«Խաչակրաց արշավանք. Հայաստանում կարող են բողոքի ցույցեր սկսվել Կարապետյանի ձերբակալությունից հետո»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայաստանում ռուս գործարար, «Տաշիր» ընկերությունների խմբի նախագահ և հիմնադիր Սամվել Կարապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել իշխանությունը զավթելու հրապարակային կոչ անելու համար: Հայաստանի քննչական կոմիտեից iz.ru–ին հայտնել են, որ դատարան է ներկայացվել միջնորդություն և դատարանը որոշել է Կարապետյանին երկու ամսով կալանավորել: Բանն այն է, որ Նիկոլ Փաշինյանի հակամարտությունը Հայ Առաքելական Եկեղեցու հետ թափ է հավաքում, իսկ Կարապետյանը պաշտպանում է եկեղեցուն: Ինքը՝ գործարարը չի ընդունել մեղքը: Դրանից առաջ Հայաստանի անվտանգության ուժերը փորձել էին խուզարկել Կարապետյանի երևանյան տունը, և դրանից հետո տան դիմաց հարյուրավոր մարդիկ էին հավաքվել նրան աջակցելու համար: Բացի դա հայտնի է դարձել, որ երկրի Ազգային անվտանգության ծառայության ղեկավար Արմեն Աբազյանն ազատվել է աշխատանքից։ Տեղական լրատվամիջոցները գրում են, որ այդ ազատումը տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ Աբազյանը հրաժարվել է կալանավորել Կարապետյանին դրա համար հիմքերի բացակայության պատճառով։ Նիկոլ Փաշինյանը նաև հայտարարել է իր մտադրության մասին ազգայնացնել Կարապետյանին պատկանող «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը։
Իրավիճակը հանրապետությունում այժմ թեժանում է։ Հունիսի 18-ի կեսօրին դատարանի շենքի մոտ հավաքվել էին ձերբակալվածի մեծ թվով կողմնակիցներ։ Հնարավոր է, որ հանրապետությունում սկսվեն բողոքի ցույցեր, iz.ru–ին ասել է «Հայաստան» ընդդիմադիր խմբակցության պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանը։
«Վերջերս Հայաստանում բողոքի ցույցերը գնալով ավելի շատ են լինում։ Հունիսի 17-ին մի քանի հարյուր մարդ էր հավաքվել Կարապետյանի տան մոտ, և դա արդեն իսկ ցուցիչ է, դա ցույց է տալիս բնակչության դժգոհությունը»,- ընդգծել է նա։ Բողոքի ցույցերը Հայաստանում իսկապես հազվադեպ չեն։ Միևնույն ժամանակ, դրանցից շատերն այս կամ այն կերպ կապված են հանրապետության իշխանությունների և եկեղեցու միջև առկա անհամաձայնությունների հետ։ Բացի այդ, 2026 թվականին հանրապետությունում խորհրդարանական ընտրություններ են լինելու։ Չնայած Եկեղեցին չի կարող համարվել հզոր քաղաքական ուժ, բայց նա կարող է կոչ անել բնակչությանը աջակցել ընդդիմությանը։ Եկեղեցու հետ հակամարտությունը կարող է զգալիորեն խաթարել իշխող կուսակցության և Փաշինյանի արդեն իսկ թույլ դիրքերը։ «Մինչև ընտրությունները դեռ մեկ տարի կա, բայց եկեղեցու հետ հակամարտությունը, անշուշտ, մեծապես կազդի Փաշինյանի վարկանիշի վրա», - կարծում է Գեղամ Մանուկյանը։
Իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարկանիշն այժմ անկում է ապրում: Gallup International Association-ի հայկական գրասենյակի կողմից 2025 թվականի հունվարին անցկացված հարցման համաձայն այդ ուժին աջակցում է Հայաստանի քաղաքացիների միայն 11.3 %-ը, և դա ամենացածր ցուցանիշն է 2018 թվականից ի վեր։
