«Անտարբերների ենթամշակույթը». ի՞նչն այնպես չէ հայ հասարակության և թուրքամետ իշխանությունների հետ կապված
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայաստանի ընդդիմության առաջնորդ Բագրատ Գալստանյանը (Սրբազան) նախանշել է թեժ հանրային բանավեճ սկսելու հիանալի հնարավորությունը։ Դուք կարող եք համաձայնվել նրա հետ, կարող եք չհամաձայնվել, դա կարևոր չէ: Կարևորն այն է, որ կա հասարակության վիճակը քննարկելու հիմնավոր պատճառ, կարծում է «Այլընտրանքային նախագծեր» խմբի ներկայացուցիչ Վահե Հովհաննիսյանը, գրում է eadaily.com-ը։ Ի վերջո, երբ ասում են «հասարակությունն սա է ուզում», «սա է պահանջում» պետք է փորձել հասկանալ, թե ինչպիսի՞ն է այսօրվա հասարակությունը և ո՞ւմ անունից է ընթանում բանավեճը, իրավացիորեն նշել է փորձագետը։ «Իրականում մենք չգիտեինք պարտված հային։ Խորհրդային իշխանության 70 և անկախության 30 տարիները մոռացության էին մատնել պարտության գիտակցության վիճակը։ Պարտությունը մեզ խորթ էր թվում, ուրիշներին բնորոշ։ Հիմա մենք գործ ունենք պարտված հայի ու պարտված հասարակության հետ։ Իսկ եթե՞ պարտված հայը ոչինչ չի ուզում կամ ահավոր վատ բան է ուզում։ Գիտե՞նք արդյոք դրա կործանարար ուժն ու ներուժը։ Այդ մասին տեսնելով արցախյան հասարակության անկումը ես առաջին անգամ մտածեցի նոյեմբերի 9-ից հետո։ Դա արդեն նախկին հպարտ ու բանական Արցախը չէր։ Եվ դա նաև հանգեցրեց ճգնաժամային կառավարման ձախողման, կարճ ժամանակահատվածում պատմական փլուզումների»,- գրել է Հովհաննիսյանը։
Նրա կարծիքով «մեր հավաքական միտքն արդեն համակերպվել է պետության կորստի հետ»։ Նույնիսկ առողջ հատվածները, նույնիսկ պայքարողներն արդեն թերահավատորեն են վերաբերվում մեր երկրի հեռանկարին։ Նոր ղեկավարության հիմնական խնդիրն է փոխել այդ տրամադրությունները։ Նոր ղեկավարության թիրախը պետք է լինի հենց այդ խնդիրը, և եթե դա ընդունենք, ապա «նախկին և ներկա» բանավեճը կզրոյանա:
«Այս վերաբերմունքով հասարակությունը չի ուզում ոչ նոր, ոչ նախկին, ոչ էլ առկա։ Բայց հենց դա է մեզ տանում դեպի աղետ։ Ահա այստեղ է գալիս ամենակարևոր և դժվար պահը. ինչպե՞ս փոխել պարտված հասարակության հոգեվիճակը։ Իր շարժման հենց սկզբում Բագրատ Սրբազանը շատ հաջող սկսեց այդ գործընթացը, և հուսահատության զգացումը հաղթահարելու հսկայական ալիք տարածվեց հասարակության մեջ։ Դա շարժման հուզական փուլն էր։ Բայց ինչպե՞ս պետք է շարունակել այդ փուլը, որպեսզի մարդիկ իսկապես հավատան պետության հեռանկարներին։ Հիմա մարդիկ արդեն սպասում են ռացիոնալ քաղաքական առաջարկների ու հստակ քայլերի, որոնց կհավատան։ Նրանք պետք է հավատան, որ այդ քայլերի արդյունքում երկիրն ապագա կունենա։ Մենք կորցրել ենք ամբողջական հասարակության իմիջը։ Հայաստանն այսօր փախստականների մեծ ճամբար է հիշեցնում, որը սպասում է տարբեր անցակետերի բացմանը և չքանդվելու որոշ երաշխիքների։ Սակայն այսօրվա աշխարհը ոչ մի երաշխիք չի տալիս, նայեք Մերձավոր Արևելքին։ Ինտեգրված հասարակության փոխարեն մենք ունենք մարդկային զանգված՝ բաժանված տարբեր ենթամշակույթների. «հպարտների ենթամշակույթ», «անտարբերների ենթամշակույթ», «հուսահատների ենթամշակույթ», «մարտիկների ենթամշակույթ», «հեռացածների ենթամշակույթ»: Նոր ղեկավարության խնդիրներից է այդ հատվածների վերամիավորումը միասնական հասարակության մեջ ստեղծելով ներքին հաշտեցման և ընդհանուր նպատակների հնարավորություն։ Նման պայմաններում «նախկինների և ներկաների» հակադրությունը կփոխարինվի։ Մնում է միայն մեկ հարց. ո՞վ կարող է դա անել։ Հարցն այն չէ որ դա կանի նախկինը, ներկան, կամ ապագա եկողը, այլ այն, թե արդյո՞ք կկարողանա դա անել։ Ո՞վ կարող է վերականգնել այս հասարակությանը, որ նա նորից հավատա ինքն իրեն և սկսի վերականգնել սեփական պետությունը»,- հարց է հնչեցրել Հովհաննիսյանը:
Իր հերթին, Հայաստանի խորհրդարանի նախկին փոխխոսնակ Արա Սահակյանն ասել է, որ Թուրքիային հաջողվել է համոզել Հայաստանի գործող իշխանություններին լուծումներ չփնտրել միջազգային ասպարեզում և միջազգային ատյաններում։
