Խորտակվող նավ կամ Նոյան տապան. ինչու՞ է Փաշինյանը ցանկանում անդամակցել ԵՄ-ին
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Հայաստանում հավատում են, որ այս աշխարհում ամեն ինչ (թեյնիկից մինչև ռադիոկայան) ինչ-որ կերպ հորինված է իրենց կողմից։ Եվ կասկած չկա, որ յուրաքանչյուր հայի պարտքն է դա գեղեցիկ ու նրբագեղ ապացուցել։ Բայց հայերն էլ ունեն որոշակի տաբուներ, և թվում է, թե վերջին մի քանի տարիների ընթացքում դրանք նկատելիորեն շատացել են, գրում է Postnews.ru–ն։ Այնտեղ, որտեղ այլևս չկա հակառակն ապացուցելու հնարավորություն, բացահայտվում են դժգոհությունները։ Մոսկվացուն ընդամենը պետք է նստել Երևանի ցանկացած տաքսի, և լսել դրանցից առնվազն երկուսի մասին: Առաջինը Վլադիմիր Լենինի մասին է, ով Թուրքիային է նվիրել սուրբ Արարատը։ Եվ երկրորդը Ռուսաստանի ներկայիս նախագահ Վլադիմիր Պուտինի մասին է, ով աչք փակեց Ղարաբաղյան Երկրորդ պատերազմի զարգացման վրա։ Փաշինյանն ինքը ևս զարգացնում է այդ լեգենդը: Ռուս խաղաղապահները նույնիսկ զինադադարից հետո չեն կատարել իրենց վերապահված գործառույթը, կարծիք է հայտնել Փաշինյանը։ 2023 թվականին նա կասկածի տակ է դրել երկրի մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին և այժմ մտածում է լքել այն կազմակերպությունները, որոնք կապում են իրեն Ռուսաստանի հետ՝ ԵԱՏՄ-ն և ԱՊՀ-ն։ Սակայն Պուտինն ասել է, որ դա չի բխում Հայաստանի շահերից, առաջին հերթին՝ տնտեսական նկատառումներով։
Չնայած նոր եվրոպամետ վեկտորի հաստատմանը, Փաշինյանը դեռևս չի կարողացել դիվերսիֆիկացնել Հայաստանի տնտեսական կապերը եվրոպական շուկայի հետ։ Մրցակցությունը չափազանց մեծ է, և ապրանքների արտահանման մասշտաբները ակնհայտորեն բավարար չեն Եվրոպայում հետաքրքրություն առաջացնելու համար։ Նույնիսկ Ղարաբաղից հետո էլ Փաշինյանը դեռ նստած է «ռուսական ասեղի» վրա, բացի դա՝ գնալով ավելի քիչ միտումներ կան ԵՄ-ի հետ առևտրային հարաբերությունների զարգացման ուղղությամբ։ Հայկական դիվանագիտության համար խնդիր է մնում ինչպես համաշխարհային, այնպես էլ տարածաշրջանային քաղաքականության իրադարձությունների ընթացքի համարժեք գնահատումն ու կանխատեսումը, նա միշտ քաղաքական միտումների մեջ վերջինն է:
Փաշինյանի մոտ գործերն այնքան էլ լավ չեն ընթանում նաև ներքին ճակատում: Հետազոտական հարցումները ցույց են տալիս, որ հայերի 89%-ը չափազանց բացասական է վերաբերվում Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ Ադրբեջանի ինքնիշխանության հնարավոր ճանաչմանը։ Միաժամանակ, վարչապետը հայտարարել է, որ պատրաստում է նոր Սահմանադրություն՝ Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագիր կնքելու համար։ Հայաստանում կա օրենք, ըստ որի իշխանություններն իրավունք չունեն ստորագրել Ղարաբաղը Ադրբեջանի կազմում ճանաչող որևէ փաստաթուղթ։ Այդ կետը հանդիսանում է Ալիևի հետ համաձայնության գալու գլխավոր խոչընդոտը, ով հարևան Թուրքիայի օգնությամբ ակտիվորեն ճնշում է Հայաստանին։ Հնարավոր է, որ Փաշինյանը նոր Սահմանադրության մեջ հենց այդ կետը փոխի: Ըստ այդմ, ագրեսորներին հանգստացնելու Փաշինյանի քաղաքականությունը ձախողվել է, և այժմ Հայաստանի վարչապետը ստիպված է այլընտրանքներ փնտրել և մտածել, թե ի՞նչ կարող է ցույց տալ ժողովրդին որպես վերջին հինգ տարիների ձեռքբերում։ Եվ նա վերջապես գտել է ինչ որ բան: Նախ դա ԱՄՆ-ի հետ ռազմավարական համաձայնագրի ստորագրումն էր (հայերի մոտ 65-70%-ը դա դրական իրադարձություն է համարում), իսկ հիմա էլ քայլն է դեպի Եվրամիություն։
