ԱՊՀ գագաթնաժողովն ամփոփել է տարին
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Կայացել է ԱՊՀ ավանդական նախաամանորյա ոչ պաշտոնական գագաթնաժողովը, գրում է Ng.ru-ն։ Միջոցառմանը բացակայում էր ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը (նրա մոտ ախտորոշվել է COVID-19)։ Գագաթնաժողովի շրջանակներում Պուտինի միակ երկկողմ բանակցությունները տեղի են ունեցել Տաջիկստանի նախագահ Էմոմալի Ռահմոնի հետ։ Այս տարի ԱՊՀ-ի ոչ պաշտոնական գագաթնաժողովն անցկացվել է ոչ թե Սանկտ Պետերբուրգում, այլ Կարելական Իսթմուսում գտնվող Իգորա հանգստավայրի սառցե պալատում, որը հայտնի է իր դահուկային սահուղիներով։ Բացելով միջոցառումը` Պուտինն նաև հայտնել էր, որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն է ստիպված եղել փոխել ծրագրերը և վերադառնալ հայրենիք` կապված ավիավթարի հետ։
Նիկոլ Փաշինյանի ԱՊՀ ոչ պաշտոնական գագաթնաժողովին չմասնակցելը, ինչպես Ng.ru-ի հետ զրույցում ասել է քաղաքագետ Արմեն Խանբաբյանը, պայմանավորված է Հայաստանի հետխորհրդային ռազմաքաղաքական կառույցներից հեռու մնալու ձևավորվող կուրսով։ 2024 թվականի սկզբին ՀԱՊԿ-ին անդամակցության կասեցումից հետո Հայաստանը շարունակում է անվտանգության ոլորտում հեռանալ Ռուսաստանից, թեև ամբողջական խզում դեռ հնարավոր չէ։ Միևնույն ժամանակ, Հայաստանը շարունակում է մնալ ԵԱՏՄ ակտիվ մասնակից։ Հարկ է նշել, որ Հայաստանն այս տարի նախագահել է ԵԱՏՄ-ում։ Ձևավորված ավանդույթի համաձայն հանդիպման ընթացքում ԱՊՀ երկրների ղեկավարները քննարկել են տարվա արդյունքները։ Առաջնորդները նշել են տնտեսության լավ դինամիկան։
Ազգային Հետազոտական Համալսարանի Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոցի Համապարփակ և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնի առաջատար փորձագետ Դարիա Ռեկեդայի խոսքով, ԱՊՀ-ն 2024 թվականին զարգացել է պլանի համաձայն, հաջողությամբ իրականացվել են համագործակցության ծրագրված վեկտորները, այդ թվում ռուսաց լեզվի միջազգային կազմակերպության գործարկումը և տնտեսական գործընկերության առաջանցիկ զարգացումը։ Պատժամիջոցային քաղաքականությունը չի հանգեցրել առևտրային շղթաներում կրիտիկական խափանումների։ «Սակայն ուշադրության կենտրոնում են անվտանգության խնդիրները, որոնք սրվել են Ուզբեկստանում հավաքագրված քաղաքացու կողմից Ռուսաստանում իրականացված ահաբեկչական հարձակման, ինչպես նաև Սիրիայում տիրող իրավիճակի և թալիբների էմբարգոյի հնարավոր վերացման պատճառով: ԱՊՀ-ն հարթակներ է տրամադրում իրավապահ մարմինների համագործակցության համար։ Տրանսպորտային և լոգիստիկ ենթակառուցվածքները շարունակում են մնալ կարևոր ոլորտ, մասնավորապես կարևոր է Միջին տրանսպորտային միջանցքի կառուցումը, որը շոշափում է զգալի թվով պետությունների շահերը», - ասել է Դարիա Ռեկեդան Ng.ru-ի հետ զրույցում: Նրա կարծիքով, Սանկտ Պետերբուրգի գագաթնաժողովը, չնայած Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների բացակայությանը, հաստատում է ԱՊՀ-ի կարևորությունը որպես հաղորդակցության հարթակ և ցույց է տալիս եվրասիական տարածքն ամրապնդելու ցանկությունը։
ԱՊՀ գագաթնաժողովի նախօրեին Վլադիմիր Պուտինն ու Էմոմալի Ռահմոնն են բանակցություններ վարել, որոնց ընթացքում բարձր են գնահատել ռուս-տաջիկական հարաբերությունները։ Պուտինը Տաջիկստանն անվանել է հուսալի դաշնակից և գործընկեր ընդգծելով Ռուսաստանի առաջատար դերը առևտրատնտեսական համագործակցության և ներդրումների ոլորտում։ Կենտրոնական Ասիայի փորձագետ Անդրեյ Զախվատովը կարծում է, որ Պուտինի և Ռախմոնի հանդիպմանը կարող էր քննարկվել Տաջիկստանում իշխանության ձգձգվող փոխանցման հարցը։ «Հեղաշրջում նախապատրաստելու մեջ մեղադրվող ընդդիմադիր քաղաքական գործիչների դատավարության ավարտը համարվում է քաղաքական դաշտի վերջնական մաքրում մինչև իշխանությունը Ռուստամ Էմոմալիին փոխանցելը։ Թեև մինչ այժմ Ռուստամ Էմոմալիի և Պուտինի միջև ուղղակի շփումներ չեն եղել, սակայն իշխանության նման փոխանցման հավանականությունը մեծ է»,- ասել է Զախվատովը Ng.ru-ի հետ զրույցում։ Սպասվում է դատավճիռ նախատեսված պոտենցիալ մրցակիցներին զսպելու համար, սակայն, ըստ Զախվատովի, ամբաստանյալների ազատ արձակումը կլինի ներկայիս նախագահի ուժի և վստահության ցուցադրումն իր ապագայի նկատմամբ։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
