Հայաստանին տանում են Սերբիայի ճանապարհով
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը երկրում ընդդիմադիր շարժման ձախողման պատճառը համարել է «իսկական Հայաստանի» գաղափարախոսության հետ դրա անհամապատասխանությունը։ Բնակչությունն այլևս չի ուզում ինքնազոհաբերվել, ուզում է ապրել, ասել է վարչապետը։ Ընդդիմադիր փորձագետները պնդում են, որ իրականում այդ նոր գաղափարախոսությունը մերժում է ազգային բաղադրիչը, առանց որի ոչ ոք իմաստ չի տեսնի պայքարել իր պետության համար, գրում է octagon.media-ն։
«Իրական Հայաստանի գաղափարախոսությունը հետևյալն է, ժողովուրդը մեզ և բոլորին ասում է. «Մենք այլևս չենք ուզում կռվել, գոյատևել, տառապել, ինքներս մեզ զոհաբերել։ Մենք պարզապես ուզում ենք ապրել»: Դա ժողովրդի ուղերձն է վերնախավին և մեզ՝ որպես իշխող մեծամասնության»,- ասել է Փաշինյանը։
Ինչպես նշել է քաղաքական վերլուծաբան և պատգամավոր Արման Աբովյանը, նման գաղափարախոսությունը ուղղված է զանգվածային գիտակցության մեջ պետությունը վերածելու տարածաշրջանային տեղակայման հետ կապված բիզնես գրասենյակի, երբ երկիրը վերածվում է մի տեսակ գրասենյակի կամ բիզնես նախագծի, հետո պարզվում է, որ ՀՀ քաղաքացիներն իմաստ չեն տեսնում պայքարել հենց երկրի գոյության համար։
Փաշինյանի անդրադարձը հայերի իրենց երկիրը պաշտպանելու դժկամությանը լավ հիմնավորում է վերջին տարիներին հանրապետության կրած մի շարք պարտությունները (պարտված պատերազմ և Ղարաբաղի հանձնում, սահմանամերձ գյուղերի անհատույց փոխանցում Ադրբեջանին):
Իշխանությունների պատասխանն այդ իբր գոյություն ունեցող խնդրանքին հետևյալն է. «Մենք կկառուցենք մի երկիր, որտեղ մարդիկ ստիպված չեն լինի պայքարել գոյատևման համար, ինչպես Եվրոպայում։ Եվ հետո, միգուցե, մտնենք ԵՄ, եթե հրաժարվենք մեր հարևանների հետ հավերժական առճակատումից»։
Համանման բան տեղի է ունեցել Սերբիայում դարասկզբին։ Հարավսլավիա պետությունը պահպանելու 10 տարվա հերոսական, բայց ապարդյուն փորձերից հետո սկզբում գունավոր հեղափոխություն եղավ, իսկ հետո իշխանության եկած Արևմուտքի կողմնակիցները Սլոբոդան Միլոշևիչին, Ռադովան Կարաջիչին և Ռատկո Մլադիչին հանձնեցին Հաագայի դատարանին կտոր-կտոր անելու համար։ Սերբերի ճնշող մեծամասնության մտքում նրանք մնացին երկրի հերոսներ: Բայց ինչու՞ դա տեղի ունեցավ: Սերբ քաղաքագետներից մեկը Փաշինյանի ասածի նման պատասխան է տվել. սերբերը հոգնել են պատերազմից:
Կոսովոյի հարցում արևմտյան պայմանների համաձայնությունը հանգեցրեց նրա անկախության հռչակմանը 2008 թվականին։ Չորս տարի անց, Սերբական արմատական կուսակցությունից սերվող Տոմիսլավ Նիկոլիչը նախագահական ընտրություններում հաղթեց արևմտամետ Բորիս Տադիչին։ Նույն թվականին Նիկոլիչն ու նրա համախոհները (նրանցից մեկը Ալեքսանդր Վուչիչն է) դուրս եկան Սերբական արմատական կուսակցությունից և հիմնեցին Սերբիայի առաջադիմական կուսակցությունը՝ Եվրամիության հետ ինտեգրվելու կուրսով։
Հետագայում Վուչիչը հանուն աշխարհի արևմտյան մոդելին ինտեգրվելու հնարավորության դարձավ Եվրոպայի հետ մերձեցման գաղափարախոսության և «կայսերական անցյալի» մերժման ջատագովը։ Այն մի քանի կարմիր գծերից մեկը, որը նախկին արմատականները չկարողացան անցնել, Կոսովոյի ճանաչումն էր։ Սակայն դա Արևմուտքին պետք էլ չէ, նրա համար սերբական հարցը գործնականում փակված է, քանի որ Բելգրադը լիովին ընդունել է իրեն պարտադրված խաղի կանոնները։ Վուչիչի համար երկրորդ կարմիր գիծը հակառուսական պատժամիջոցներն են և Կիևի ռեժիմի զինումը։ Երբ պարզվեց, որ Սերբիայի կողմից ԱՄՆ-ին և Եվրամիության երկրներին մատակարարվող զինամթերքը հայտնվել է Ուկրաինայում, Վուչիչը պարզապես աչք փակեց դրա վրա («Նույնիսկ եթե ես գիտեմ այդ մասին, դա իմ գործը չէ»): Սերբիան շարունակում է զենք վաճառել արևմտյան երկրներին, իսկ Շվեյցարիայում ստորագրեց Ուկրաինայի հարցով հակառուսական համաժողովի վերջնական բանաձևը։ Իրեն զգացնել է տալիս Սերբիայի ավելի խորը տնտեսական և, ավաղ, գաղափարական ինտեգրումը ԵՄ-ին, քան Ռուսաստանին։
Հայաստանը դեռևս մնում է ՀԱՊԿ և ԵԱՏՄ անդամ, սակայն գաղափարական շեղումը դեպի Արևմուտք ակնհայտ է: Նրան պարտադրվում է նույն գաղափարախոսությունը, որը ժամանակին պարտադրվել էր Սերբիային. հրաժարվել ազգային հպարտությունից, Ռուսաստանի հետ եղբայրությունից, ինչպես նաև ԵԱՏՄ-ին և ՀԱՊԿ-ին անդամակցելուց որպես «կայսերական մութ անցյալի մաս», և այդ ամենը Եվրոպային գրկելու դիմաց։
Սերբիայի ու Հայաստանի տարբերությունն այն է, որ վերջինս ընդհանրապես Եվրամիության մաս դառնալու շանս չունի։ Բացի այդ, սերբերի տարածքային կորուստները հեռու են վատագույնից, հատկապես համեմատած Հայաստանի հետ, որը կանգնած է պետականության կորստի վտանգի առաջ։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
