Անդրեյ Դոբրովը գնահատել է Փաշինյանի և Հայ Առաքելական Եկեղեցու միջև առճակատումը
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Այս պահին Հայաստանում լուրջ հակամարտություն է տեղի ունենում վարչապետ Փաշինյանի և Հայ Եկեղեցու միջև: Փաշինյանն ասել է, որ երկրի եկեղեցիները «լցված են ամեն տեսակի աղբով», իսկ եպիսկոպոսները խախտում են իրենց կուսակրոնության ուխտը, նույնիսկ Հայ Եկեղեցու ղեկավար Գարեգին II կաթողիկոսն ունի երեխա, իսկ ընդհանրապես, պետք է ընտրվի նոր կաթողիկոս: Չնայած, իհարկե, վարչապետն իրավունք չունի նշանակել իր սեփական կաթողիկոսին, գրում է ren.tv–ն:
Ի պատասխան սկսվել են անկարգություններ: Այդ գործողությունների առաջնորդներից մեկը՝ գործարար Սամվել Կարապետյանը, ձերբակալվել է, իսկ մնացած ակտիվիստներին սպառնացել են բանտարկությամբ: Սա մոտավորապես այն է, ինչ գիտի սովորական ռուս մարդը: Բայց իրականում այս հարցը շատ ավելի կարևոր է, և բացատրեմ, թե ինչու:
Հիշո՞ւմ եք, ԽՍՀՄ-ում Լեռնային Ղարաբաղը մի տեսակ Ադրբեջանի կազմում էր, բայց ինքնավար մարզ: Ինչո՞ւ: Հայ Եկեղեցին, որն ամենահին ուղղափառ եկեղեցիներից մեկն է, Լեռնային Ղարաբաղը կամ Արցախը համարում էր իր հիմնական տարածքը: Այնտեղ էր, որ Հայաստանը կարողացել էր պահպանել իր լեզուն, մշակույթը և ամենակարևորը՝ հավատքը։ Հետևաբար, երբ Փաշինյանը պարտվեց Ադրբեջանի հետ Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ պատերազմում՝ եկեղեցին չներեց նրան։ Բայց եկեղեցին դեռևս ուներ Ռուսաստան, որը, չնայած Հայաստանի կորստին, դեռևս պահում էր իր խաղաղապահներին Լեռնային Ղարաբաղի եկեղեցիներում։ Դա մինչև 2024 թվականի գարունը։ 2024 թվականի ապրիլ, հանդիպում Բրյուսելում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենի, ԱՄՆ պետքարտուղար Անտոնի Բլինկենի և USAID-ի տնօրեն Սամանտա Փաուերի միջև։ Նրանք որոշում են Փաշինյանին հատկացնել 270 միլիոն եվրո «Հայաստանում ժողովրդավարության աճի և զարգացման համար», և 65 միլիոն դոլար՝ բարեփոխումների համար։ Մի քանի ամիս անց Երևանը ցնցվեց փողոցային բողոքի ցույցերով։ Ի վերջո, Փաշինյանը և հայ ժողովուրդը մեծապես տարբերվում են իրենց արժեքներով։
Բազմաթիվ մարդիկ պահանջեցին, որ վարչապետը հրաժարական տա։ Դա այն բանի համար, որ Բրյուսելում հանդիպումից հետո նա հանկարծ որոշեց առանց մեկ կրակոց արձակելու չորս սահմանամերձ գյուղեր հանձնել Ադրբեջանին։ Բողոքի ցույցերը կազմակերպել էր Փաշինյանի վաղեմի մրցակից Հայ Առաքելական եկեղեցին, որը դժգոհ էր այն փաստից, որ Եվրոպայի ճնշման տակ վարչապետը զիջումների գնաց Ադրբեջանին։
«Նրանք գաղափարական հակառակորդներ են։ Նիկոլ Փաշինյանը ցանկություն է հայտնում և տեսնում է Հայաստանի ապագան քաղաքակիրթ Եվրոպայի կազմում։ Հայ Առաքելական Եկեղեցին պնդում է հայ ազգի եռամիասնության վրա՝ Սփյուռք, Արցախ և Հայաստան», - ասել է IMEMO RAS-ի գլխավոր գիտաշխատող, պատմական գիտությունների դոկտոր Ալեքսանդր Կռիլովը։
