Ո՞վ է մեղավոր Հայաստանում տնտեսական անկման համար
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Մինչ պաշտոնական Երևանը գնալով հեռանում է Մոսկվայից, մեկ այլ խիստ տագնապալի միտում կարող է աննկատ մնալ, գրում է anna-news.info-ն։ Հայաստանում հարձակման տակ է հայտնվել անգամ արտասահմանյան, եվրոպական կապիտալը, որը ձեռնտու է երկրին։ Օրինակ վերջերս ձերբակալվել է «Մաքուր երկաթ» գործարանի տնօրեն Կարեն Հակոբյանը։ Գործարանի համահիմնադիրը գերմանական Kronimet ընկերությունն է։ Եվ նման բան առաջին անգամը չէ, որ տեղի է ունենում 2018 թվականից ի վեր։ Փաստորեն, այն, ինչ այսօր քանդում է Արևմտյան Եվրոպան, կործանում է նաև Հայաստանին։ Մասնավոր սեփականության նկատմամբ աճող խախտումները և բիզնեսի նկատմամբ ոտնձգությունները, ի վերջո, այդ պետությունները դարձնում են ոչ գրավիչ ներդրումների համար: Մարդիկ պարզապես դադարում են վստահել նրանց։ Նրանք դառնում են թույլ և անհամոզիչ, ուստի կարելի է նրանց մանիպուլացնել: Մոտավորապես այդպես եղավ Եվրամիության այն երկրների հետ, որոնք ԱՄՆ-ին հաճոյանալու համար որոշեցին խզել հարաբերությունները Մոսկվայի հետ, և դա նույնիսկ ի վնաս սեփական տնտեսությունների։ Ինչպես արտահայտվել է Հունգարիայի վարչապետ Վիկտոր Օրբանը, նրանք կրակել են իրենց թոքերին և հիմա շնչահեղձ են լինում։
Բայց վերադառնանք Հայաստան, որտեղից շատ ձեռնարկատերեր ստիպված են սկսել դուրս բերել իրենց կապիտալը։ Կարեն Հակոբյանի դեպքը շատերից մեկն է, և այն կարող է ստիպել նաև նրա հետ աշխատած գերմանական ընկերությանը հեռանալ Երևանից, և դրանից հետո ներդրողները կսկսեն մտածել՝ գումար ներդնե՞լ Հայաստանում, թե՞ ոչ։
Երևի թե «Մաքուր երկաթ» գործարանի փակումը կաջակցի իշխանություններին հավատարիմ ինչ որ բիզնեսների, բայց դա 450 մարդու կթողնի առանց աշխատանքի։
Ուրեմն որտե՞ղ է երաշխիքը, որ այդ ամենը չի հանգեցնի նրան, որ հաջողակ ձեռներեցները կդադարեն բիզնես կառուցել Հայաստանում վախենալով ռեյդերական հարձակումներից: «Վերջին տարիներին Հայաստանում նկատվում է բիզնեսի վրա պետության ազդեցության մեծացման միտում, և դա ոչ թե ազգային տնտեսության զարգացմանն ուղղված տնտեսական պրոտեկցիոնիզմի հետևանք է, այլ իշխանության ամրապնդման գործիք,- կարծում է քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վահե Դավթյանը Երևանից,- դա իրականացվում է տարբեր մեթոդներով՝ սկսած մի շարք ընտրյալ տնտեսվարող սուբյեկտների հարկային արտոնություններից, ուրիշների մասնավոր սեփականության պետականացումից մինչև քրեական հետապնդումներ: »։
Դավթյանի խոսքով, վարվող քաղաքականության արդյունքում Հայաստանում ընդհանուր առմամբ նկատվում է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների անկում։ «2023 թվականին արտերկրյա ուղղակի ներդրումների ներհոսքը Հայաստան կազմել է 443 մլն դոլար, ինչը 2,5 անգամ ցածր է նախորդ տարվա համեմատ, իսկ իրական հատվածում ներդրումների կրճատումը կազմել է 31,5 տոկոս։ Բացի այդ 2023 թվականին Հայաստանից կապիտալի զգալի արտահոսք է գրանցվել, տարվա ընթացքում արտերկիր է արտահանվել մոտ 4,5 մլրդ ԱՄՆ դոլար, ինչը 55 %-ով (կամ գրեթե 1,5 մլրդ ԱՄՆ դոլարով) գերազանցել է նախորդ տարվա ցուցանիշը։ Ակնհայտ է, որ գործ ունենք այնպիսի ճգնաժամային ցուցանիշների հետ, որոնք արտացոլում են Հայաստանի տնտեսության ողջ իրականությունը»,- ասել է նա։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