Ներկայում իր աջակցության վարկանիշի անկման ֆոնին Փաշինյանը սկսել է ակտիվորեն օգտվել նաև սոցիալական ցանցերից։ Նա հաճախ է հայտնվում քաղաքում, հեծանիվ է քշում եվրոպական մայրաքաղաքներով և ընդհանրապես ստեղծում սովորական հայ քաղաքացու կերպարանք, ով երբեմն կարող է իրեն թույլ տալ կնոջ հետ ռեստորան գնալ։ Դժվար է ասել, թե արդյո՞ք դա դրական է ազդում նրա վարկանիշի վրա, սակայն այդ 49-ամյա քաղաքական գործիչը ակնհայտորեն փորձում է ավելի երիտասարդ երևալ։ Ավելին, հայ երիտասարդության մեծամասնությունը փաստացի պաշտպանում է արևմտամետ վեկտորը։ Ինչպես Postnews.ru-ի հետ զրույցում նշել է արևելագետ Սամվել Շահբազյանը, շատերը գնում են Եվրոպա սովորելու կամ արևմտյան ընկերություններում աշխատելու և, առհասարակ, ավելի մեծ հետաքրքրություն են ցուցաբերում Արևմտյան մշակույթի, այլ ոչ թե արևելյան երկրների մշակույթների նկատմամբ: Այնուամենայնիվ, անգամ 2022 թվականի հարցումների համաձայն Հայաստանի երիտասարդ քաղաքացիների 68%-ը բացասաբար է վերաբերվում վարչապետի քաղաքականությանը։
Հայերի մեջ չկա կոնսենսուս: Gallup International Association-ի հարցման արդյունքների համաձայն մարդկանց միայն շուրջ 55%-ն է դրական գնահատում ՀՀ կառավարության կողմից հավանության արժանացած «Հայաստանի Եվրամիությանն անդամակցության գործընթացի մեկնարկի մասին» օրենքի նախագիծը։ Միևնույն ժամանակ, չնայած Պուտինի վերաբերյալ արևմտյան բացասական նարրատիվին, հայերի մոտ 87%-ը դրական է վերաբերվել Ռուսաստանի քաղաքացիների հոսքին։
«Այդ օրակարգը թելադրված է Արևմուտքից, և նա այն պարզապես իրականացնում է»,- կարծում է քաղաքագետ Հրանտ Միքայելյանը։ Իրականում Պուտինը ոչ թե խնդիր է Հայաստանի համար, այլ, ընդհակառակը, անհրաժեշտ է որպես հակակշիռ խաղաղության պայմանագիրը ոչ միայն Ադրբեջանի պայմաններով կնքելու համար։
Սակայն Հայաստանի վարչապետը տարածաշրջանային կայունությունից գերադասել է Արևմուտքի հետ կապերը: Այն բանից հետո, երբ ԵՄ հանձնաժողովները կհաստատեն եվրաինտեգրման ճանապարհային քարտեզը (իսկ այդ գործընթացը կարող է երկար տևել), պետք է տեղի ունենա եվրոպական հանրաքվե: Փաշինյանն երկու անգամ կարող էր զրկվել վարչապետի պաշտոնից, ու կարծես թե երրորդ անգամն ամբողջությամբ արդեն պատրաստ է։ Ժամանակը ցույց կտա, արդյո՞ք Հայաստանը կկրկնի Մոլդովայի ճակատագիրը, թե՞ կհայտնվի «չեզոք» Վրաստանի դերում: Չի բացառվում, որ Փաշինյանը հետևի Վրաստանի նախկին նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլիի և Մոլդովայի առաջնորդ Մայա Սանդուի օրինակին, այն է՝ Եվրոպայում նախագահական թոշակ ապահովելը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
