Ռուսաստանից Հայաստանի «ապահարզանը» ընդմիշտ է
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Մոդեստ Կոլերովը հարցազրույց է տվել հայկական լրատվամիջոցներին, գրում է iarex.ru–ն:
Հարց 1– Պարոն Կոլերով, ինչպե՞ս եք ընդհանուր առմամբ գնահատում Սերգեյ Լավրովի այցը Հայաստան՝ հայ-ռուսական հարաբերությունների սառեցման համատեքստում։ Դա ուշացած դիվանագիտությո՞ւն է, թե՞ երկխոսությունը պահպանելու փորձ։
– Դա քաղաքավարության դրսևորում է։ Երկխոսություն այլևս չկա և չի լինի։ Մենք բոլորս տեսանք, թե որքան անհարմար էր իրեն զգում Նիկոլ Փաշինյանը մայիսի 9-ին Կարմիր հրապարակում։ Անդունդն անդառնալի է։
Հարց 2– Լավրովի այցի դեմ նաև բողոքի ցույցեր տեղի ունեցան Երևանում։ Ձեր կարծիքով, որքանո՞վ է դա արտացոլում հասարակության տրամադրությունը, և ինչպե՞ս պետք է Կրեմլն արձագանքի դրան։
– Լավրովի Երևան այցի դեմ բողոքի ցույցերը լիովին արտացոլում են Հայաստանի իշխանությունների դիրքորոշումը։ Դա շատ լավ է։ Ռուսաստանն անխուսափելիորեն բոլոր եզրակացությունները կանի Հայաստանում նման իշխող կոնսենսուսի արդյունքում, նույնիսկ եթե ինչ-ինչ պատճառներով հիմա չի ցանկանում անել դա։
Հարց 3– Վերջին ամիսներին Հայաստանի իշխանությունները հայտարարություններ են արել ՀԱՊԿ-ից և նույնիսկ ԵԱՏՄ-ից հնարավոր դուրս գալու մասին։ Որքանո՞վ եք լուրջ համարում այդ մտադրությունները։ Դա գործա՞րք է, մարտավարական քա՞յլ, թե՞ գաղափարական ճեղքում։
–ՀԱՊԿ-ից Հայաստանի դուրս գալն անխուսափելի և արդեն գործնականում կայացած փաստ է։ Բայց Երևանը ցանկանում է պահպանել իր մասնակցությունը ԵԱՏՄ-ին հիմնվելով զուտ նյութական նկատառումների վրա, սակայն պաշտոնական Ռուսաստանը վաղուց ուղղակիորեն ասել է, որ այդ երկու հարցերը տարանջատելն անհնար է և հնարավոր չի լինի։
Հարց 4– Որոշ վերլուծաբաններ ասում են, որ Ռուսաստանը «կորցնում է Հայաստանը»։ Համաձա՞յն եք այդ թեզի հետ։ Ո՞վ է պատասխանատու դրա համար՝ Մոսկվա՞ն, Երևա՞նը, Արևմուտքը՞։
–Ռուսաստանը չի կարող «կորցնել» Հայաստանը, քանի որ 1917 թվականից հետո այն երբեք «չի էլ ունեցել»։ Նույնիսկ ԽՍՀՄ կազմում։ Այդ հարցում սակարկելու իմաստ չկա։ Հայաստանը վաղուց է լքել Ռուսաստանը և երբեք չի վերադառնա։ Նույնիսկ առանց Ռուսաստանի իրենց պետականությունը կորցնելու գնով։ Հետևաբար, Հայաստանի պետականության լիկվիդացման ռիսկի պատասխանատվությունը կրում է և կրելու է հենց ինքը՝ Հայաստանը։
Հարց 5– Ինչպե՞ս կբնութագրեք Փաշինյանի ներկայիս արտաքին քաղաքականությունը։ Դա ինքնիշխան վերակողմնորոշո՞ւմ է, թե՞ արտաքին կուրատորների կողմից թելադրված նախագիծ։
– Փաշինյանի ԵՄ-ի տեսքով Արևմուտքի հետ Հայաստանի առավելագույն ինտեգրման քաղաքականությունը Հայաստանի ժողովրդի ինքնիշխան ընտրությունն է։ Վատն այն է, որ Հայաստանի բնակիչների մեծ մասը երբեք գլոբուս չի տեսել կամ տեսել է վաղուց, ուստի չի կարող ցույց տալ, թե որտեղ է Հայաստանը սահմանակից ԵՄ-ին՝ Թուրքիայում, Վրաստանում, Իրանում, թե՞ Ադրբեջանում։
Հարց 6– Դուք հաշվի առնո՞ւմ եք այն հնարավորությունը, որ Ռուսաստանը կփոխի իր քաղաքականությունը Հայաստանի նկատմամբ, օրինակ կնվազեցնի տնտեսական և ռազմական համագործակցության մակարդակը։
–Ռուսաստանի և Հայաստանի կապերի կրճատումը բնական և օրինական որոշում է։ Սակայն Ռուսաստանը դեռ ժամանակ չունի այդ որոշումների համար։ Դրանք առջևում են։
Հարց 7– Ի՞նչ ռազմավարություն կառաջարկեիք Կրեմլին Հայաստանի հարցում՝ երկխոսություն, ճնշում, անտեսում, պատժամիջոցներ։
–Կրեմլը պետք է նվազագույնի հասցնի իր կապերը Հայաստանի հետ։
Հարց 8– Դուք տարիներ շարունակ ուսումնասիրում եք պատմական և էթնոքաղաքական թեմաներ։ Ձեր կարծիքով, որքա՞ն խորն է Հայաստանի օտարացումը Ռուսաստանից. դա ժամանակավո՞ր ճգնաժամ է, թե՞ քաղաքակրթական բաժանման սկիզբ։
–Հայաստանի «ապահարզանը» Ռուսաստանից վերջնական է։ Կներեք, բայց դա այդպես է։
Հարց 9– Եթե Հայաստանն իրոք դուրս գա ՀԱՊԿ-ից և ԵԱՏՄ-ից, ինչպե՞ս դա կանդրադառնա Ռուսաստանի հարավային սահմանների և ընդհանուր առմամբ Կովկասում նրա քաղաքականության վրա։
–Հայաստանի դուրս գալը ՀԱՊԿ-ից և ԵԱՏՄ-ից ոչ մի կերպ չի ազդի Ռուսաստանի դիրքորոշման վրա, մենք ընդհանուր սահման չունենք, Ռուսաստանի ռազմական բազաները վաղուց կրկնօրինակվել են Աբխազիայում և Հարավային Օսիայում, իսկ Շիրակի և Էրեբունու բազաները վաղուց կաթվածահար են եղել հայկական իշխանությունների կողմից։ Գնացքն անցել է։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
