Արդյո՞ք հնարավոր է տիեզերական վերելակ կառուցել դեպի Լուսին
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Գիտաֆանտաստիկ վեպերում հաճախ է խոսվում տիեզերական վերելակի մասին, որը կապում է Երկիրն ու Լուսինը։ Եկեք պարզենք, թե որքանով է իրատեսական նման ֆուտուրիստական օբյեկտը: Իսկապե՞ս հնարավոր է տիեզերական վերելակ ստեղծել, գրում է pikabu.ru-ն:
Տիեզերական վերելակի գաղափարը նոր չէ: Առաջին անգամ այն առաջարկվել է 19-րդ դարի վերջին հայտնի տիեզերագնացության տեսաբան Կոնստանտին Ցիոլկովսկու կողմից։ Այնուամենայնիվ, շոգեքարշների և ձիաքարշների դարաշրջանում այդ գաղափարը հնարավոր չէր կյանքի կոչել։ Հիմա բարձր տեխնոլոգիաների դարաշրջանում, արդյո՞ք հնարավոր է գործնականում իրականացնել տիեզերական վերելակ ստեղծելու գաղափարը։
Տեսականորեն՝ այո։ Դրա համար անհրաժեշտ կլինի հիմք: Դա կարող է լինել օվկիանոսում հսկայական լողացող հարթակը: Անհրաժեշտ կլինի նաև աներևակայելի երկար և պինդ մալուխ: Նաև անհրաժեշտ կլինի հակակշիռ: Այս դեպքում Լուսինը կարող է ծառայել որպես հակակշիռ։ Բայց, ինչպես ասում են, թղթի վրա հարթ է, բայց ձորերն են մոռացել։ Գործնականում ինժիներները ստիպված կլինեն հաղթահարել մի շարք էական դժվարություններ...
Երկրի և Լուսնի միջև առավելագույն հեռավորությունը 406000 կմ է։ Դա այն երկարությունն է, որը պետք է ունենա մալուխը: Ավելին, սովորական պողպատե մալուխը հարմար չէ: Այն պետք է պատրաստված լինի այնպիսի նյութից, որը և՛ չափազանց ամուր է, և՛ միևնույն ժամանակ շատ թեթև։ Պողպատը չափազանց ծանր է: Բացի այդ, պողպատի ամենապինդ տեսակների դիմացկունությունը չի գերազանցում 5 գիգապասկալը: Միակ նյութը, որը կարող է հարմար լինել տիեզերական մալուխ ստեղծելու համար, միաշերտ ածխածնային նանոխողովակն է: Գիտնականներն արդեն ստեղծել են 195 գիգապասկալ դիմացկունությամբ նանոխողովակների նմուշներ։ Տիեզերական կապի համար բավարար են առնվազն 120 գիգապասկալ դիմացկունությամբ նանոխողովակները: Ենթադրենք մալուխի նյութն արդեն կա։ Բայց խնդիրն այն է, որ ածխածնային նանոխողովակները դեռ դուրս չեն եկել հետազոտական կենտրոններից։ Դա դեռ փորձնական նյութ է։ Շատ տարիներ կպահանջվեն, մինչև մարդիկ կսովորեն գործնականում կիրառել նանոխողովակները և դրանք արտադրել արդյունաբերական մասշտաբներով:
Տիեզերական վերելակը պետք է կառուցվի ոչ միայն Երկրի, այլ նաև հակակշիռի վրա։ Մեր դեպքում դա Լուսինն է։ Իսկ դրա համար անհրաժեշտ կլինի ածխածնային նանոխողովակների և համապատասխան ենթակառուցվածքների լայնածավալ արտադրություն սկսել Երկրի արբանյակի վրա: Բայց դրա համար ներկայումս ոչ ռեսուրսներ կան, ոչ տեխնոլոգիաներ։ Հիմա Լուսին կարելի է միայն երբեմն այցելել ավտոմատ կայաններով: Ենթադրվում է, որ նանոռոբոտները կստեղծեն այդ նյութը Երկրի արբանյակի վրա։ Բայց հիմա «նանոռոբոտներ» կան հիմնականում գիտաֆանտաստիկ գրքերում, այլ ոչ թե գիտական լաբորատորիաներում, էլ չխոսենք արդյունաբերական ձեռնարկությունների մասին։
Ինչ որ է, բայց նաև չնշվեց նախագծի ֆինանսական բաղադրիչը։ Այդ մեծածավալ ծրագրի վրա պետք է ծախսվի հսկայական գումար։ Հարյուր տրիլիոնավոր դոլարներ կպահանջվեն Երկրի և Լուսնի վրա անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների տեղակայման համար: Միաժամանակ կասկածելի է այդ հավակնոտ նախագծի տնտեսական նպատակահարմարությունը։ Լուսնի հիմնական արժեքը նրա օգտակար հանածոներն են: Օրինակ, հելիում-3-ը, որն առատ է Լուսնի վրա, շատ արժեքավոր էներգետիկ ռեսուրս է: Բացի դա մեր արբանյակն իդեալական արձակման հարթակ է։ Լուսնի վրա կարելի է տիեզերակայան հիմնել տիեզերքի խորը հետախուզման համար:
Այս ամենը գեղեցիկ է հնչում: Բայց մարդկային քաղաքակրթության զարգացման այս պատմական ժամանակաշրջանում մեզ, ընդհանուր առմամբ, Լուսինը պետք չէ: Երկիր մոլորակը դեռ ունի բավարար քանակությամբ օգտակար հանածոներ: Իսկ խորը տիեզերական ուսումնասիրությունները ոչ մի գործնական օգուտ չեն բերում։
Իսկ ընդհանուր առմամբ ասած, դեպի Լուսին տիեզերական վերելակն ավելի շուտ համարձակ ֆանտազիա է, քան իրատեսական նախագիծ: Հետևաբար, մարդկության համար ավելի լավ է կենտրոնանալ Լուսնի ուսումնասիրության ավելի պարզ ուղիների վրա:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