«Եթե Փաշինյանին չհաջողվի կոտրել Կարապետյանին, ապա ընտրությունների նախօրեին նա կարող է ստանալ նոր ազդեցիկ ընդդիմադիր գործիչ», - iz.ru–ի հետ զրույցում ասել է ՄԳԻՄՕ-ի Կովկասի խնդիրների և տարածաշրջանային անվտանգության կենտրոնի ավագ գիտաշխատող Նիկոլայ Սիլաևը։ «Դա չի նշանակում, որ ինքը՝ Կարապետյանը, կմասնակցի ընտրություններին, հատկապես որ նա ունի Ռուսաստանի քաղաքացիություն: Բայց ես կարծում եմ, որ Փաշինյանը վտանգում է ստանալ նոր ազդեցիկ ընդդիմադիր գործիչ՝ փողով և ուժեղ գաղափարախոսական դիրքավորմամբ, քանի որ նա եկեղեցու կողմնակից է», - կարծիք է հայտնել փորձագետն ամփոփելով, որ Կարապետյանի հայտնվելը կարող է մեծապես փոխել նախընտրական իրավիճակը։
Հարավային Կովկասի փորձագետ Անդրեյ Արեշևը iz.ru–ի հետ զրույցում նշել է, որ «Կարապետյանի կալանքը» բացասաբար կանդրադառնա Փաշինյանի վարկանիշի վրա խորհրդարանական ընտրություններից առաջ։ Միևնույն ժամանակ, նրա կարծիքով, դժվար է կանխատեսել, թե ո՞վ կարող է ի վերջո դառնալ գործող վարչապետի գլխավոր մրցակիցը հաջորդ տարի, քանի որ կառավարության ղեկավարի վարկանիշի վրա կարող են լրջորեն ազդել նաև այլ գործոններ, օրինակ հարևան Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կառուցումը և Բաքվի հետ խաղաղության համաձայնագրի կնքումը։ Բացի այդ, երկրի բնակիչներն ուշադիր հետևում են, թե ինչպես է Փաշինյանը կառուցելու հարաբերությունները հետխորհրդային տարածաշրջանի այլ երկրների, այդ թվում Ռուսաստանի և Բելառուսի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, կարևոր կլինի այն, թե ի՞նչ դիրքորոշում կընդունի Երևանը բազմաթիվ միջազգային հարցերի շուրջ, այդ թվում ՀԱՊԿ-ին երկրի հետագա անդամակցության հարցում։
Համաշխարհային ասպարեզում հարաբերական անհաջողությունները, մտերիմ դաշնակիցների հետ կապերի խզումը՝ զուգորդված եկեղեցու հետ հակամարտության հետ, որը կարևոր դեր է խաղում երկրի կյանքում, կարող են ազդել գործող վարչապետի քաղաքական նկրտումների վրա։ Հատկապես հաշվի առնելով այն, որ հոգևորականության դեմ պայքար այժմ տեղի է ունենում նաև հետխորհրդային տարածքի այլ երկրներում, և նման գործողությունները հիմնականում ընկալվում են որպես պետական ինստիտուտների թուլության դրսևորում: Խոսքը, առաջին հերթին, Մոլդովայի և Ուկրաինայի մասին է, որտեղ եկեղեցու հալածանքները սկսվել են 2014 թվականից հետո: Այնուամենայնիվ, չարժե զուգահեռներ անցկացնել Հայաստանում ստեղծված իրավիճակի և այդ երկու պետություններում տիրող իրավիճակի միջև, զգուշացրել է Մոսկվայի պետական լեզվաբանական համալսարանի Արտասահմանյան տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների ամբիոնի վարիչ Դմիտրի Սիդորովը:
«Իմ կարծիքով, չարժե նույնացնել եկեղեցու նկատմամբ իշխանությունների գործողություններն այդ հանրապետություններում և Հայաստանում: Ուկրաինայում և Մոլդովայում իշխանություններն իրենց առջև նպատակ են դրել ազատվել Մոսկվայի պատրիարքարանի ազդեցությունից,- կարծիք է հայտնել նա iz.ru–ի հետ զրույցում,– իսկ Փաշինյանի համար, ամենայն հավանականությամբ, բավարար կլինի գործող իշխանություններին հավատարիմ գործչով կաթողիկոսին փոխարինելը»:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