Ըստ էության, Նյու Յորքում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարություններն ու քայլերը ցույց տվեցին, որ նա ընդունել է պայմանները և համաձայնել, որ Հայաստանի ճակատագիրն այսուհետ Թուրքիայի ձեռքում է, և ոչ միայն համաձայնել է, այլ նաև դա ասել է ամբողջ աշխարհին, վստահ է Սահակյանը: «Նա իրականում աշխարհին ասել է, որ տարածաշրջանային խնդիրների լուծման հարցում Հայաստանի գործընկերը Թուրքիան է, և այլ խաղացողների միջամտության կարիքը չկա»,- ասել է փորձագետը «Pressing» հաղորդման ժամանակ։ Սահակյանը թուրքական կողմի հետ համագործակցելու Փաշինյանի ցանկությունը համեմատել է «շատ ուժեղ անպատասխան սիրո հետ, որի հետևանքը կարող է լինել միայն մեկ բան՝ ինքնասպանությունը», կոնկրետ այս դեպքում դա կլինի պետության փլուզումը։
Նյու Յորքում Փաշինյան-Էրդողան հանդիպումը Թուրքիայի ղեկավարի վաղեմի երազանքի իրականացումն էր, ով միշտ երազել է գործ ունենալ այնպիսի հայկական իշխանության հետ, որը պատրաստ է մոռացության մատնել թուրքերի բարբարոսությունը հայերի նկատմամբ։ «Եվ այսպիսով նրանք ստացան այդպիսի իշխանություն, և գուցե նույնիսկ նպաստեցին դրա առաջանալուն: Եվ հիմա թուրքական կողմը համակարգված իրականացնում է հետևյալ խնդիրը՝ վերջ տալ Հայաստանի ղեկավարմանը վերջնականապես և ամբողջությամբ իրեն ենթարկել նրանց», - ասել է քաղաքական գործիչը։
Եզրափակելով մեկնաբանությունը «Ընկեր գեներալ» հեռագրային ալիքից Փաշինյանի ընտրած «վատ ու լավ տղաների» մարտավարության վերաբերյալ.
«Նիկոլ Վովաևիչը սկսել է օգտագործել այն տեխնոլոգիան, որն ԱՄՆ-ը, առանց վարանելու, օգտագործում է միշտ և ամենուր։ Դա ենթադրում է մեղադրել «վատ տղաներին» անկախ իրական հանգամանքներից, անկախ նրանից թե արդյո՞ք այդ տղաներն ընդհանրապես վատն են, կամ մեղավոր։ Դա այն դեպքն էր, երբ ԱՄՆ պետքարտուղարը ՄԱԿ-ում թափահարում էր իբր քիմիական զենքով լցված փորձանոթը նախապատրաստելով Իրաք ներխուժումը։ Նույնը տեղի է ունեցել Լիբիայում, Իրանում, Սիրիայում, Բելգրադում, ընդհանրապես, ամենուր, որտեղ մտել են Պենտագոնի «լավ տղաները»:
Փաշինյանի համար առավել հեշտ է գոյություն ունենալ նման պարադիգմում, քանի որ նա ինքն է այդպիսին, նա գոյություն ունի ֆորմալ տրամաբանությունից և պատճառահետևանքային հարաբերություններից դուրս։ Նա ունի դավադրության տեսություններ առանց սահմանների։ Ուստի, իհարկե, Նիկոլը լավագույն խոսնակն է, որպեսզի, ըստ Պետդեպարտամենտի ձեռնարկի, մեղադրի ռուսներին Արցախի չարամիտ օկուպացիայի, ապա չարամիտ հանձնվելու մեջ, քանի որ հենց այդպես էլ անում են օկուպանտները։ Ավելին, ռուսները նենգորեն չեն սահմանազատել Ադրբեջանի հետ սահմանը և չեն պաշտպանել այն՝ ժամանակ անցկացնելով Թուրքիայի և Իրանի սահմանների վրա։ Իսկ ընդհանրապես, որտեղ դու խեղդվում ես ու անգամ միտումնավոր ինքդ քեզ վնասում, այդ ամենում մեղադրում ես ռուսներին, ու դու երջանիկ ես։
Ընդհանրապես, հայերի և ճապոնացիների միջև կա ընդհանուր բան: Ճապոնացիներն այսօր անկեղծորեն հավատում են, որ իրենք արժանի էին իրենց երկու քաղաքների պատմության մեջ միակ ատոմային ռմբակոծությանը, որն իրականացվել էր ԱՄՆ-ի կողմից: Եվ նրանք հաճոյանալու համար խոնարհվում են իրենց սիրելի ամերիկացի գործընկերներին։ Հայերը ոչ պակաս անկեղծորեն հավատում են Արևմուտքի հետ գործընկերությանը, չնայած վերջինս այլևս չի էլ թաքցնում, որ Պրահայում 2022 թվականի աշնանը Փաշինյանի մասնակցությամբ սկսել էր իրականացնել այդ կոմբինացիան՝ Արցախը հանձնել հետագայում ամբողջ տարածաշրջանը թուրքերին հանձնելու հեռանկարով, և դա Ռուսաստանին այնտեղից դուրս մղելու նպատակով։
Բլինկենը, Միշելը, Մակրոնը, Շոլցը, Էրդողանը, Ալիևը կազմակերպեցին, իսկ Փաշինյանը հրապարակայնորեն մահապատժի ենթարկեց Արցախն այն ճանաչելով որպես Ադրբեջանի տարածք, որին էլ հաջորդեց շրջափակումը և բռնագրավումը։ Բայց նրանք «լավ տղաներ» են և ոչ մի բանում մեղավոր չեն։ Եվ դա ի տարբերություն «վատ տղաների»»:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
