Անօդաչու թռչող սարք որսալու համակարգ «Մոլոտ»
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Վերջին տարիներին հայրենական պաշտպանական արդյունաբերությունն ակտիվորեն մշակում է անօդաչու ինքնաթիռներին հակազդելու միջոցներ։ Անօդաչու թռչող սարքերը ճնշելու կամ ոչնչացնելու համար առաջարկվում են տարբեր միջոցներ, ներառյալ դրանց որսացող անօդաչուներ: Վերջերս ներկայացվեց այդ տեսակի նոր օրինակ, որը կոչվում էր «Մոլոտ»: Այն ԱԹՍ որսացող համակարգի մի մասն է, որը նման է ձեռքի զենիթահրթիռային համակարգի, գրում է topwar.ru-ն:
Մոսկվայի «Նովա Լաբս» ԲԲԸ-ի կողմից է ստեղծվել անօդաչու թռչող սարքեր որսալու և ոչնչացնելու այդ հեռանկարային համակարգը: Դրա մշակումը սկսվել էր ոչ վաղ անցյալում, սակայն աշխատանքի ստույգ ժամկետները չեն նշվում։ Պատրաստի նմուշը ներկայացվել է ընդամենը մի քանի շաբաթ առաջ։
«Մոլոտ»-ի մասին առաջին անգամ հայտնի դարձավ նոյեմբերի սկզբին։ Մշակող ընկերությունը ցուցադրեց համակարգի տեսքը որպես ամբողջություն և դրա հիմնական բաղադրիչները, ինչպես նաև բացահայտեց հիմնական մարտավարական և տեխնիկական բնութագրերը: Բացի այդ, հրապարակվեցին փորձարկումներից տեսանյութեր, որոնք ներառում էին անօդաչուն որսալու կադրեր։
Մինչ օրս «Մոլոտը» հաջողությամբ անցել է բոլոր անհրաժեշտ թեստերը և հաստատել իր հաշվարկված մարտավարական և տեխնիկական բնութագրերը։ Աշխատանքներ են տարվում կառուցվածքի բարելավման ուղղությամբ, պատրաստվում է նաև դրանց զանգվածային արտադրությունը։
Կարելի է ակնկալել, որ մոտ ապագայում «Մոլոտ» համակարգերը կօգտագործվեն ընթացիկ Հատուկ գործողության մեջ ներգրավված ստորաբաժանումներում և կազմավորումներում։ Դրանք կլրացնեն հակաօդային անօդաչու թռչող սարքերի այլ հնարավորությունները և կօգնեն զորքերին հաղթահարել առկա սպառնալիքները: Միաժամանակ չի կարելի բացառել, որ մի շարք «Մոլոտ»-ներ արդեն իսկ փորձարկվել են իրական մարտական պայմաններում։
«Մոլոտ»-ը ներկայացվում է որպես ձեռքի շարժական զենիթահրթիռային համակարգ։ Նաև որոշ հրապարակումներում օգտագործվում է «ՀՕՊ էլեկտրական հրթիռային համակարգ» տերմինը։ Երկու սահմանումներն էլ համապատասխանում են իրականությանը և որոշ չափով բացահայտում են նախագծի էությունը։
Այն պետք է որսա օդային թիրախները: Նրա համար թիրախ են համարվում տարբեր դասերի և տիպերի թեթև և միջին անօդաչու թռչող սարքեր, որոնց ոչնչացումը հակաօդային պաշտպանության լիարժեք համակարգերով դժվար է կամ անիրագործելի։ Միևնույն ժամանակ, «Մոլոտ»-ի կառուցվածքը, բաղադրիչների կազմը և հնարավորությունները օպտիմիզացված են մարտական առաջադրանքները լուծելու համար։
Այն բաղկացած է երկու հիմնական մասից՝ բազմակի օգտագործման արձակման սարքից և անօդաչու թռչող սարքից։ Բացի այդ, հավաքածուն ներառում է օժանդակ սարքավորումներ, որոնք անհրաժեշտ են համալիրի շահագործման և օգտագործման համար: Հավաքված կամ մարտական վիճակի համակարգն ունի սահմանափակ չափսեր և քաշ, որը հեշտացնում է դրա փոխադրումը։
Արձակման սարքը պատրաստված է հետևի մասում փակված խողովակի տեսքով՝ երկու արտաքին բռնակներով և տեսախցիկով։ Մարտական դիրքում տեղադրված անօդաչու թռչող սարքի երկարությունը չի գերազանցում 700-800 մմ-ը, իսկ քաշն ընդամենը մի քանի կիլոգրամ է։
Անօդաչուն գլանաձև է՝ գլխի կիսագնդաձև ֆերինգով։ Մարմնի կենտրոնական մասում կան X-աձև հարթություններ, որոնց ծայրերում տեղադրված են կոմպակտ շարժիչները։ Կառավարման սարքերը, մարտագլխիկը և մարտկոցը հաջորդաբար տեղադրված են մարմնի ներսում: Մեկնարկային քաշը, կախված կոնֆիգուրացիայից, չի գերազանցում 1,5-2 կգ-ը: Այդ փոքր և թեթև անօդաչու թռչող սարքը բավականին հեշտ է նախապատրաստվել թռիչքի և գործարկել։
Սարքը ամբողջությամբ էլեկտրական է։ Թռիչքն իրականացվում է չորս շարժիչներով և ունակ է ուղղահայաց արձակման, սավառնելու և հորիզոնական թռիչքի: Այն նաև ունի բարձր մանևրելու ունակություն։
Թռիչքի ժամանակ անօդաչու թռչող սարքը հասնում է մինչև 50 մ/վ արագության։ Մարտական գործողության շառավիղը կախված է թիրախի տեսակից: Մեծ անօդաչուների վրա աշխատելիս այն հասնում է 1 կմ-ի։ Մինչև 500-700 մմ տրամագծով կոպտերներ որսալը հնարավոր է 350-400 մ հեռավորության վրա, իսկ աշխատանքային բարձրությունը հասնում է 200 մ-ի։
«Մոլոտ»-ի գլխին կա ջերմային պատկերող սարք՝ կապված էլեկտրոնիկայով: Ըստ էության, անօդաչու թռչող սարքը համալրված է ինֆրակարմիր գլխով, որն ի վիճակի է ինքնուրույն հետևել թիրախին և ուղղվել դեպի այն: Նշվում է, որ նախագիծն իրականացնում է «կրակիր և մոռացիր» սկզբունքով։
Թիրախին խոցելու համար տեղադրված է 500 գ քաշով բարձր պայթուցիկ մարտագլխիկ: Պայթեցում իրականացվում է թիրախին դիպչելիս կամ դրա կողքով նվազագույն հեռավորության վրա անցնելիս։ Հնարավոր է նաև կինետիկ խոցում, անօդաչու թռչող սարքը հարվածում է թիրախին պատճառելով զգալի վնաս։
«Մոլոտ» անօդաչու թռչող սարքը որսալու համակարգն անցել է անհրաժեշտ փորձարկումներ և ցուցադրել իր հնարավորությունները։ Հաստատվել է ստանդարտ թիրախներին խոցելու ունակությունը և ցուցադրվել է բարձր կատարողականություն:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
