլադիմիր Զելենսկին փոխեց իր հռետորաբանությունը։ Հետևաբար, հարցն այն չէ, թե ո՞վ կարող է փոխարինել Փաշինյանին։ Նման թեկնածուն գուցե՞ հիմա գոյություն չունի, բայց նրան բարձրացնելը շատ պարզ խնդիր է։
- Ռուսաստանն ունի՞ որևէ գործիք, թե՞ գնացքն արդեն դուրս է եկել ռելսերից:
- Մենք պետք է հույս ունենանք հայկական քաղաքական էլիտաների խոհեմության վրա։ Ռուսաստանի հետ փոխազդեցության որոշակի մակարդակ մնում է։ Սա մարտադաշտ է, Ռուսաստանի և Եվրամիության միջև շփման կետ։ Ուզում եմ ասել, որ գնացքը միշտ չէ, որ դուրս է ընկնում ռելսերից։ Օրինակ նմանատիպ գործընթացներ տեղի ունեցան Բելառուսում 2019-20-ական թվականներին։ Եվ գնացքը, ընդհանուր առմամբ, դուրս չեկավ ռելսերից, ընդհակառակը, բելառուսներն ընտրեցին ավելի ճիշտ տարբերակ, չնայած արևմտյան տեխնոլոգիաները բացարձակ նույնն էին, ամեն ինչ արվել էր նույն ձևով։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