Ղարաբաղի կորուստը ողբերգություն էր Հայ Առաքելական եկեղեցու համար։ Հենց այնտեղ՝ 1100 մետր բարձրության վրա, գտնվում է Դադիվանքը, որը կառուցվել է 9-րդից 13-րդ դարերում։ Երկրորդ Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմից հետո հայ հավատացյալների համար նշանակալի համալիրը հայտնվեց Ադրբեջանի տարածքում։
2020 թվականից ի վեր Դադիվանքը պահպանում էին ռուս խաղաղապահները։ Նրանց շնորհիվ հայ ուխտավորները կարող էին ազատորեն գնալ աղոթել այնտեղ, բայց Բրյուսելում կայացած հանդիպումից տասն օր անց ռուս խաղաղապահները լքեցին իրենց դիրքը վանքում։ Պաշտոնապես, Ռուսաստանի առաքելությունը Ղարաբաղում պարզապես ավարտվեց։ Սա, իհարկե, կարելի է համարել պատահականություն։ Բայց ոչ պաշտոնապես, դա ազդանշան էր, Փաշինյանը կորցրել էր Ռուսաստանի աջակցությունն իր արևմտամետ կուրսի պատճառով։ Հետագայում էլ նա ՀԱՊԿ-ը անվանեց «փուչիկների միություն»։
Հետագայում Փաշինյանը նահանջեց, նա որոշեց լիովին չխզել կապերը Ռուսաստանի հետ։ Բայց արդեն ուշ էր, ռուս խաղաղապահները, որոնք օգնում էին հայ հավատացյալներին այցելել Ղարաբաղի սրբավայրերը, այլևս Ղարաբաղում չէին։
Փաշինյանը, իհարկե, փորձում էր նստել երկու աթոռի վրա։ Բայց Լեռնային Ղարաբաղի հարցում նա ստիպված էր այն տալ Ադրբեջանին և այդպիսով խախտել իր երկրի սահմանադրությունը։
«Ղարաբաղի կորուստը լավ էր Հայաստանի համար, մենք չկորցրեցինք մեր պետականությունը», - պնդում է Փաշինյանը։
Բայց խնդիրն այն է, որ եկեղեցին դեմ է դրան։ Եվ այդ պատճառով էլ Փաշինյանն այժմ պահանջում է, որ հեռացվի ամբողջ հին եկեղեցական վերնախավը և նշանակվի մեկը, որը կաջակցի իրեն։
Կկարողանա՞ նա դա անել, մեծ հարց է հաշվի առնելով այն, որ Հայ եկեղեցին հսկայական ժողովրդական աջակցություն ունի և, ամեն դեպքում, վարկանիշով առաջ է բոլոր քաղաքական կուսակցություններից։ Եվ ամենակարևորը՝ հսկայական աջակցություն արտերկրում, քանի որ հայեր կան ամբողջ աշխարհում։ Անգամ չխոսենք այն մասին, որ նույնիսկ Երուսաղեմն ունի իր սեփական հայկական թաղամասը։ Սա կարևոր է, քանի որ հաջորդ տարի Հայաստանում խորհրդարանական ընտրություններ են լինելու, ինչը նշանակում է, որ վարչապետը կարող է անգամ վերընտրվել։ Եվ այդ պատճառով է, որ Փաշինյանը եվրոպական ուղի ընտրեց պնդելով, որ բարձրագույն հոգևորականները գրեթե պեդոֆիլներ են։ Այնուամենայնիվ, պետք է հասկանալ, որ Հայ Առաքելական եկեղեցին երբեք չի հրաժարվի Լեռնային Ղարաբաղի համար պայքարից, այսինքն Ադրբեջանին պատերազմով հաղթելու գաղափարից։ Եվ չկա ԽՍՀՄ, որը պարզապես կկանխի այս ամենը։ Այն այլևս գոյություն չունի։ Դե, առնվազն առայժմ։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
